II UZ 124/00

Wygrał pozwany
SN11 października 2000·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła odrzucenia kasacji w postępowaniu o rentę inwalidy wojennego. Wnioskodawczyni domagała się podwyższenia świadczenia przez ustalenie całkowitej niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację jako niedopuszczalną, ponieważ wskazana przez pełnomocnika wartość przedmiotu zaskarżenia została błędnie obliczona i nie osiągała ustawowego progu 5000 zł. Sąd Najwyższy potwierdził, że w sprawach o podwyższenie renty chodzi o świadczenie, a nie o samo prawo do świadczenia, więc dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Podkreślił też, że sąd drugiej instancji może zweryfikować wskazaną wartość, jeśli zachodzą uzasadnione wątpliwości, i nie jest nią związany, gdy została oznaczona niezgodnie z art. 19–24 KPC. Zażalenie oddalono.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·dopuszczalność kasacji w sprawie o rentę zależna od wartości przedmiotu zaskarżenia
  • ·możliwość kontroli przez sąd apelacyjny prawidłowości oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia
  • ·ustalenie, że spór dotyczy wysokości świadczenia, a nie samego prawa do świadczenia
  • ·zasady obliczania wartości przedmiotu zaskarżenia według art. 19–24 KPC
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 18 października 2000 r. II UZ 124/00 W uzasadnionych przypadkach wskazana przez wnoszącego kasację wartość przedmiotu zaskarżenia podlega sprawdzeniu przez sąd apelacyjny, który bada, czy jej oznaczenie nastąpiło zgodnie z regułami określonymi w art. 19-24 KPC. Przewodniczący SSN Beata Gudowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2000 r. na posiedze- niu niejawnym sprawy z wniosku Agnieszki T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w N.S. o rentę inwalidy wojennego, na skutek zażalenia wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 2 sierpnia 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Agnieszka T. wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 30 marca 1999 r., zmieniającego decyzję Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecznych w N.S. i przyznającego jej od dnia 3 czerwca 1997 r. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozostającej w związku z działaniami wojennymi. W apelacji domagała się przyznania wyższego świadczenia przez ustalenie, że jej niezdolność do pracy jest całkowita. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2000 r. apelację oddalił. Kasacja ubezpieczonej oparta została na podstawie naruszenia przepisów art. 217 i 233 KPC i zawierała wniosek o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przeka- 2 zanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej, wbrew obowiązkowi z art. 3933 in fine KPC (w brzmieniu sprzed dnia 1 lipca 2000 r.), nie określił wartości przedmiotu zaskarżenia. Uzupełniając ten brak na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 11 lipca 2000 r. wskazał, że skarżąca domaga się 1200 zł miesięcznie, czyli skarży wyrok co do kwoty 14400 zł. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2000 r. Sąd Apelacyjny kasację odrzucił jako niedopuszczalną z mocy art. 393 pkt 1 KPC. W zażaleniu pełnomocnik ubezpieczonej wniósł o uchylenie tego postanowie- nia twierdząc, że jej roszczenie w skali miesięcznej wynosi różnicę pomiędzy kwotą otrzymywanej renty (809,03 zł) a kwotą bazową, ogłoszoną w dniu 11 maja 2000 r. przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (1540,20 zł), czyli kwotą 731,17 zł, co za okres 12 miesięcy stanowi sumę 8774,04 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie przyjmuje się, że sprawa - jak niniejsza - w której ubezpie- czona żąda przyznania wyższej renty przez stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy, jest sprawą o świadczenie w rozumieniu przepisu art. 393 pkt 1 KPC, albo- wiem nie dotyczy prawa do świadczeń, lecz ich wysokości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1996 r., II UKN 4/96, OSNAPiUS 1997 nr 8, poz. 138; z dnia 14 stycznia 1997 r., II UKN 51/96, OSNAPiUS 1997 nr 17, poz. 329, czy z dnia 22 kwietnia 1999 r. II UKN 596/98, OSNAPiUS 2000 nr 16, poz. 629). Oznacza to, że dopuszczalność kasacji w rozpoznawanej sprawie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej od 5000 zł. Sąd Apelacyjny powziął wątpliwość co do prawidłowości oznaczenia tej warto- ści przez pełnomocnika skarżącej i dokonał zbadania, czy wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nastąpiło zgodnie z regułami określonymi w art. 19 - 24 KPC. W jego wyniku stwierdził błąd polegający na porównywaniu niewłaściwych kwot jako należnych świadczeń. Sąd Apelacyjny stwierdził, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich ro- dzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) renta inwalidy wojennego przyznana ubezpieczonej wyrokiem Sądu Okręgowego wynosi 75 % kwoty bazowej obowiązującej w dniu wydania przez Sąd drugiej instancji wyroku, co stanowi 1029,33 zł, a renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 100 % kwoty ba- 3 zowej, czyli 1372,44 zł. Różnica wysokości świadczeń w skali rocznej to kwota 4111,32 zł, a nie kwota podana przez skarżącego. Sąd Apelacyjny był uprawniony do takiej kontroli, albowiem przepis art. 393 pkt 1 KPC ma charakter bezwzględny i wyklucza dowolność stron przy oznaczeniu wartości przedmiotu zaskarżenia tylko w celu uzyskania dostępu do trzeciej instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1997 r., I CKN 46/97, OSNC 1997 11, poz. 180), zatem wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez wnoszącego kasację z naruszeniem reguł art. 19 - 24 KPC nie jest dla oceny dopuszczalności kasacji wiążąca (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 47/97 i z dnia 20 czerwca 1997 r., II CKN 245/97 - nie publikowane). Sąd Najwyższy wyraził przytoczony pogląd na tle art. 3938 § 1 KPC, lecz ma on odniesienie także do sytuacji normowanej przepisem art. 3935 KPC, tak więc w uzasadnionych więc wypadkach wskazana przez wynoszącego kasację wartość przedmiotu zaskarżenia podlega sprawdzeniu przez sąd drugiej instancji. Trzeba podkreślić, że wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia dokonane przez Sąd drugiej instancji są prawidłowe i odnoszą się do właściwych wartości obli- czenia świadczeń. Wartość żądania wskazana w kasacji nie może być wyższa niż wynika ze stanu rzeczy istniejącego w dacie wydania wyroku Sądu Apelacyjnego, dlatego kwota bazowa w niej wskazana nie może być uwzględniona. Gdyby zresztą nawet dopuścić jej zmianę, to wartość przedmiotu zaskarżenia wyliczona według wskazówek Sądu Apelacyjnego wynosi kwotę 4620,60 zł. W konsekwencji zażalenie jako bezzasadne ulega oddaleniu (art. 385 w związku z art. 39319 KPC). ========================================