I PKN 500/98

Orzeczenie procesowe
SN9 grudnia 1998·sentence
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła nauczyciela mianowanego, którego stosunek pracy rozwiązano po uzyskaniu negatywnej oceny pracy na podstawie Karty Nauczyciela. Sądy niższych instancji uznały, że nie mogą badać merytorycznej zasadności tej oceny, ponieważ od orzeczenia zespołu oceniającego nie przysługuje odwołanie. Sąd Najwyższy nie zgodził się z takim stanowiskiem. Wskazał, że prawidłowość i rzetelność negatywnej oceny pracy nauczyciela mianowanego podlega kontroli sądu pracy w sprawie o przywrócenie do pracy. Skoro sądy nie przeprowadziły postępowania dowodowego co do obiektywności oceny, a uznały taką kontrolę za niedopuszczalną, doszło do naruszenia prawa materialnego. Sąd Najwyższy uchylił wyroki obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Czy sąd pracy może merytorycznie badać prawidłowość negatywnej oceny pracy nauczyciela mianowanego
  • ·Czy negatywna ocena pracy może stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy na podstawie Karty Nauczyciela
  • ·Zakres kontroli sądu nad oceną pracy dokonaną w trybie art. 6a Karty Nauczyciela
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 9 grudnia 1998 r. I PKN 500/98 Prawidłowość i rzetelność negatywnej oceny pracy nauczyciela miano- wanego (art. 6a w związku z art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) pod- lega kontroli sądu pracy rozpatrującego powództwo o przywrócenie do pracy. Przewodniczący: SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Roman Kuczyński (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 1998 r. sprawy z powództwa Waldemara K. przeciwko Szkole Podstawowej w Z. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 29 maja 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego- Sądu Pracy w Krośnie z dnia 10 marca 1998 r. [...] i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 10 marca 1998 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Krośnie oddalił powództwo Waldemara K. przeciwko Szkole Podstawowej w Z. o uznanie wypo- wiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód był nauczycielem mianowanym, zatrudnionym w pozwanej Szkole od 11 lat, przy czym w latach 1990-1993 piastował stanowisko dyrektora tej Szkoły, był radnym Rady Miejskiej w B., a następnie do 1995 r., przez 15 miesięcy przebywał na zwol- nieniu lekarskim i urlopie dla poratowania zdrowia. Z uwagi na niedokonywanie w wymienionym okresie oceny pracy powoda, dyrektor Szkoły podjął w tym kierunku inicjatywę i pouczył powoda o prawie wystąpienia z wnioskiem do właściwego do- radcy metodycznego o wydanie opinii, zakreślając termin takiego wystąpienia, zaś wobec nieskorzystania przez powoda z tego prawa - zwrócił się do Wojewódzkiego 2 Ośrodka Metodycznego o skierowanie do powoda doradcy metodycznego. Dyrektor pozwanej po uzyskaniu opinii samorządu uczniowskiego i doradcy metodycznego języka polskiego dokonał oceny pracy powoda, przedstawił mu ustnie projekt oceny, wysłuchał uwag powoda i pouczył go o prawie zgłoszenia w ciągu 3 dni pisemnych uwag do oceny. Następnie strony wymieniły ocenę pracy i uwagi do niej, po czym powód odwołał się od oceny do Kuratora Oświaty w K., który powołał zespół ocenia- jący. Zespół ten podtrzymał ocenę pracy powoda dokonaną przez pozwaną, wobec czego pozwana wypowiedziała stosunek pracy. Ustalenia Sądu pierwszej instancji podzielił w wyroku z dnia 29 maja 1998 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie, oddalając apela- cję powoda. Sąd drugiej instancji uznał, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 pkt 5 Karty Nauczyciela z uwagi na negatywną ocenę pracy powoda przeprowadzoną zgodnie z art. 6a Karty Nauczyciela. Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko Sądu Rejonowego w przedmiocie niebadania merytorycznej za- sadności oceny pracy powoda z uwagi na to, że od orzeczenia zespołu oceniającego odwołanie nie przysługuje i orzeczenie to nie może podlegać merytorycznej ocenie Sądu, w związku z czym nie były badane opinie o pracy powoda sprzed 1995 r. Sąd drugiej instancji uznał, że brak w ocenie pracy takich okoliczności, jak między innymi przestrzegania porządku pracy (punktualność, pełne wykorzystanie czasu lekcji, właściwe prowadzenie dokumentacji) nie dyskwalifikuje tej oceny i nie pozwala na uznanie jej za nieprawidłową czy nieważną. Powyższemu wyrokowi powód zarzucił w kasacji naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 23 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 6a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) oraz § 3 ust. 2, § 8 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 lutego 1998 r. w sprawie kryteriów oraz szczegółowych zasad i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela oraz zadań i obowiązków dyrektora szkoły w zakresie opieki nad nauczycielami rozpoczynającymi pracę w zawodzie (Dz.U. Nr 18, poz. 101) - oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 128 i 316 § 1 KPC. Powód przytoczył wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1997 r., I PKN 116/97, według którego sądy są uprawnione do merytorycznego badania zasadności oceny pracy nauczy- ciela i podniósł, że jest w pozwanej szkole jedynym nauczycielem, który w systemie dziennym ukończył filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. 3 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja okazała się uzasadniona. Instytucja okresowych ocen występuje także w ustawie z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.). Na gruncie przepisów dotyczących takich ocen zapadł w dniu 28 kwietnia 1997 r. wyrok Sądu Najwyższego (I PKN 116/97, OSNAPiUS 1998 nr 5, poz. 148) prezentujący stanowisko, iż prawidłowość (rzetelność) negatywnej oceny mianowanego nauczyciela akademickiego podlega kontroli sądu pracy rozpatrujące- go powództwo o przywrócenie do pracy. Zdaniem Sądu Najwyższego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie istnieją przeszkody do zajęcia takiego samego stanowiska na gruncie przepisu art. 23 ust. 1 pkt 5 i art. 6a Karty Nauczyciela. W powołanym wyroku Sąd Najwyższy wy- raził też pogląd, iż słusznie Sądy badały prawidłowość zarzutów stawianych powo- dowi, które stanowiły podstawę negatywnych ocen jego pracy i jeżeli dowody z do- kumentów, zeznań świadków oraz stron nie doprowadziły do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, możliwe jest. - w razie stwierdzenia konieczności zasięgnięcia wiadomości specjalnych - powołanie biegłego lub zwrócenie się do ins- tytutu naukowego. Dowodzi to znaczenia, jakie nadał Sąd Najwyższy merytorycznej kontroli oceny pracy nauczyciela (akademickiego). Jeżeli zatem w przedmiotowej sprawie Sądy obu instancji nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego na okoliczność obiektywności i rzetelności negatywnej oceny pracy powoda, a wręcz odżegnały się od takiej kontroli, uznając ją za niedopuszczalną - nie jest możliwa w trybie kasacji ocena prawidłowości zastosowania powołanych w kasacji przepisów prawa materialnego, co czyni zarzut naruszenia tych przepisów zasadnym i powo- duje uchylenie zaskarżonych wyroków oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 § 1 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================