I PKN 208/98

Wyrok z dnia 26 czerwca 1998 r. I PKN 208/98 Nie występuje ujemna przesłanka procesowa w rozpatrzeniu między tymi samymi stronami sprawy o przywrócenie poprzednich warunków pracy (art. 45 § 1 w związku z art. 42 § 1 KP) pracownikowi, z którym pracodawca następnie rozwiązał stosunek pracy na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP, gdy nadal to- czy się postępowanie o uznanie za bezskuteczne rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz (sprawozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 1998 r. sprawy z po- wództwa Krystyny M.-B. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej w C. o przywrócenie poprzednich warunków pracy i płacy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej z dnia 20 listopada 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powódka Krystyna M.-B. wystąpiła z powództwem przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej w C. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia warunków pracy i płacy, które otrzymała w dniu 31 sierpnia 1995 r. oraz o sprostowanie opinii o pracy z dnia 19 września 1995 r. Na rozprawie w dniu 15 lutego 1996 r. powódka przekształciła swoje żądanie i domagała się przywrócenia do pracy z uwagi na to, że umowa o pracę uległa rozwiązaniu. Pozwana powództwa nie uznała w odniesieniu do tego roszczenia, albowiem powódka nie złożyła pozwanemu oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowa- 2 nych warunków pracy i płacy, jak tego wymaga art. 42 § 3 KP. W związku z tym na- leży przyjąć, że stosunek pracy trwa nadal między stronami. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Cieszynie wyrokiem z dnia 27 czerwca 1997 r. [...] uznał za bezskuteczne wypowiedzenie warunków pracy powódce, dokonane przez pozwanego w dniu 31 sierpnia 1995 r. Ponadto dokonał sprostowania opinii wydanej powódce przez pozwanego w dniu 19 września 1996 r. w ten sposób, że skreślił w całości drugi akapit opinii zaczynający się od słów „w czasie pracy”, a koń- czący się słowami „konfliktowość, nielojalność” oraz dokonał innych zmian w opinii, wymienionych w sentencji, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka była zatrudniona w Szpitalu Ś. w C. od 1 września 1978 r. jako starszy asystent na Oddziale Chirurgii. Posiada specjalizację drugiego stopnia w zakresie chirurgii ogólnej i onkologicznej. W dniu 31 sierpnia 1995 r. powódka otrzymała wypowiedzenie warunków pracy i płacy z propozycją ob- jęcia od 1 grudnia 1995 r. stanowiska Kierownika Poradni Onkologicznej. Jedno- cześnie od 1 września 1995 r. do 30 listopada 1995 r. została oddelegowana na sta- nowisko p.o. kierownika tej Poradni, w której nie podjęła pracy, gdyż od 1 września 1995 r. do 11 lipca 1996 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. W związku z powyż- szą niezdolnością do pracy, ZOZ w C. 12 lipca 1996 r. rozwiązał z powódką umowę o pracę bez wypowiedzenia na mocy art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP. Z dniem 1 maja 1995 r. stanowisko ordynatora na Oddziale Chirurgii objął wyłoniony w drodze konkursu dr Marek G. W czasie 2 miesięcy współpracy powódki z ordynatorem Markiem G. nie dochodziło między nimi do poważniejszych sporów. Do konfliktu między powódką a ordynatorem doszło po operacji chorego Tadeusza G. w dniu 22 czerwca 1995 r. Na ten dzień sporządzony został plan operacji, który nie wskazywał metody operacyjnej co do całości zabiegu, a zwłaszcza co do sposo- bu rozwiązania końcowego, to jest rodzaju drenażu jaki należało wykonać. Powódka wykonała tzw. drenaż wewnętrzny, a zdaniem ordynatora należało wykonać drenaż zewnętrzny. Następnego dnia na porannej odprawie ordynator powiedział powódce, iż „zrobiła głupi, nieodpowiedzialny zabieg” i w związku z tym odsuwa ją od leczenia chorych i stawia do dyspozycji dyrektora. Od tego czasu powódka przychodziła do pracy, lecz nie wykonywała żadnych czynności związanych z leczeniem chorych. W kilka dni po operacji zwołana narada nie doprowadziła do pogodzenia zwaśnionych stron i rozwiązania konfliktu. 