Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie dotyczącej wysokości emerytury wojskowej, uznając ją za bezzasadną. Spór nie dotyczył meritum świadczenia, lecz kwestii procesowej: czy pismo wnioskodawcy z prośbą o „nadesłanie orzeczenia na piśmie” można traktować jako wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. SN stwierdził, że nie. Taki wniosek musi jednoznacznie wskazywać żądanie uzasadnienia, a nie jedynie zapoznania się z treścią orzeczenia. Ponadto tygodniowy termin do złożenia wniosku o uzasadnienie biegnie od ogłoszenia wyroku, a nie od doręczenia jego sentencji, chyba że zachodzą szczególne przesłanki z art. 327 § 2 KPC. W tej sprawie nie wystąpiły. W konsekwencji wcześniejsze pismo nie wywołało skutków procesowych, a późniejszy wniosek był spóźniony. Sąd Najwyższy podkreślił też, że brak pouczenia nieobecnej strony nie zawsze stanowi naruszenie prawa, jeśli nie zachodzą ustawowe warunki do takiego pouczenia.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy żądanie „nadesłania orzeczenia na piśmie” jest równoznaczne z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku
·od kiedy biegnie termin tygodniowy do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku
·zakres obowiązku pouczenia strony działającej bez pełnomocnika o środkach zaskarżenia
·skutki procesowe spóźnionego wniosku o uzasadnienie
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie. Sąd mylnie natomiast odczytał, że zamiarem skarżącego było zapoz-
nanie się tylko z treścią orzeczenia, gdy jemu chodziło o zaskarżenie niekorzystnego
dlań rozstrzygnięcia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Z przepisu art. 327 KPC jedno-
znacznie bowiem wynika, że stronie działającej bez pełnomocnika udziela się wska-
zówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia, jeżeli była obecna
przy ogłoszeniu wyroku (§ 1), a w razie jej nieobecności tylko wtedy, gdy absencja
wynikała z pozbawienia wolności, przy czym w takiej sytuacji sąd z urzędu doręcza
też stronie w tygodniowym terminie od ogłoszenia wyroku odpis jego sentencji (§ 2).
W razie absencji z innych przyczyn strona działająca bez pełnomocnika nie jest więc
chroniona przed skutkami swej ewentualnej niewiedzy co do sposobu i terminów
wnoszenia środków zaskarżenia. Innymi słowy, w braku stosownego wniosku w ty-
godniowym terminie od ogłoszenia sentencji orzeczenia, strona nie otrzyma jego
pisemnego uzasadnienia (art. 328 § 1 KPC), co wszakże nie wyklucza jeszcze - w
przeciwieństwie do kasacji - możliwości wniesienia skargi apelacyjnej, jeżeli strona
uczyni to w terminie dwóch tygodni liczonym od dnia upływu terminu do żądania
uzasadnienia (art. 369 § 2 KPC), przy czym zaskarżenie wyroku w tym szczególnym
trybie zaktualizowałoby dla sądu obowiązek uzasadnienia orzeczenia (art. 328 § 1
zdanie trzecie i art. 329 in fine KPC).
W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy nie może być zatem
mowy o naruszeniu przez Sąd Apelacyjny przepisu art. 327 KPC. To samo dotyczy
zarzutu rzekomo błędnej kwalifikacji treści pisma skarżącego z dnia 18 grudnia 1997
r. W tym zresztą zakresie kasacja nie spełnia wymagań z art. 3933
KPC, gdyż nie
konkretyzuje zarzutu przez odniesienie go do wyraźnie określonego przepisu proce-
dury. Zarzut ten nie podlega więc w ogóle kasacyjnej kontroli, wobec czego jedynie
na marginesie niniejszego uzasadnienia można zaznaczyć, że żądanie „nadesłania
orzeczenia na piśmie” nie jest samo przez się równoznaczne z wnioskiem o sporzą-
dzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Co prawda sentencja i uzasadnienie sta-
nowią integralne części wyroku, ale to nie znaczy, że wniosek o doręczenie „orze-
czenia” na piśmie należy traktować jako wniosek o doręczenie sentencji wyroku wraz
z uzasadnieniem. Pojęcie „orzeczenia” jest bowiem w Kodeksie postępowania cywil-
4
nego jedynie zbiorczą nazwą obu rodzajów rozstrzygnięć sądowych, tj. wyroków oraz
postanowień, przy czym orzeczenia te nie zawsze są, zaś w postępowaniu pierw-
szoinstancyjnym w ogóle nie są - z zastrzeżeniem sytuacji określonej w art. 328 § 1
zdanie 3 KPC - uzasadniane z urzędu. Z wniosku o doręczenie wyroku pierwszoins-
tancyjnego musi więc wyraźnie wynikać, że stronie chodzi nie tylko o odpis jego
sentencji, ale również uzasadnienia.
Z wyżej podanych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3938
§ 2 i art.
39312
KPC orzekł jak w sentencji.
========================================
