I PKN 167/98

uzasadnienie w ówczesnym stanie kadrowym szkolnictwa. Była w założeniu przejś- ciową, o czym świadczy złagodzenie rygorów kwalifikacyjnych w odniesieniu do nau- czycieli szkół podstawowych na czas do 31 sierpnia 1990 r. ( § 3 ust. 2). Rozporzą- dzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szcze- gółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433) tego rodzaju wątpliwości nie budzi. Posługuje się ono bowiem inną terminologią. Kwalifikacje wiąże z posiadaniem dyplomu ukończenia studiów magis- terskich, wyższych studiów zawodowych lub świadectwem ukończenia szkoły okreś- lonego typu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że strona pozwana, mimo polemiki z ustale- niami Sądów w kwestii kwalifikacji zawodowych powoda, nie wskazała jako podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów o postępowaniu. Sąd Najwyższy jest w tej sytuacji związany ustaleniami stanowiącymi faktyczną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Zakładając jednak trafność prezentowanego przez stronę pozwaną, odmien- nego niż przyjęty przez Sądy obu instancji poglądu co do spełnienia przez Feliksa Musiała wymagań kwalifikacyjnych, rozważenia wymaga problem dopuszczalności „wzruszenia” wadliwego aktu mianowania. Sąd w składzie orzekającym w rozpozna- wanej sprawie bez zastrzeżeń podziela stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 1997 r., I PKN 57/96, (OSNAPiUS 1998 nr 4, poz. 112) oraz jego motywy. Akt mianowania nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 KPA i do oceny jego skuteczności prawnej przepisy Kodeksu postępowa- nia administracyjnego nie mogą być stosowane. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. jest ustawą szczególną w rozumieniu art.5 KP. Znaczy to, że do stosunku pracy nauczycieli w materii nią nie uregulowanej sto- 6 suje się przepisy Kodeksu pracy. Także Karta Nauczyciela w art. 98 zawiera odesła- nie do Kodeksu pracy w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy nie uregu- lowanych jej przepisami. Karta Nauczyciela reguluje tryb nawiązania, zmiany i roz- wiązania stosunku pracy nauczyciela mianowanego wyczerpująco. Wśród sposobów ustania stosunku pracy nie ma „uchylenia aktu mianowania”, a wśród przyczyn jego rozwiązania dokonania aktu mianowania z naruszeniem przepisów o wymaganiach kwalifikacyjnych. Art. 20 i art. 23 tej ustawy wymieniają taksatywnie przyczyny i tryb rozwiązania stosunku pracy nauczyciela mianowanego, zaś art. 16 i art. 24 przyczy- ny ustania tego stosunku z mocy prawa ( wygaśnięcia). Gdyby hipotetycznie przyjąć, że mianowanie Feliksa M. nastąpiło z narusze- niem art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela, do rozważenia pozostaje kwestia zasto- sowania do oceny skuteczności tego aktu art. 58 KC. Powołany przepis, zgodnie z art. 300 KP, należy do stosunków pracy stosować w sprawach nie unormowanych ustawodawstwem pracy odpowiednio i o ile nie pozostaje w sprzeczności z zasadami prawa pracy. Sprawa mianowania naruszającego przepisy o wymaganiach kwalifika- cyjnych nie jest uregulowana ustawodawstwem pracy pozytywnie. Zakładając, że brak pozytywnego unormowania jakiejś sprawy jest synonimem jej nieunormowania, dla zastosowania w takiej sytuacji art. 58 KC konieczne jest wyprowadzenie z tego przepisu normy prawnej odpowiedniej dla stosunków pracy. Powstaje wówczas kwestia określenie owej „ odpowiedniości”. Art. 58 § 1 KC dotyczy skuteczności czynności prawnych ze względu na ich zgodność z prawem. Podstawowe znaczenie ma w tym zakresie, w odniesieniu do czynności prawnych nawiązujących stosunek pracy, art. 18 KP. Przepis ten określa relację między treścią podstawy stosunku pracy a normami semiimperatywnymi. Już z tego faktu wynika, że art. 58 KC ma zas- tosowanie ograniczone do przypadków sprzeczności aktu mianowania z normami ściśle bezwzględnie obowiązującymi, z zasadami współżycia społecznego oraz do- konania go w celu obejścia prawa. Sankcja bezwzględnej nieważności ma w stosun- kach pracy zastosowanie wyjątkowe. Zasada pewności sytuacji prawnej podmiotów stosunku pracy nakazuje czynności prawne dotyczące tego stosunku prawnego traktować jako ważne, choć unieważnialne. Nadto, jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest zasada ryzyka pod- miotu zatrudniającego; także ryzyka osobowego. Pracownik może wobec tego po- nieść konsekwencje wadliwości podstawy stosunku pracy tylko w takich przypad- kach, gdy można mu przypisać winę za tę wadliwość. Błąd organu, nawet istotny, 7 sam przez się nie uzasadnia uchylenia się pracodawcy od złożonego oświadczenia woli w przedmiocie nawiązania stosunku pracy. Z podanych wyżej względów kasacja jest bezzasadna. Dlatego też Sąd Naj- wyższy, stosownie do art. 393 12 KPC, orzekł jak w sentencji. ========================================