3 Sąd Rejonowy uznał, że zarzuty strony pozwanej, będące przyczyną wypo- wiedzenia powódce warunków pracy i płacy, nie znalazły potwierdzenia w postępo- waniu dowodowym. W świetle opinii biegłego sądowego nie można mówić o zmianie metody operacyjnej przez powódkę. Wybrana przez nią metoda jest nadal uznawana i stosowana w oddziałach chirurgicznych. Strona pozwana nie udowodniła faktu, że powódka podważała autorytet ordynatora lub używała pod jego adresem obraźliwych uwag. Zarzut nielojalności powódki wobec ordynatora związany z wypisaniem się chorej M.C. z Oddziału nie potwierdził się, gdyż chora zeznała, że decyzję podjęła po rozmowie z ordynatorem G. Jako podstawę sprostowania opinii Sąd wskazał art. 98 KP w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy z 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 24, poz. 110). W odniesieniu do żądania powódki przywrócenia do pracy Sąd pierwszej ins- tancji przyjął, iż powódka nie złożyła pozwanemu oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków pracy i płacy. Takiego oświadczenia nie zawiera po- zew, gdyż kwestionuje on tylko zasadność samego wypowiedzenia zmieniającego. Poza tym z zeznań dyrektora ZOZ M.K. wynika, iż nie został spełniony wymóg z art. 60 KC w związku z art. 300 KP, gdyż powódka nie ujawniła wobec strony pozwanej w sposób dostateczny swej woli odmowy przyjęcia nowych warunków pracy i płacy. Na rozprawie w dniu 15 lutego 1996 r. powódka wniosła o przywrócenie do pracy i zeznała, że nie widzi możliwości objęcia zaproponowanego stanowiska, które odsu- wałoby ją od czynnej pracy chirurga. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej po rozpoznaniu apelacji obu stron od powyższego wyroku [...] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przywrócił powódce poprzednie warunki pracy i płacy, to jest sta- nowisko starszego asystenta Oddziału Chirurgii Ogólnej Szpitala [...] w C. i apelację strony pozwanej oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, iż powódka nie złożyła stronie pozwanej skutecznego oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków pracy i płacy, jak tego wymaga przepis art. 42 § 3 KP. Takie oświadczenie może być zawarte w poz- wie, ale dla jego skuteczności powinno być wyraźne, czego nie zawiera pozew. Po- zew kwestionuje jedynie zasadność samego wypowiedzenia zmieniającego. Zacho- wanie powódki (np. złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia o wysokości zarob- ków i o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego) świadczyło, że czuła się pracow- nikiem strony pozwanej. Wobec przyjęcia, że wypowiedzenie zmieniające było nie- 4 uzasadnione, a minął okres wypowiedzenia. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał je za bezskuteczne. W takiej sytuacji - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - należało przy- wrócić powódce poprzednie warunki pracy i płacy, co też Sąd uczynił uwzględniając apelację powódki, zgodnie z art. 386 § 1 KPC. Sąd Wojewódzki przyjął, że wypowie- dzenie powódce warunków pracy i płacy przez stronę pozwaną było nieuzasadnione, gdyż żadna z przyczyn podanych przez pozwaną nie została udowodniona w toku postępowania, co Sąd Rejonowy szczegółowo uzasadnił. Zdaniem Sądu Wojewódz- kiego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż zgodnie z art. 233 KPC logicznie uzasadnił, którym dowodom dał wiarę i dlaczego oraz którym odmówił wiarygodności. Strona pozwana nie wykazała żadnej nowej okoliczności, polemizując w apelacji z ustaleniami Sądu pierwszej instancji. Dotyczy to także sprostowania opinii o pracy, gdyż niewystarczające jest jedynie powoływanie się na prawo zakładu do negatywnej oceny pracownika, jeżeli nie znajduje odz- wierciedlenia w dokumentach znajdujących się w aktach osobowych. Postępowanie dowodowe nie wykazało nielojalności ani konfliktowości powódki, a pozostałe zmiany treści opinii zostały zmienione zgodnie ze stanowiskiem strony pozwanej. Powyższy wyrok w pkt 1 zaskarżyła strona pozwana. W kasacji zarzuciła brak podstawy prawnej stanowiska Sądu oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię co do przywrócenia powódki do pracy na poprzednich warun- kach, skoro rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w oparciu o przepis art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP, który nie przewiduje przywrócenia do pracy. