I PKN 102/00

Uzasadnienie rozpoznawanej kasacji nie ma powiązania z zarzutami narusze- nia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego. Dotyczy to zwłaszcza uchy- bienia art. 36 § 1 pkt 1 KP oraz art. 61 KC w związku z art. 300 KP. Można się jedy- nie domyślać, że powódce chodzi o rozpoczęcie i zakończenie biegu terminu wypo- wiedzenia. Pierwszy z powołanych przepisów (art. 36 § 1 pkt 1 KP) stanowi bowiem, że okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest uzależ- niony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi 3 miesiące, jeżeli pra- cownik był zatrudniony co najmniej 3 lata. Z ustaleń Sądu Apelacyjnego – niezakwe- stionowanych w żaden sposób w kasacji – wynika, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało skutecznie dokonane w dniu 23 czerwca 1997 r., ponieważ tego dnia uczestniczącej w posiedzeniu Rady Nadzorczej powódce przewodniczący Rady odczytał pismo wypowiadające jej umowę o pracę w związku z odwołaniem jej ze składu Zarządu, co oznaczało skuteczne złożenie przez pracodawcę tego właśnie dnia oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę. Okres wypowiedzenia upłynął w związku z tym 30 września 1997 r., kiedy to umowa uległa rozwiązaniu. Przy tego rodzaju ustaleniach faktycznych zarzut naruszenia art. 36 § 1 pkt 1 KP jest nietrafny, ponieważ pracodawca prawidłowo zastosował 3-miesięczny okres wypo- wiedzenia. Drugi z tych przepisów (art. 61 KC) stanowi, że oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Z ustaleń Sądu Apelacyjnego wynika, że po- wódka została zapoznana z treścią oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu jej umowy o pracę w dniu 23 czerwca 1997 r. Odmowa przyjęcia pisma odczytanego jej przez przewodniczącego Rady Nadzorczej nie wpływała na skuteczność dokonane- go wypowiedzenia. Pismo zawierające potwierdzenie dokonanego wypowiedzenia zostało wysłane pocztą i dotarło do powódki 3 lipca 1997 r., co nie wpłynęło jednak na przesunięcie o jeden miesiąc rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu wypowie- dzenia. W uzasadnieniu kasacji twierdzi się, że wypowiedzenia powódce umowy o pracę mógł dokonać wyłącznie Zarząd Spółdzielni, a nie Rada Nadzorcza. Chodzi zatem o to, kto (jaka osoba lub jaki organ) powinien złożyć za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy. Zdaniem po- wódki czynności z zakresu prawa pracy dokonał w stosunku do niej niewłaściwy or- 8 gan pozwanej Spółdzielni. Pogląd ten nie został jednak powiązany z odpowiednim zarzutem naruszenia prawa materialnego, ponieważ w kasacji nie powołano naru- szenia art. 31 § 1 KP, a materii regulowanej przez ten właśnie przepis dotyczą wywo- dy skarżącej. Kasacja nie zawiera zatem adekwatnego zarzutu odnoszącego się do składania oświadczeń woli w imieniu pracodawcy (dokonywania za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy). W prawie pracy przyjmuje się, że czynności pracodawcy dotyczące rozwiązania stosunku pracy są skuteczne, choćby były wadliwe. Inaczej mówiąc, czynności pracodawcy zmierzające do rozwiązania stosunku pracy nie są bezwzględnie nieważne, nawet gdyby były wadliwe, lecz są zaskarżalne, w drodze powództwa o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy. Złożenie oświadczenia o rozwiązaniu z powódką umowy o pracę za wypowiedzeniem przez niewłaściwy organ pozwanej Spółdzielni nie skut- kowałoby nieważności tej czynności, mogłoby stanowić jedynie podstawę do uzna- nia, że wypowiedzenie narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, a zatem powódce przysługują roszczenia wskazane w art. 45 § 1 KP. Niezależnie od tych uwag podnieść należy, że stanowisko powódki jest niekonsekwentne. Z jednej strony twierdzi ona bowiem, że czynności pracodawcy obejmujące wypowiedzenie jej umowy o pracę były nieważne i są pozbawione jakiejkolwiek mocy prawnej, co ozna- czałoby, że umowa o pracę nie została w ogóle wypowiedziana i stosunek pracy trwa nadal, z drugiej strony dochodzi odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę, co oznacza, że w jej przekonaniu stosunek pracy uległ jednak roz- wiązaniu. Problem dotyczący tego, który organ pozwanej Spółdzielni – Zarząd czy Rada Nadzorcza – powinien był podjąć czynność prawną obejmującą oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę z powódką, a zatem problem właściwej reprezentacji pracodawcy przy wypowiadaniu umowy o pracę powódce jako członkowi Zarządu, powinien być rozstrzygnięty w oparciu o przepisy Prawa spółdzielczego oraz Statutu Spółdzielni w powiązaniu z art. 31 KP. Problem ten prawidłowo rozwiązał Sąd Apela- cyjny, uznając, że organem właściwym do wypowiedzenia powódce umowy o pracę była Rada Nadzorcza. