I PKN 308/98

Wygrał pozwany
SN9 października 1998·sentence
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
Podsumowanie AI

Powódka, lekarz zatrudniona od 18 stycznia 1996 r. jako p.o. kierownika poradni specjalistycznych w publicznym szpitalu, zaskarżyła wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, twierdząc, że podana przyczyna – brak pełnych kwalifikacji – była nieprawdziwa. Sąd ustalił jednak, że nie posiadała wymaganej specjalizacji II stopnia, a pracodawca mógł zaproponować jej niższe stanowisko. Spór dotyczył głównie tego, czy chroni ją § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. o kwalifikacjach w publicznych ZOZ. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ powódka została zatrudniona już po wejściu w życie rozporządzenia (w znowelizowanym brzmieniu) i nie doszło do przejścia do pracy w wyniku porozumienia zakładów pracy. Kasacja została oddalona, a wypowiedzenie zmieniające uznano za prawidłowe.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·zasadność wypowiedzenia zmieniającego z powodu braku wymaganych kwalifikacji
  • ·zakres zastosowania § 2 rozporządzenia o kwalifikacjach w publicznych zakładach opieki zdrowotnej
  • ·czy ochrona z przepisu przejściowego obejmuje pracownika zatrudnionego po wejściu w życie rozporządzenia
  • ·czy zmiana zatrudnienia nastąpiła w wyniku porozumienia zakładów pracy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie (np. to, że powódka zajmowała stanowisko p.o. dyrektora, że miała 5 długi staż pracy, że przygotowywała się do egzaminów na drugi stopień specjalizacji medycznej), zostały ustalone i rozważone przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecz- nych w zaskarżonym wyroku. Stąd też nie bardzo wiadomo, na czym w istocie pole- ga „niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy”. W tym stanie rzeczy podstawą oceny Sądu Najwyższego prawidłowości zaskarżonego wyroku musiał stać się stan faktyczny sprawy, tak jak został on w nim ustalony. W uzasadnieniu kasacji pisze się, że „w zaskarżonych orzeczeniach zdaniem powódki Sąd I instancji nie ustosunkował się w wyroku do obowiązujących przepi- sów, a w szczególności § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 14 kwietnia 1992 r. oraz Rozporządzenia z dnia 7 lipca 1995 r. Również Sąd II instancji, zdaniem powódki, dokonał błędnej interpretacji obowiązujących w tym za- kresie przepisów prawa materialnego”. Na tym tle nasuwają się zwłaszcza dwie uwagi. Po pierwsze, przedmiotem zaskarżenia kasacją jest wyrok wydany w drugiej instancji, stąd ewentualne uchybienia wyroku wcześniejszego (pierwszej instancji) nie mają bezpośredniego znaczenia dla oceny prawidłowości wyroku podlegającego zaskarżeniu w trybie kasacyjnym. Po drugie, zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest gołosłowny, gdyż kasacja ani jednym zdaniem nie stara się uza- sadnić twierdzenia, iż Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dokonał błędnej wy- kładni przepisów prawa materialnego oraz na czym ten błąd polega i jak przepisy prawa materialnego powinny być wobec tego pojmowane. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd drugiej instancji słusznie uznał, iż przepis § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. nie ma zastosowania do powódki i w tym sensie przepis ten właściwie zastosował (negatywnie). Zarzut więc naruszenia prze- pisu § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. nie jest trafny. Sąd drugiej instancji - jak można sądzić - przyjął, że przepis ten nie ma zastosowania do powódki, gdyż zatrudniona ona została 18 stycznia 1996 r., a w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. odnosi się on tylko do takich pracowników, którzy zostali zatrudnieni przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Skoro zaś powódka została zatrudnio- na - przy braku kwalifikacji określonych w taryfikatorze kwalifikacyjnym - po wejściu tego rozporządzenia, a także po wejściu w życie rozporządzenia z 7 lipca 1995 r., które jedynie w nowy sposób ustaliło treść jego załącznika (taryfikatora kwalifikacyj- nego), to wobec tego przepis § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. nie mógł do niej mieć zastosowania. Teza ta nie budzi żadnych wątpliwości, gdy idzie o § 2 ust. 1 6 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. Wymagała ona jednakże rozważenia także na tle analizy § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., czego Sąd Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych jednakże nie uczynił. W myśl § 2 ust. 2 przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie przejścia pracownika do pracy na takie samo lub niższe stanowisko w innej jednostce objętej rozporządzeniem, w wyniku porozumienia zak- ładów pracy. Prima facie przepis ten może być rozumiany dwojako, a mianowicie, że stosuje się go również (jak w przypadku ust. 2) tylko wtedy, gdy zatrudnienie (przejś- cie) ma miejsce przed wejściem w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. bądź też że dotyczy on przypadków, w których przejście następuje po wejściu w