I PKN 308/98

Wygrał pozwany
SN9 października 1998·sentence
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
Podsumowanie AI

Powódka, lekarz zatrudniona od 18 stycznia 1996 r. jako p.o. kierownika poradni specjalistycznych w publicznym szpitalu, zaskarżyła wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, twierdząc, że podana przyczyna – brak pełnych kwalifikacji – była nieprawdziwa. Sąd ustalił jednak, że nie posiadała wymaganej specjalizacji II stopnia, a pracodawca mógł zaproponować jej niższe stanowisko. Spór dotyczył głównie tego, czy chroni ją § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. o kwalifikacjach w publicznych ZOZ. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ powódka została zatrudniona już po wejściu w życie rozporządzenia (w znowelizowanym brzmieniu) i nie doszło do przejścia do pracy w wyniku porozumienia zakładów pracy. Kasacja została oddalona, a wypowiedzenie zmieniające uznano za prawidłowe.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·zasadność wypowiedzenia zmieniającego z powodu braku wymaganych kwalifikacji
  • ·zakres zastosowania § 2 rozporządzenia o kwalifikacjach w publicznych zakładach opieki zdrowotnej
  • ·czy ochrona z przepisu przejściowego obejmuje pracownika zatrudnionego po wejściu w życie rozporządzenia
  • ·czy zmiana zatrudnienia nastąpiła w wyniku porozumienia zakładów pracy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.

uzasadnienie (np. to, że powódka zajmowała stanowisko p.o. dyrektora, że miała długi staż pracy, że przygotowywała się do egzaminów na drugi stopień specjalizacji medycznej), zostały ustalone i rozważone przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecz- nych w zaskarżonym wyroku. Stąd też nie bardzo wiadomo, na czym w istocie pole- ga „niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy”. W tym stanie rzeczy podstawą oceny Sądu Najwyższego prawidłowości zaskarżonego wyroku musiał stać się stan faktyczny sprawy, tak jak został on w nim ustalony.

W uzasadnieniu kasacji pisze się, że „w zaskarżonych orzeczeniach zdaniem powódki Sąd I instancji nie ustosunkował się w wyroku do obowiązujących przepi- sów, a w szczególności § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 14 kwietnia 1992 r. oraz Rozporządzenia z dnia 7 lipca 1995 r. Również Sąd II instancji, zdaniem powódki, dokonał błędnej interpretacji obowiązujących w tym za- kresie przepisów prawa materialnego”. Na tym tle nasuwają się zwłaszcza dwie uwagi. Po pierwsze, przedmiotem zaskarżenia kasacją jest wyrok wydany w drugiej instancji, stąd ewentualne uchybienia wyroku wcześniejszego (pierwszej instancji) nie mają bezpośredniego znaczenia dla oceny prawidłowości wyroku podlegającego zaskarżeniu w trybie kasacyjnym. Po drugie, zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest gołosłowny, gdyż kasacja ani jednym zdaniem nie stara się uza- sadnić twierdzenia, iż Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dokonał błędnej wy- kładni przepisów prawa materialnego oraz na czym ten błąd polega i jak przepisy prawa materialnego powinny być wobec tego pojmowane.