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego do zakresu działania rady należy reprezentowanie spółdzielni przy czynnościach prawnych do- konywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu. Z kolei z art. 52 § 1 Prawa spółdzielczego wynika, że z członkami zarządu zatrudnionymi w spółdzielni na pod- stawie umowy o pracę nawiązuje stosunek pracy (zawiera umowę o pracę) rada 9 spółdzielni (podobną regulację mieści w sobie § 90 ust. 3 Statutu pozwanej, zgodnie z którym z członkami Zarządu zatrudnionymi w Spółdzielni Rada Nadzorcza nawią- zuje stosunek pracy – stosownie do wymogów Kodeksu pracy). Skoro rada spół- dzielni jest organem właściwym do zawarcia umowy o pracę z członkiem zarządu, to może również umowę tę wypowiedzieć, jeżeli w chwili wypowiadania umowy zatrud- niony na podstawie tej umowy członek zarządu pełni jeszcze tę funkcję. Kompeten- cja rady spółdzielni do dokonania czynności prawnych między spółdzielnią a człon- kiem zarządu ogranicza się bowiem do czynności dotyczących aktualnego członka zarządu i nie rozciąga się na byłych członków tego organu po ich odwołaniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1997 r., I PKN 67/97, OSNAPiUS 1998 nr 1, poz. 7). W rozpoznawanej sprawie czynność odwołania powódki z funkcji członka Zarządu pozwanej Spółdzielni oraz czynność wypowiedzenia powódce umowy o pracę były jednoczesne – dokonały się na tym samym posiedzeniu Rady Nadzorczej w dniu 23 czerwca 1997 r. - a zatem wypowiedzenia mogła dokonać Rada, ponieważ do chwili wypowiedzenia umowy powódka pełniła jeszcze funkcję członka Zarządu. Wskazany w kasacji art. 49 § 2 Prawa spółdzielczego (w związku z § 90 Sta- tutu, bez bliższego określenia, o który z czterech ustępów tego paragrafu chodzi) nie miał zastosowania w sprawie ze stosunku pracy. Przepis ten stanowi, że członków zarządu, w tym prezesa i jego zastępców, wybiera i odwołuje, stosownie do posta- nowień statutu, rada lub walne zgromadzenie; odwołanie wymaga pisemnego uza- sadnienia. Zgodnie z treścią § 90 ust. 1 i ust. 2 Statutu organem właściwym do wybo- ru oraz odwołania członków Zarządu jest Rada Nadzorcza, ale członków Zarządu może też odwołać Zebranie Przedstawicieli. Przepisy te dotyczą stosunku organiza- cyjnego (cywilnoprawnego) między spółdzielnią i członkiem zarządu, związanego z pełnieniem funkcji ustawowego i statutowego organu spółdzielni, a nie stosunku pracy członka zarządu zatrudnionego przez spółdzielnię. Rozważając prawidłowość (oceniając zasadność i zgodność z prawem) wypowiedzenia powódce umowy o pracę, Sąd Apelacyjny nie miał zatem podstaw do zastosowania art. 49 § 2 Prawa spółdzielczego i - w odniesieniu do roszczeń powódki wynikających ze stosunku pracy – nie mógł go naruszyć. Częściowo błędnie wskazana podstawa prawna oceny kompetencji organu uprawnionego do dokonania w stosunku do powódki czynności z zakresu prawa pracy nie wpływa jednak na zgodność z prawem i prawidłowość sa- mego rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego. 10 Nie miało również miejsca zarzucane w kasacji naruszenie art. 45 § 1 KP w związku z art. 471 KP. Przepis art. 45 § 1 KP stanowi samoistną podstawę roszczeń pracownika w razie bezzasadności (braku uzasadnionej przyczyny) wypowiedzenia. Jeżeli jednak pracownik wyprowadza swoje roszczenia z faktu wypowiedzenia mu umowy o pracę z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów, musi połączyć ten przepis z innymi, konkretnie wskazanymi przepisami prawa regulującymi wypowia- danie umów o pracę (np. co do formy pisemnej oświadczenia pracodawcy, podania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie, konsultacji związkowej, ustawowego okresu wypowiedzenia, właściwej reprezentacji pracodawcy itd.). W rozpoznawanej sprawie chodziło w istocie o właściwą reprezentację pracodawcy przy wypowiadaniu umowy, a więc o art. 31 KP, jednak tego przepisu – jak wcześniej wspomniano – ka- sacja nie wskazuje. Uznając kasację za pozbawioną uzasadnionych podstaw Sąd Najwyższy od- dalił ją stosownie do art. 39312 KPC. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 KPC. ========================================