Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
Podsumowanie AI
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający powoda do pracy. Spór dotyczył rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 KP, po ujawnieniu niedoboru w mieniu powierzonym. SN podkreślił, że samo stwierdzenie niedoboru nie oznacza jeszcze, iż pracownik dopuścił się przestępstwa zaboru mienia. W sprawie nie było prawomocnego wyroku skazującego, a zarzucane przestępstwo nie miało też cechy oczywistości w chwili rozwiązania umowy. Dodatkowo nie wykazano związku przyczynowego między konkretnym zachowaniem powoda a powstaniem niedoboru, zwłaszcza że dostęp do mienia miało także kilku innych pracowników. SN uznał również, że zarzuty procesowe kasacji nie mogły być rozpoznane, ponieważ nie wskazano konkretnych przepisów postępowania. Ostatecznie kasacja została oddalona, a pracodawca został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Kluczowe kwestie prawne:
·Czy ujawnienie niedoboru w mieniu powierzonym uzasadnia rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 KP
·Znaczenie przesłanki 'oczywistości' popełnienia przestępstwa przy zwolnieniu dyscyplinarnym
·Czy brak prawomocnego wyroku skazującego wyklucza zastosowanie art. 52 § 1 pkt 2 KP
·Ocena związku przyczynowego między zachowaniem pracownika a powstaniem niedoboru
·Granice rozpoznania kasacji i wymóg wskazania konkretnych przepisów postępowania
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 17 listopada 1999 r.
I PKN 392/99
Samo ujawnienie niedoboru w mieniu powierzonym pracownikowi nie
uzasadnia rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika
na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 KP.
Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Roman
Kuczyński, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 1999 r. sprawy z po-
wództwa Mariana P. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samo-
chodowej w K. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyro-
ku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 7
kwietnia 1999 r. [...]
o d d a l i ł kasację oraz zasądził kwotę stu złotych od strony pozwanej na
rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
U z a s a d n i e n i e
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z
dnia 7 kwietnia 1999 r. [...] oddalił apelację pozwanego Przedsiębiorstwa Państwowej
Komunikacji Samochodowej w K. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Cheł-
mie z dnia 27 listopada 1998 r. [...], mocą którego powód - Marian P. przywrócony
został do pracy na poprzednich warunkach pracy i płacy. W uzasadnieniu wyroku
Sądu Okręgowego podniesiono w szczególności, że trafne jest stanowisko Sądu
Rejonowego, wedle którego „ujawnienie niedoboru w mieniu powierzonym pracowni-
kowi nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że dokonał on zaboru brakującego
mienia”, tym bardziej jeżeli zważyć, że w stacji paliw oprócz powoda pracowało jesz-
cze siedmiu innych pracowników. W tej sytuacji brak było podstaw do zwolnienia po-
woda w trybie art. 52 § 1 pkt 2 KP, skoro popełnienie przez niego zarzucanego mu
przez stronę pozwaną przestępstwa ani nie zostało stwierdzone prawomocnym wy-
2
rokiem, ani też nie było oczywiste w chwili rozwiązywania z pracownikiem umowy o
pracę. Sąd Okręgowy nie podzielił również zarzutów strony pozwanej dotyczących
uchybień procesowych, bowiem przepis art. 177 § 1 pkt 4 KPC pozostawia sądowi
ocenę co do celowości zawieszenia postępowania w sprawie, jeżeli ujawni się czyn,
którego ustalenie w drodze karnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie w
sprawie. Ponieważ w danym wypadku postępowanie karne nie obejmowało powoda,
ale toczyło się wyłącznie przeciwko innym osobom, przeto jego zakończenie nie mo-
gło mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie. Przeciwnie,
w tej sytuacji uwzględnienie wniosku strony pozwanej o zawieszenie postępowania
mogło spowodować nieuzasadnione przedłużenie tego postępowania, czemu Sąd
obowiązany był przeciwdziałać (art. 6 KPC).
W kasacji od powyższego wyroku strona pozwana zarzuciła błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie art. 52 § 1 pkt 2 KP przez przyjęcie, że rozwiązanie z
powodem umowy o pracę w tym trybie stanowiło naruszenie prawa „ponieważ zarzu-
cane powodowi przestępstwo nie było oczywiste, gdyż nie zapadł skazujący wyrok a
powód nie został nawet objęty aktem oskarżenia”. Zdaniem skarżącego: „Oczywis-
tość przestępstwa nie dotyczy wprost zagarnięcia mienia, gdyż faktycznie nie ma
dowodów potwierdzających dokonanie takiego przestępstwa. Bezsporny jest jednak
zarzut popełnienia przestępstwa z art. 218 obowiązującego wówczas kodeksu kar-
nego polegającego na niedopełnieniu obowiązku w zakresie nadzoru nad mieniem -
stwarzającego choćby nieumyślnie - możliwość powstania niedoboru - jeżeli istotny
niedobór wystąpił”, a tych okoliczności Sąd nie rozważył i nie odniósł się do nich w
uzasadnieniu wyroku. Ponadto w kasacji sformułowany został również zarzut „popeł-
nienia rażących uchybień procesowych przez zaniechanie szczegółowego i samo-
dzielnego ustalenia czy popełnione przez powoda przestępstwo było oczywiste”. Na
podstawie tak sformułowanych zarzutów, w kasacji wnosi się o uchylenie w całości
zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do po-
nownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie lub Rejonowemu w Chełmie.
W odpowiedzi na kasację powód wniósł o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja nie jest zasadna.
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (art. 39311
KPC), bio-
3
rąc pod uwagę przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (art. 3933
KPC).
Ponieważ w niniejszej sprawie w kasacji nie wskazano na żadne przepisy postępo-
wania, których naruszenie uzasadniałby sformułowany w niej zarzut „popełnienia ra-
żących uchybień procesowych przez zaniechanie szczegółowego ustalenia, czy po-
pełnienie przez powoda przestępstwa było oczywiste”, przeto zarzut ten nie mógł być
przedmiotem rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym, a w konsekwencji należało
przyjąć, że ustalenia faktyczne dokonane w toku postępowania przez Sądy obu ins-
tancji nie zostały zakwestionowane i są wiążące. Dlatego przedmiotem rozpoznania
w postępowaniu kasacyjnym był wyłącznie podniesiony przez stronę pozwaną zarzut
naruszenia art. 52 § 1 pkt 2 KP przez przyjęcie, że rozwiązanie umowy o pracę z po-
wodem na podstawie tego przepisu nie było dopuszczalne. Tymczasem, w uzasad-
nieniach wyroków Sądów obu instancji orzekających w niniejszej sprawie trafnie wy-
wiedziono, że w rozpoznawanej sprawie zarzucane powodowi przestępstwo zaboru
mienia ani nie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, ani też nie posiada ono
znamion oczywistości, skoro samo „ujawnienie niedoboru w mieniu powierzonym
pracownikowi nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że dokonał on zaboru bra-
kującego mienia”. Co więcej, w rozpoznawanej sprawie nie wykazano nawet związku
przyczynowego pomiędzy konkretnymi zachowaniami powoda a faktem powstania
niedoboru mienia, do którego zresztą - poza powodem - miało dostęp także siedmiu
innych pracowników strony pozwanej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312
KPC
oraz na podstawie art. 108 § 1 w związku z art. 39319
i art. 391 KPC orzekł jak w
sentencji.
========================================