Powódka, lekarz zatrudniona od 18 stycznia 1996 r. jako p.o. kierownika poradni specjalistycznych w publicznym szpitalu, zaskarżyła wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, twierdząc, że podana przyczyna – brak pełnych kwalifikacji – była nieprawdziwa. Sąd ustalił jednak, że nie posiadała wymaganej specjalizacji II stopnia, a pracodawca mógł zaproponować jej niższe stanowisko. Spór dotyczył głównie tego, czy chroni ją § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. o kwalifikacjach w publicznych ZOZ. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ powódka została zatrudniona już po wejściu w życie rozporządzenia (w znowelizowanym brzmieniu) i nie doszło do przejścia do pracy w wyniku porozumienia zakładów pracy. Kasacja została oddalona, a wypowiedzenie zmieniające uznano za prawidłowe.
Kluczowe kwestie prawne:
·zasadność wypowiedzenia zmieniającego z powodu braku wymaganych kwalifikacji
·zakres zastosowania § 2 rozporządzenia o kwalifikacjach w publicznych zakładach opieki zdrowotnej
·czy ochrona z przepisu przejściowego obejmuje pracownika zatrudnionego po wejściu w życie rozporządzenia
·czy zmiana zatrudnienia nastąpiła w wyniku porozumienia zakładów pracy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie (np. to, że powódka zajmowała stanowisko p.o. dyrektora, że miała
5
długi staż pracy, że przygotowywała się do egzaminów na drugi stopień specjalizacji
medycznej), zostały ustalone i rozważone przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecz-
nych w zaskarżonym wyroku. Stąd też nie bardzo wiadomo, na czym w istocie pole-
ga „niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy”. W tym stanie rzeczy
podstawą oceny Sądu Najwyższego prawidłowości zaskarżonego wyroku musiał stać
się stan faktyczny sprawy, tak jak został on w nim ustalony.
W uzasadnieniu kasacji pisze się, że „w zaskarżonych orzeczeniach zdaniem
powódki Sąd I instancji nie ustosunkował się w wyroku do obowiązujących przepi-
sów, a w szczególności § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z
dnia 14 kwietnia 1992 r. oraz Rozporządzenia z dnia 7 lipca 1995 r. Również Sąd II
instancji, zdaniem powódki, dokonał błędnej interpretacji obowiązujących w tym za-
kresie przepisów prawa materialnego”. Na tym tle nasuwają się zwłaszcza dwie
uwagi. Po pierwsze, przedmiotem zaskarżenia kasacją jest wyrok wydany w drugiej
instancji, stąd ewentualne uchybienia wyroku wcześniejszego (pierwszej instancji)
nie mają bezpośredniego znaczenia dla oceny prawidłowości wyroku podlegającego
zaskarżeniu w trybie kasacyjnym. Po drugie, zarzut naruszenia przepisów prawa
materialnego jest gołosłowny, gdyż kasacja ani jednym zdaniem nie stara się uza-
sadnić twierdzenia, iż Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dokonał błędnej wy-
kładni przepisów prawa materialnego oraz na czym ten błąd polega i jak przepisy
prawa materialnego powinny być wobec tego pojmowane.
W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd drugiej instancji słusznie uznał, iż przepis §
2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. nie ma zastosowania do powódki i w tym
sensie przepis ten właściwie zastosował (negatywnie). Zarzut więc naruszenia prze-
pisu § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. nie jest trafny. Sąd drugiej instancji -
jak można sądzić - przyjął, że przepis ten nie ma zastosowania do powódki, gdyż
zatrudniona ona została 18 stycznia 1996 r., a w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14
kwietnia 1992 r. odnosi się on tylko do takich pracowników, którzy zostali zatrudnieni
przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Skoro zaś powódka została zatrudnio-
na - przy braku kwalifikacji określonych w taryfikatorze kwalifikacyjnym - po wejściu
tego rozporządzenia, a także po wejściu w życie rozporządzenia z 7 lipca 1995 r.,
które jedynie w nowy sposób ustaliło treść jego załącznika (taryfikatora kwalifikacyj-
nego), to wobec tego przepis § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. nie mógł do
niej mieć zastosowania. Teza ta nie budzi żadnych wątpliwości, gdy idzie o § 2 ust. 1
6
rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. Wymagała ona jednakże rozważenia także na
tle analizy § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., czego Sąd Pracy i Ubez-
pieczeń Społecznych jednakże nie uczynił. W myśl § 2 ust. 2 przepis ust. 1 stosuje
się odpowiednio w razie przejścia pracownika do pracy na takie samo lub niższe
stanowisko w innej jednostce objętej rozporządzeniem, w wyniku porozumienia zak-
ładów pracy. Prima facie przepis ten może być rozumiany dwojako, a mianowicie, że
stosuje się go również (jak w przypadku ust. 2) tylko wtedy, gdy zatrudnienie (przejś-
cie) ma miejsce przed wejściem w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. bądź
też że dotyczy on przypadków, w których przejście następuje po wejściu w życie roz-
porządzenia. Mając na względzie okoliczność, iż regułę z § 2 ust. 1 rozporządzenia z
14 kwietnia 1992 r. do przypadków z jego ust. 2 stosuje się „odpowiednio” oraz ratio
legis tego przepisu (względy natury funkcjonalnej) należy przyjąć, że w przypadku
gdy pracownik przechodzi do pracy na takie samo lub niższe stanowisko w wyniku
porozumienia zakładów pracy, to bez znaczenia jest, czy następuje to przed wejś-
ciem w życie rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., czy też po jego wejściu w życie.
