II UKN 121/00

Wygrał pozwany
SN12 grudnia 2000·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę z tytułu pobytu w więzieniu z przyczyn politycznych. Wnioskodawca zarzucał, że sądy pominęły jego pozasądową opinię lekarską bez przesłuchania jej autora, co miało prowadzić do nieważności postępowania oraz naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym. SN uznał, że pominięcie wniosku dowodowego nie oznacza pozbawienia strony możności obrony jej praw i nie stanowi nieważności postępowania. Strona może w takiej sytuacji kwestionować ustalenia faktyczne, ale nie powoływać się na art. 379 pkt 5 KPC. SN wskazał też, że art. 382 KPC nie nakłada na sąd drugiej instancji obowiązku ponownego przeprowadzania dowodów, jeśli materiał z pierwszej instancji jest wystarczający. Postępowanie dowodowe uznano za prawidłowe, a sąd apelacyjny miał prawo oprzeć się na opinii biegłego psychiatry, uznając ją za bardziej miarodajną niż prywatna opinia lekarza przedstawiona przez wnioskodawcę. Kasacja została oddalona.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy pominięcie wniosku dowodowego strony stanowi nieważność postępowania z art. 379 pkt 5 KPC
  • ·zakres obowiązków sądu drugiej instancji w zakresie uzupełniania postępowania dowodowego na podstawie art. 382 KPC
  • ·ocena mocy dowodowej opinii biegłego sądowego wobec prywatnej opinii lekarskiej
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 12 grudnia 2000 r. II UKN 121/00 Pominięcie wniosku dowodowego strony może uzasadniać kwestiono- wanie przez nią ustaleń sądu, nie jest natomiast pozbawieniem strony możno- ści obrony swych praw i nie uzasadnia zarzutu nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 KPC). Przewodniczący SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Jerzy Kuźniar (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2000 r. sprawy z wniosku Henryka C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w T.M. o rentę inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodaw- cy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 listopada 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 30 listopada 1999 r. [...] Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację wnioskodawcy Henryka C. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 13 lipca 1999 r. [...]. Wyrokiem tym odda- lono odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Od- działu w T.M., odmawiającej przyznania prawa do renty z tytułu pobytu w więzieniu z przyczyn politycznych, po ustaleniu, na podstawie zebranego materiału dowodowe- go, w tym z opinii biegłych sądowych, lekarzy: kardiologa, neurologa, reumatologa i psychiatry, że schorzenia wnioskodawcy nie pozostają w związku przyczynowym z pobytem w więzieniu z przyczyn politycznych. Należy zauważyć, że wnioskodawca ubiegał się o świadczenie rentowe w związku z działalnością niepodległościową i uwięzieniem z przyczyn politycznych po raz pierwszy w 1995 r. Prawomocnym wyro- 2 kiem z dnia 2 lipca 1996 r. [...] jego odwołanie zostało wówczas oddalone, po ustale- niu, że kwalifikuje się on do pierwszej grupy inwalidów, ale bez związku z uwięzie- niem z przyczyn politycznych. W związku z zarzutami apelacji w uzasadnieniu swego wyroku, Sąd Apelacyjny wskazał, że opinia biegłego sądowego jest bardziej mia- rodajna niż opinia lekarza - prof. A.B. - wydana na prośbę wnioskodawcy, po jedno- razowym badaniu. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - art.379 pkt 5, 382 i 391 KPC, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji, po uchyleniu również jego wyroku, do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżące- go, nie można było pominąć pozasądowej opinii przedłożonej przez wnioskodawcę, bez przesłuchania biegłego, który ją wydał, a który jest „ autorytetem w swojej dzie- dzinie” . Zarzut ten zawarty został także w apelacji, a jego nieuwzględnienie, narusza art. 382 KPC. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 39311 KPC, Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka- sacji, które wyznaczają jej podstawy oraz kierunek wniosków. Działanie z urzędu dotyczy jedynie oceny czy nie doszło do nieważności postępowania. Jeden z zarzu- tów kasacji dotyczy nieważności postępowania, wobec pozbawienia strony możności obrony swych praw. W kasacji brak uzasadnienia tego zarzutu zaś skarżący - jak się wydaje - uważa, że pominięcie wniosku dowodowego może być oceniane jako pro- wadzące do pozbawienia strony możności obrony swych praw. Zarzut ten jest oczy- wiście niezasadny. Ze względu na brak jego umotywowania, tylko ogólnie należy za- uważyć, że w przypadku nieuzasadnionego, w ocenie strony, pominięcia jej wnio- sków dowodowych, może ona kwestionować poczynione ustalenia faktyczne jako błędne czy też przedwczesne, ze względu na istotne braki w postępowaniu dowodo- wym, ale posiłkowanie się, w takim przypadku zarzutem nieważności postępowania jest oczywiście błędne. Jedynym zarzutem, który może podlegać ocenie, jest zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 382 KPC. Przepis ten stanowi, że sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postę- powaniu apelacyjnym. Nie można wywodzić z niego obowiązku sądu rozpoznającego 3 apelację do powtarzania czy też uzupełniania postępowania dowodowego nieza- leżnie od istniejącej w tym zakresie potrzeby procesowej. Uzupełnianie postępowa- nia dowodowego może okazać się konieczne przy niewyjaśnieniu wszystkich istot- nych dla sprawy okoliczności w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, która to sytuacja w tej sprawie nie zachodzi. Postępowanie dowodowe zostało przeprowa- dzone należycie, zaś w uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił dlaczego oparł swoje ustalenia na opinii biegłego lekarza psychiatry D.P., nie uwzględniając stanowiska lekarza A.B., zawartego w historii choroby wnioskodawcy z dnia 8 marca 1999 r. Ocena Sądu, nie została zresztą w kasacji zakwestionowana w sposób zgodny z prawem, skoro brak w niej zarzutu przekroczenia przez Sąd zasady swobodnej oceny dowodów. Z tych wszystkich względów, dla braku usprawiedliwionych podstaw kasacji, należało orzec jak w sentencji, po myśli art. 39312 KPC. ========================================