II UKN 113/00

Wyrok z dnia 1 grudnia 2000 r. II UKN 113/00 O częściowej niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, lecz ocena, czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami (art. 24 ustawy z dnia 14 grud- nia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Przewodniczący SSN Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2000 r. sprawy z wniosku Barbary T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 listopada 1999 r. oddalił ape- lację Barbary T. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz- nych w Szczecinie z dnia 29 kwietnia 1999 r., którym oddalono odwołanie wniosko- dawczyni od decyzji organu rentowego odmawiającej jej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podał, że Sąd Okręgowy poddał wnioskodawczynię badaniu przez biegłych lekarzy sądowych – kardiologa- internistę, ortopedę i neurologa. Biegli rozpoznali schorzenia, które ich zdaniem, nie powodują ograniczeń w wykonywaniu pracy. Na rozprawie apelacyjnej wnioskodaw- czyni okazała dodatkowe zaświadczenia lekarskie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd pierwszej instancji oceniając zebrane dowody nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów zakreślonych art. 233 § 1 KPC i z materiału tego wyciągnął prawi- dłowe wnioski. Sąd ten stwierdził, że rozpoznane schorzenia nie czynią wnioskodaw- 2 czyni niezdolną do pracy, lecz jedynie w okresie zaostrzenia powodują potrzebę okresowego leczenia. Ustaleń Sądu pierwszej instancji nie podważyły dokumenty lekarskie okazane w toku postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny podkreślił także, że nie ma istotnego znaczenia dla prawidłowości ustaleń Sądu pierwszej in- stancji to, iż wnioskodawczyni na rozprawie apelacyjnej podała, że od czerwca 1999 r. pozostaje w leczeniu psychiatrycznym. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że zatrud- nienie wnioskodawczyni ustało 27 czerwca 1997 r., a zatem termin 18-tu miesięcy od ustania zatrudnienia, w którym powinna powstać całkowita lub częściowa niezdol- ność do pracy, upłynął 27 grudnia 1998 r. Przedłożona dokumentacja lekarska z le- czenia psychiatrycznego datowana jest od połowy 1999 r. i dlatego nie ma dla roz- strzygnięcia sprawy znaczenia. W kasacji pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjne- go naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewła- ściwe zastosowanie, a szczególnie art. 24, 32 i 33 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 263 ze zm.) przez przyjęcie, że wnioskodawczyni jest zdolna do pracy i wniósł o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu. W uzasadnieniu wnoszący kasację przytoczył rozpoznane u wnioskodawczyni schorzenia oraz podjął polemikę z ustaleniami Sądu dokonanymi na podstawie opinii biegłych. Przeciwstawił tym ustaleniom między innymi fakt, iż wnioskodawczyni wy- powiedziano umowę o pracę na okres próbny przed upływem terminu na jaki umowa ta została zawarta. Zdaniem wnoszącego kasację podana w świadectwie pracy przy- czyna wypowiedzenia nie jest prawdziwa. Za rzeczywistą przyczynę wypowiedzenia wnoszący kasację uważa stan zdrowia wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja nie ma uzasadnionych podstaw. Powołano w niej jako podstawę ka- sacyjną jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykład- nię i niewłaściwe zastosowanie. Tak postawiony zarzut naruszenia prawa material- nego jest niezgodny z literalnym brzmieniem art. 3931 KPC, który wyraźnie stanowi, że kasację można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wy- kładnię lub przez niewłaściwe zastosowanie. Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoich 3 orzeczeniach podkreślał, że błąd w zastosowaniu prawa materialnego może polegać albo na wadliwym wyborze normy prawnej, znanym w nauce pod nazwą pogwałcenia prawa poprzez stosowanie normy nieistniejącej lub na przyjęciu, że brak jest przepi- su, który w istocie istnieje albo na błędzie w subsumcji polegającym na zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego niewłaściwego przepisu prawnego. Dlatego też wadliwy jest zarzut kasacyjny skierowany przeciwko prawidłowości zaskarżonego wyroku ze względu na jednoczesne wadliwe zastosowanie w tym wyroku normy prawnej oraz błędnej jej interpretacji. Niezależnie od niewłaściwego postawienia w kasacji zarzutu naruszenia prawa materialnego przez Sąd Apelacyjny i braku uzasadnienia którejkolwiek z prze- słanek przewidzianych w art. 3931 pkt 1 KPC, kasacja nie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania. Sąd Najwyższy jest związany grani- cami kasacji, z wyjątkiem sytuacji, która w niniejszej sprawie nie występuje, a mia- nowicie nieważności postępowania (art. 39311 KPC). W konsekwencji, Sąd Najwyż- szy jest związany stanem faktycznym ustalonym w zaskarżonym wyroku, który jest jednoznaczny co do tego, że wnioskodawczyni nie jest nawet częściowo niezdolną do pracy, a tym samym nie spełnia podstawowego warunku wymaganego przez art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. do przyznania renty z tego tytułu. Sąd Najwyższy ubocznie zauważa, że renta określona w art. 32, 33 wspomnianej ustawy przysługiwała nie z tytułu choroby czy chorób na jakie cierpi osoba ubezpieczona lecz z powodu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy wywołanej danym schorzeniem czy schorzeniami (art. 24 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.). Analogicz- na sytuacja dotyczy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy pod rządami aktu- alnie obowiązującej ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fun- duszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Ubocznie Sąd Najwyższy zauważa, pomijając już niefortunne powoływanie się na treść świadectwa pracy, które w ogóle nie było przedmiotem postępowania dowo- dowego w Sądzie drugiej instancji, oraz to, iż w postępowaniu kasacyjnym nie pro- wadzi się postępowania dowodowego albowiem zadaniem kasacji jest ocena zaskar- żonego wyroku w stanie prawnym i faktycznym w jakim był on wydawany, to podwa- żenie treści świadectwa pracy mogło nastąpić tylko w trybie określonym w art. 97 KP. Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================