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 1 przez oddalenie w całości roszczenia powódki doty- czącego przywrócenia jej do pracy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kodeks postępowania cywilnego wymienia w art. 393 1 dwie podstawy, na któ- rych można oprzeć kasację, a mianowicie naruszenie prawa materialnego i narusze- nie przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja powinna zawierać uzasadnienie podstaw kasacyjnych (art. 393 3 KPC). Strona pozwana, zarzucając zaskarżonej części wyroku brak podania podstawy prawnej stanowiska Sądu, nie skonkretyzowała swego zarzutu wskazaniem przepisu prawa, któremu - według wnoszącego kasację - uchybił Sąd drugiej instancji, ani nie przedstawiła żadnej argumentacji prawnej uzasadniającej ten zarzut. Uniemożliwia to 5 Sądowi Najwyższemu zbadanie zasadności tak ogólnikowo podanej podstawy kasacyjnej i wdawanie się w dociekania, czy i jaki przepis - zdaniem strony skarżącej - został naruszony. W rzeczywistości nie istnieje podstawa do postawienia tak sfor- mułowanego zarzutu, który w istocie nie ma wpływu na wynik sprawy. Sądy obu ins- tancji zasadnie uznały, że w ustalonych okolicznościach sprawy wypowiedzenie zmieniające warunki pracy powódce z dnia 31 sierpnia 1995 r. było nieuzasadnione, czego nawet kasacja nie kwestionuje. Sąd pierwszej instancji niezgodnie z przepi- sem art. 45 § 1 w związku z art. 42 § 1 KP uznał to wypowiedzenie za bezskuteczne, zamiast orzec o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach. Sąd Wojewódzki dostrzegł ten oczywisty błąd w sformułowaniu sentencji wyroku i dostosował jego treść do przepisu art. 45 § 1 KP, zmieniając wyrok Sądu pierwszej instancji. Sąd Wojewódzki wskazał art. 386 § 1 KPC jako podstawę swego orzeczenia, co wskazuje na bezzasadność omawianego zarzutu braku podania podstawy prawnej swojego stanowiska. Zdaniem Sądu Najwyższego nietrafny jest także drugi zarzut kasacji narusze- nia prawa materialnego, to jest art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP przez błędną jego wykładnię. Przedmiotem niniejszej sprawy było żądanie powódki, najpierw uznania za bezs- kuteczne wypowiedzenia warunków pracy przez pracodawcę, a po zmianie żądania w toku procesu - przywrócenie poprzednich warunków pracy i płacy. Przepis art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP nie stanowił podstawy prawnej roszczenia powódki i nie miał zas- tosowania w sprawie przy ocenie prawnej żądania pozwu, ani nie stanowi podstawy prawnej rozstrzygnięć Sądów obu instancji. Przepis ten może natomiast stanowić podstawę oceny zasadności czynności prawnej pracodawcy, który następnie rozwią- zał umowę o pracę z powódką bez wypowiedzenia, jeżeli nie zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie lub wypowiedzenie to w okolicznościach sprawy było sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, przys- ługującego pracodawcy. Ocena tego rozwiązania jest przedmiotem postępowania w odrębnej sprawie [...], które nie zostało dotychczas zakończone prawomocnym wyro- kiem sądowym. Zdaniem Sądu Najwyższego nie stanowi ujemnej przesłanki proce- sowej rozpatrywanie między tymi samymi stronami sprawy o przywrócenie poprzed- nich warunków pracy pracownikowi (art. 45 § 1 w związku z art. 42 § 1 KP), z którym pracodawca następnie rozwiązał stosunek pracy na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP, gdy nadal toczy się postępowanie o uznanie za bezskuteczne tego rozwiązania 6 umowy o pracę bez wypowiedzenia z dnia 12 lipca 1996 r. Badanie zasadności tego wypowiedzenia w związku z art. 53 § 5 KP, gdy powódka niezwłocznie podjęła pracę w pozwanym zakładzie pracy po ustaniu przyczyny nieobecności w pracy, nie po- woduje bezprzedmiotowości zaskarżonego wyroku, jeśli na pracodawcy ciąży po- winność ponownego zatrudnienia powódki i istnieje możliwość anulowania kwestio- nowanego wypowiedzenia umowy o pracę kwalifikowanemu lekarzowi ze względu na interes społeczny, na co wskazuje rozważne potraktowanie złożonych do akt niniejszej sprawy kilkuset podpisów osób protestujących przeciwko zwolnieniu po- wódki, którym uratowała życie i zdrowie w ciągu kilkunastu lat pracy. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacji, Sąd Najwyższy na zasa- dzie art. 393 12 KPC orzekł, jak w sentencji. ========================================