życie roz- porządzenia. Mając na względzie okoliczność, iż regułę z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. do przypadków z jego ust. 2 stosuje się „odpowiednio” oraz ratio legis tego przepisu (względy natury funkcjonalnej) należy przyjąć, że w przypadku gdy pracownik przechodzi do pracy na takie samo lub niższe stanowisko w wyniku porozumienia zakładów pracy, to bez znaczenia jest, czy następuje to przed wejś- ciem w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., czy też po jego wejściu w życie. Przejście pracownika do pracy w innej jednostce w wyniku porozumienia zakładów pracy nie powinno bowiem pogarszać jego sytuacji prawnej, pod warunkiem, że przed tym przejściem był zatrudniony zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepi- sami lub był zwolniony od posiadania wymaganych kwalifikacji na podstawie tych przepisów. Innymi słowy pracownik, który zmienia zatrudnienie w wyniku porozumie- nia zakładów pracy powinien być traktowany tak, jak gdyby tego zatrudnienia nie zmieniał. Przy przyjęciu takiego ogólniejszego założenia należy wyjaśniać sens § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., a to prowadzi do wniosku, iż ma on także zastosowanie do pracowników, którzy zmienili zatrudnienie po jego wejściu w życie (przeszli do pracy w innej jednostce w wyniku porozumienia zakładów pracy). Ponadto, gdyby przyjąć inne rozumienie § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., to przepis ten byłby w istocie zbędny i niezrozumiały. Jeżeli bowiem pra- cownik przeszedł do innej jednostki przed wejściem w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., to po tym przejściu jego kwalifikacje oceniane powinny być według „starych” przepisów, podobnie jak w sytuacji, w której takie „przejście” nie miało miej- sca. Wyjaśnienia wymaga także kwestia obowiązywania § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. w związku z jego nowelizacją z 7 lipca 1995 r. Polegała ona tylko na 7 zastąpieniu starego załącznika przez załącznik nowy (nowy taryfikator kwalifikacyj- ny), bez zmiany treści § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. Na tym tle należy przyjąć, że zmiana taka oznacza, iż § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. powinien być pojmowany w ten sposób, iż dotyczy on pracowników zatrudnianych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, jak i przed jego zmianą, mimo iż w przepisie tym mowa jest o pracowniku zatrudnionym przed dniem wejścia w życie „rozporządzenia”, bez zastrzeżenia, że dotyczy to także rozporządzenia w znoweli- zowanym brzmieniu (przed dniem wejścia w życie nowelizacji). Z uwagi jednakże na inny sposób uregulowania kwestii stosowania zasady z § 2 ust. 1 do pracowników przechodzących do innej jednostki w wyniku porozumienia zakładów pracy, wskaza- ny wyżej problem nie ma istotniejszego znaczenia w odniesieniu do pracowników zmieniających jednostkę organizacyjną (stanowisko) w trybie porozumienia zakładów pracy. Gdy bowiem dochodzi do takiej zmiany, to pracownik, który jest zatrudniony na stanowisku zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami lub został zwolniony od posiadania wymaganych kwalifikacji na podstawie tych przepisów, może być nadal zatrudniony na dotychczasowym stanowisku, jeżeli zatrudnienie w nowej jednostce następuje już po wejściu (zmianie) w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., byleby tylko zatrudnienie to następowało na warunkach i w trybie wskaza- nych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. Z ustaleń Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych niedwuznacznie wynika, iż powódka nie została zatrudniona na nowym stanowisku na podstawie porozumienia zakładów pracy. Tym samym nie mógł do niej mieć zastosowania nie tylko przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., gdyż zatrudniona została po dniu jego wejścia w życie (w znowelizowanym brzmieniu), ale także i jego § 2 ust. 2, jako że wprawdzie - jak to wyżej wyjaśniono - przepis ten ma zastosowanie także wtedy, gdy nowe zatrudnienie (w nowej jednostce) następuje już po wejściu w życie rozporzą- dzenia z 14 kwietnia 1992 r. (i jego nowelizacji), ale tylko o tyle, o ile jest ono nas- tępstwem porozumienia zakładów pracy, co w przypadku powódki nie miało miejsca. W tym stanie rzeczy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych miał podstawy, by w całości pominąć § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. - jakkolwiek w uzasadnie- niu jego wyroku nie ma analizy, która wyjaśniałaby, iż brak było przesłanek dla zas- tosowania także § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. - a w związku z tym - w istocie jedyny zasługujący na merytoryczne rozważenie - zarzut kasacji, niewłaś- 8 ciwego zastosowania § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., okazał się nieuza- sadniony. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, mając na uwadze, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu, na podstawie art. 393 12 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================