W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd drugiej instancji słusznie uznał, iż przepis § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. nie ma zastosowania do powódki i w tym sensie przepis ten właściwie zastosował (negatywnie). Zarzut więc naruszenia prze- pisu § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. nie jest trafny. Sąd drugiej instancji - jak można sądzić - przyjął, że przepis ten nie ma zastosowania do powódki, gdyż zatrudniona ona została 18 stycznia 1996 r., a w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. odnosi się on tylko do takich pracowników, którzy zostali zatrudnieni przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Skoro zaś powódka została zatrudnio- na - przy braku kwalifikacji określonych w taryfikatorze kwalifikacyjnym - po wejściu tego rozporządzenia, a także po wejściu w życie rozporządzenia z 7 lipca 1995 r., które jedynie w nowy sposób ustaliło treść jego załącznika (taryfikatora kwalifikacyj- nego), to wobec tego przepis § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. nie mógł do niej mieć zastosowania. Teza ta nie budzi żadnych wątpliwości, gdy idzie o § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. Wymagała ona jednakże rozważenia także na tle analizy § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., czego Sąd Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych jednakże nie uczynił. W myśl § 2 ust. 2 przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie przejścia pracownika do pracy na takie samo lub niższe stanowisko w innej jednostce objętej rozporządzeniem, w wyniku porozumienia zak- ładów pracy. Prima facie przepis ten może być rozumiany dwojako, a mianowicie, że stosuje się go również (jak w przypadku ust. 2) tylko wtedy, gdy zatrudnienie (przejś- cie) ma miejsce przed wejściem w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. bądź też że dotyczy on przypadków, w których przejście następuje po wejściu w życie roz- porządzenia. Mając na względzie okoliczność, iż regułę z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. do przypadków z jego ust. 2 stosuje się „odpowiednio” oraz ratio legis tego przepisu (względy natury funkcjonalnej) należy przyjąć, że w przypadku gdy pracownik przechodzi do pracy na takie samo lub niższe stanowisko w wyniku porozumienia zakładów pracy, to bez znaczenia jest, czy następuje to przed wejś- ciem w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., czy też po jego wejściu w życie. Przejście pracownika do pracy w innej jednostce w wyniku porozumienia zakładów pracy nie powinno bowiem pogarszać jego sytuacji prawnej, pod warunkiem, że przed tym przejściem był zatrudniony zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepi- sami lub był zwolniony od posiadania wymaganych kwalifikacji na podstawie tych przepisów. Innymi słowy pracownik, który zmienia zatrudnienie w wyniku porozumie- nia zakładów pracy powinien być traktowany tak, jak gdyby tego zatrudnienia nie zmieniał. Przy przyjęciu takiego ogólniejszego założenia należy wyjaśniać sens § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., a to prowadzi do wniosku, iż ma on także zastosowanie do pracowników, którzy zmienili zatrudnienie po jego wejściu w życie (przeszli do pracy w innej jednostce w wyniku porozumienia zakładów pracy). Ponadto, gdyby przyjąć inne rozumienie § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., to przepis ten byłby w istocie zbędny i niezrozumiały. Jeżeli bowiem pra- cownik przeszedł do innej jednostki przed wejściem w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., to po tym przejściu jego kwalifikacje oceniane powinny być według „starych” przepisów, podobnie jak w sytuacji, w której takie „przejście” nie miało miej- sca.

Wyjaśnienia wymaga także kwestia obowiązywania § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. w związku z jego nowelizacją z 7 lipca 1995 r. Polegała ona tylko na zastąpieniu starego załącznika przez załącznik nowy (nowy taryfikator kwalifikacyj- ny), bez zmiany treści § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. Na tym tle należy przyjąć, że zmiana taka oznacza, iż § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. powinien być pojmowany w ten sposób, iż dotyczy on pracowników zatrudnianych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, jak i przed jego zmianą, mimo iż w przepisie tym mowa jest o pracowniku zatrudnionym przed dniem wejścia w życie „rozporządzenia”, bez zastrzeżenia, że dotyczy to także rozporządzenia w znoweli- zowanym brzmieniu (przed dniem wejścia w życie nowelizacji). Z uwagi jednakże na inny sposób uregulowania kwestii stosowania zasady z § 2 ust. 1 do pracowników przechodzących do innej jednostki w wyniku porozumienia zakładów pracy, wskaza- ny wyżej problem nie ma istotniejszego znaczenia w odniesieniu do pracowników zmieniających jednostkę organizacyjną (stanowisko) w trybie porozumienia zakładów pracy. Gdy bowiem dochodzi do takiej zmiany, to pracownik, który jest zatrudniony na stanowisku zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami lub został zwolniony od posiadania wymaganych kwalifikacji na podstawie tych przepisów, może być nadal zatrudniony na dotychczasowym stanowisku, jeżeli zatrudnienie w nowej jednostce następuje już po wejściu (zmianie) w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., byleby tylko zatrudnienie to następowało na warunkach i w trybie wskaza- nych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. Z ustaleń Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych niedwuznacznie wynika, iż powódka nie została zatrudniona na nowym stanowisku na podstawie porozumienia zakładów pracy. Tym samym nie mógł do niej mieć zastosowania nie tylko przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., gdyż zatrudniona została po dniu jego wejścia w życie (w znowelizowanym brzmieniu), ale także i jego § 2 ust. 2, jako że wprawdzie - jak to wyżej wyjaśniono - przepis ten ma zastosowanie także wtedy, gdy nowe zatrudnienie (w nowej jednostce) następuje już po wejściu w życie rozporzą- dzenia z 14 kwietnia 1992 r. (i jego nowelizacji), ale tylko o tyle, o ile jest ono nas- tępstwem porozumienia zakładów pracy, co w przypadku powódki nie miało miejsca. W tym stanie rzeczy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych miał podstawy, by w całości pominąć § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. - jakkolwiek w uzasadnie- niu jego wyroku nie ma analizy, która wyjaśniałaby, iż brak było przesłanek dla zas- tosowania także § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. - a w związku z tym - w istocie jedyny zasługujący na merytoryczne rozważenie - zarzut kasacji, niewłaś- ciwego zastosowania § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., okazał się nieuza- sadniony.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy, mając na uwadze, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu, na podstawie art. 393 KPC orzekł jak w sentencji.

========================================