II UKN 126/98

Wyrok z dnia 15 lipca 1998 r. II UKN 126/98 Akceptowanie przez sąd drugiej instancji opinii biegłego, której nie uwzględnił sąd pierwszej instancji, a w konsekwencji przyjęcie odmiennej daty powstania inwalidztwa wnioskodawcy, bez ustalenia, czy w tej dacie dyspono- wał on wymaganym okresem zatrudnienia, czyni zasadnym zarzut kasacji na- ruszenia przepisów postępowania (art. 232 zdanie 2 w związku z art. 382 KPC). Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Maria Mańkowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 1998 r. sprawy z wniosku Ta- deusza P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o prawo do renty inwalidzkiej, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjne- go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 20 listopada 1997 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu-Są- dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K. decyzją z dnia 25 paździer- nika 1996 roku odmówił Tadeuszowi P. prawa do renty inwalidzkiej ponieważ nie spełnia warunków wymaganych do uzyskania tej renty przez przepisy art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Od decyzji wnioskodawca odwołał się do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Siedlcach. W odwołaniu twierdził, że nie jest w stanie wykonywać pracy zarobkowej, gdyż nie pozwala mu na to stan zdrowia. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy przyznał, że wnioskodawca jest inwalidą III grupy, ale podstawą odmowy przyznania renty był brak wymaganego 2 okresu zatrudnienia w ostatnich 10-ciu latach przed powstaniem inwalidztwa. Inwa- lidztwo nie powstało w okresie, w którym można by uznać, że wnioskodawca posia- dał wymagany okres zatrudnienia. Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 22 lipca 1997 r. oddalił odwołanie. W ocenie Sądu, aczkolwiek wnioskodawca jest inwalidą III grupy, to brak podstaw do przyz- nania mu renty inwalidzkiej albowiem nie można ustalić, że inwalidztwo wnios- kodawcy trwa nieprzerwanie od 1975 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, do którego wniósł apelację wnioskodawca, wyro- kiem z dnia 20 listopada 1997 r. apelację tę oddalił. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podał, że zgodnie z opinią biegłego lekarza sądowego, inwalidztwo wnioskodawcy powstało najpóźniej 15 listopada 1975 r, w ciągu 18 miesięcy od ustania ostatniego zatrudnienia w dniu 15 maja 1974 r. Sąd Apelacyjny nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji co do tego, że wykonywanie zatrudnienia przez wniosko- dawcę po 1975 roku przemawia za przyjęciem powstania inwalidztwa w trzeciej gru- pie inwalidów w dniu 15 lipca 1996 r. Odwołując się do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin Sąd Apela- cyjny ustalił, że wnioskodawca nie pozostaje w zatrudnieniu od 16 czerwca 1990 r. Okres, w którym powinien wykazać co najmniej 5-cio letni staż pracy uprawniający go do renty inwalidzkiej (w momencie powstania inwalidztwa miał już ukończone 30 lat) przypada od 15 listopada 1965 r. do 15 listopada 1975 r. a w tym czasie pozos- tawał on w zatrudnieniu jedynie przez 2 lata 6 miesięcy i trzy dni. W dziesięcioleciu poprzedzającym datę złożenia wniosku był zatrudniony 2 lata 2 miesiące i 13 dni. W kasacji pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjnego naruszenie art. 33 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) polegające na błędnym przyjęciu, że Tadeusz P. nie posiada wymaganego okresu zatrudnienia, gdy tymcza- sem w sprawie nie zostały poczynione wyczerpujące ustalenia w tym zakresie oraz naruszenie przepisów postępowania art. 232 zdanie 2, art. 299, 382 KPC, w następstwie którego nastąpiło negatywne dla Tadeusza P. rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu kasacji podano, że znajdujący się w aktach sprawy kwestionariusz, dotyczący okresów zatrudnienia wypełniony przez wnioskodawcę, nie koresponduje z zaświadczeniami o przebiegu zatrudnienia znajdującymi się w aktach sprawy. Wy- jaśnienie tych rozbieżności, na które Sąd nie zwrócił uwagi, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest uzasadniona w części, w której zarzuca wyrokowi Sądu drugiej instancji takie uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W dotychczasowym postępowaniu nie ustalono w sposób właściwy ani daty powstania inwalidztwa (częściowej niezdolności do zatrudnienia), ani prze- biegu zatrudnienia wnioskodawcy. Trudno w tej sytuacji założyć, aby spór toczący się o przyznanie prawa do renty inwalidzkiej został prawidłowo rozstrzygnięty. Sąd Wojewódzki zasięgnął wprawdzie opinii biegłego lekarza sądowego dla ustalenia daty powstania inwalidztwa wnioskodawcy, ale opinii tej nie dał wiary, uzasadniając w sposób szczegółowy swoje stanowisko. Sąd dysponował odmienną, pochodzącą sprzed ponad 20 lat oceną daty powstania inwalidztwa wnioskodawcy przez Obwo- dową Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia i orzeczeniu tej Komisji dał wiarę, wyjaśniając swoje stanowisko na podstawie zgromadzonych w sprawie innych, poza opinią biegłego, dowodów. Sąd Apelacyjny, odmiennie niż uczynił to Sąd Wojewódzki, ustalił datę powstania inwalidztwa wnioskodawcy na podstawie opinii biegłego, której Sąd Wojewódzki nie akceptował. W toku postępowania przed Sądami obu instancji wnioskodawca nie składał żadnych wyjaśnień, nie brał także udziału w rozprawach. Przebywał wprawdzie w zakładzie karnym, ale nie uniemożli- wiało to odebrania od niego wyjaśnień, które mogły przyczynić się do ustalenia istot- nych okoliczności sprawy dotyczących nie tylko daty powstania inwalidztwa, lecz także przebiegu jego zatrudnienia. Skoro podniesione zarzuty naruszenia wymienionych w kasacji przepisów postępowania okazały się uzasadnione, a równocześnie naruszenie tych przepisów stanowiło uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd Najwyższy na mocy art. 393 12 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================