II UZ 157/99

Orzeczenie procesowe
SN18 stycznia 2000·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła wniosku o wysokość emerytury przeciwko ZUS, ale istotą rozstrzygnięcia była kwestia procesowa związana z kasacją. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wniesioną przez wnioskodawcę osobiście, ponieważ została złożona po terminie oraz bez obowiązkowego zastępstwa adwokacko-radcowskiego. Wnioskodawca twierdził, że nie został pouczony o terminie i sposobie wniesienia kasacji oraz o konieczności udziału adwokata, dlatego domagał się przywrócenia terminu i ustanowienia pełnomocnika. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że obowiązek udzielania pouczeń o środkach zaskarżenia w drugiej instancji dotyczy tylko strony działającej bez pełnomocnika i obecnej przy ogłoszeniu wyroku. Skoro strona była prawidłowo zawiadomiona o rozprawie, ale nie stawiła się przy ogłoszeniu wyroku, nie mogła oczekiwać pouczeń przy doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem. SN uznał też, że spóźnienie było zawinione, więc nie było podstaw do przywrócenia terminu. W konsekwencji kasacja była niedopuszczalna, a wniosek o ustanowienie adwokata stał się bezprzedmiotowy.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy sąd drugiej instancji ma obowiązek pouczać o terminie i sposobie wniesienia kasacji przy doręczeniu wyroku z uzasadnieniem stronie nieobecnej przy ogłoszeniu wyroku
  • ·czy można przywrócić termin do wniesienia kasacji w razie zawinionego spóźnienia strony
  • ·czy kasacja wniesiona osobiście przez stronę bez wymaganych kwalifikacji i bez pełnomocnika jest dopuszczalna
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie dnia 18 stycznia 2000 r. II UZ 157/99 Sąd drugiej instancji nie ma obowiązku udzielania wskazówek o sposo- bie i terminie wniesienia kasacji, przy doręczeniu na wniosek odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem stronie, która pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, nie była obecna przy ogłaszaniu wyroku. Przewodniczący SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (spra- wozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2000 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Edmunda K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddział w R. o wysokość emerytury, na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postano- wieniami z dnia 8 listopada 1999 r. [...] odmówił Edmundowi K. ustanowienia adwo- kata, jak też odrzucił kasację wniesioną przez wnioskodawcę osobiście i po upływie ustawowo określonego terminu. Odbiór odpisu wyroku tegoż Sądu z dnia 8 czerwca 1999 r. [...] wraz z uzasadnieniem potwierdził bowiem wnioskodawca w dniu 21 lipca 1999 r., a więc miesięczny termin do wniesienia kasacji (art. 3934 KPC) upłynął w dniu 21 sierpnia 1999 r., podczas gdy faktycznie nastąpiło to dopiero w dniu 1 paź- dziernika 1999 r., a poza tym skarżący uczynił to osobiście, a więc bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 3932 KPC). Na powyższe postanowienie zażalił się wnioskodawca podnosząc, że nie zos- tał pouczony „co ma dalej czynić z krzywdzącym go wyrokiem, jaki ma termin do ka- 2 sacji i czy konieczny musi być do kasacji adwokat”. Z tego powodu „termin do wnie- sienia kasacji winien być przewrucony (pisownia oryginału) i ustanowiony adwokat powinien złożyć stosowną kasację”. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 1999 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie w części dotyczącej odmowy ustanowienia adwokata. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Zgodnie bowiem z art. 327 § 1 KPC, który ma – zgodnie z art. 391 KPC – odpowiednie zastosowanie do postępo- wania w drugiej instancji, sąd udziela wskazówek co do sposobu i terminów wniesie- nia środka zaskarżenia tylko stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego i obecnej przy ogłoszeniu wyroku. Jeżeli więc strona, prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, nie skorzystała z prawa obecności przy ogłaszaniu wyroku w dru- giej instancji, to nie może liczyć na to, że przy doręczeniu zażądanego przez nią od- pisu wyroku wraz z uzasadnieniem będzie ją sąd pouczał o zasadach wnoszenia skarg kasacyjnych. Strona zachowująca choćby minimum staranności w życiowo ważnych dla niej sprawach powinna więc sama poszukiwać stosownych informacji, łatwo zresztą dostępnych w sądzie, również drogą telefoniczną. Naruszenie miesięcznego terminu do wniesienia kasacji (art. 3934 KPC) jest więc wyrazem braku staranności wnioskodawcy, a zatem przywrócenie tego terminu byłoby niezgodne z art. 168 § 1 KPC. Wobec zawinionego spóźnienia kasacji bez- przedmiotowe było też rozpatrywanie zawartego w niej wniosku o ustanowienie ad- wokata, a osobiste wniesienie skargi przez wnioskodawcę nie mającego kwalifikacji prawniczych określonych w art. 3932 § 2 KPC jest – w świetle § 1 tego przepisu – niedopuszczalne. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 w związku z art. 397 § 1 i art. 385 KPC postanowił jak w sentencji. ========================================