Przejście pracownika do pracy w innej jednostce w wyniku porozumienia zakładów
pracy nie powinno bowiem pogarszać jego sytuacji prawnej, pod warunkiem, że
przed tym przejściem był zatrudniony zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepi-
sami lub był zwolniony od posiadania wymaganych kwalifikacji na podstawie tych
przepisów. Innymi słowy pracownik, który zmienia zatrudnienie w wyniku porozumie-
nia zakładów pracy powinien być traktowany tak, jak gdyby tego zatrudnienia nie
zmieniał. Przy przyjęciu takiego ogólniejszego założenia należy wyjaśniać sens § 2
ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., a to prowadzi do wniosku, iż ma on
także zastosowanie do pracowników, którzy zmienili zatrudnienie po jego wejściu w
życie (przeszli do pracy w innej jednostce w wyniku porozumienia zakładów pracy).
Ponadto, gdyby przyjąć inne rozumienie § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia
1992 r., to przepis ten byłby w istocie zbędny i niezrozumiały. Jeżeli bowiem pra-
cownik przeszedł do innej jednostki przed wejściem w życie rozporządzenia z 14
kwietnia 1992 r., to po tym przejściu jego kwalifikacje oceniane powinny być według
„starych” przepisów, podobnie jak w sytuacji, w której takie „przejście” nie miało miej-
sca.
Wyjaśnienia wymaga także kwestia obowiązywania § 2 rozporządzenia z 14
kwietnia 1992 r. w związku z jego nowelizacją z 7 lipca 1995 r. Polegała ona tylko na
7
zastąpieniu starego załącznika przez załącznik nowy (nowy taryfikator kwalifikacyj-
ny), bez zmiany treści § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. Na tym tle należy
przyjąć, że zmiana taka oznacza, iż § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r.
powinien być pojmowany w ten sposób, iż dotyczy on pracowników zatrudnianych
przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, jak i przed jego zmianą, mimo iż w
przepisie tym mowa jest o pracowniku zatrudnionym przed dniem wejścia w życie
„rozporządzenia”, bez zastrzeżenia, że dotyczy to także rozporządzenia w znoweli-
zowanym brzmieniu (przed dniem wejścia w życie nowelizacji). Z uwagi jednakże na
inny sposób uregulowania kwestii stosowania zasady z § 2 ust. 1 do pracowników
przechodzących do innej jednostki w wyniku porozumienia zakładów pracy, wskaza-
ny wyżej problem nie ma istotniejszego znaczenia w odniesieniu do pracowników
zmieniających jednostkę organizacyjną (stanowisko) w trybie porozumienia zakładów
pracy. Gdy bowiem dochodzi do takiej zmiany, to pracownik, który jest zatrudniony
na stanowisku zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami lub został zwolniony
od posiadania wymaganych kwalifikacji na podstawie tych przepisów, może być
nadal zatrudniony na dotychczasowym stanowisku, jeżeli zatrudnienie w nowej
jednostce następuje już po wejściu (zmianie) w życie rozporządzenia z 14 kwietnia
1992 r., byleby tylko zatrudnienie to następowało na warunkach i w trybie wskaza-
nych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r.
Z ustaleń Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych niedwuznacznie wynika, iż
powódka nie została zatrudniona na nowym stanowisku na podstawie porozumienia
zakładów pracy. Tym samym nie mógł do niej mieć zastosowania nie tylko przepis §
2 ust. 1 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., gdyż zatrudniona została po dniu jego
wejścia w życie (w znowelizowanym brzmieniu), ale także i jego § 2 ust. 2, jako że
wprawdzie - jak to wyżej wyjaśniono - przepis ten ma zastosowanie także wtedy, gdy
nowe zatrudnienie (w nowej jednostce) następuje już po wejściu w życie rozporzą-
dzenia z 14 kwietnia 1992 r. (i jego nowelizacji), ale tylko o tyle, o ile jest ono nas-
tępstwem porozumienia zakładów pracy, co w przypadku powódki nie miało miejsca.
W tym stanie rzeczy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych miał podstawy, by w
całości pominąć § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. - jakkolwiek w uzasadnie-
niu jego wyroku nie ma analizy, która wyjaśniałaby, iż brak było przesłanek dla zas-
tosowania także § 2 ust. 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r. - a w związku z tym -
w istocie jedyny zasługujący na merytoryczne rozważenie - zarzut kasacji, niewłaś-
8
ciwego zastosowania § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 1992 r., okazał się nieuza-
sadniony.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, mając na uwadze, iż zaskarżony
wyrok odpowiada prawu, na podstawie art. 393
12
KPC orzekł jak w sentencji.
========================================