II UZP 5/95

Wygrał pozwany
SN1 marca 1995·resolution
Inne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła prawa inwalidy wojennego/wojskowego do wcześniejszej emerytury na podstawie ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Wnioskodawca miał ukończone 56 lat, ponad 34 lata stażu pracy oraz status inwalidy III grupy w związku ze służbą wojskową i II grupy z ogólnego stanu zdrowia. Spór sprowadzał się do pytania, czy przesłanka z art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 41 tej ustawy obejmuje także sytuację, gdy inwalida wojenny/wojskowy ma I lub II grupę inwalidztwa ustaloną z ogólnego stanu zdrowia, a nie wyłącznie z tytułu inwalidztwa wojennego lub wojskowego. Sąd Najwyższy uznał, że nie. Wykładnia systemowa i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że chodzi wyłącznie o inwalidztwo wojenne lub wojskowe, ponieważ celem przepisu jest rekompensata za skutki takiego właśnie inwalidztwa i umożliwienie wcześniejszego przejścia na emeryturę osobom, u których utrata zdolności do pracy wynika z tych szczególnych okoliczności. Uchwała potwierdziła więc, że samo zaliczenie do I lub II grupy z ogólnego stanu zdrowia nie spełnia warunku ustawowego.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy inwalida wojenny/wojskowy może skorzystać z wcześniejszej emerytury, gdy I lub II grupa inwalidztwa wynika z ogólnego stanu zdrowia
  • ·wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 41 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych
  • ·czy przesłanka inwalidztwa I lub II grupy obejmuje wyłącznie inwalidztwo wojenne/wojskowe
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrokiem z dnia 24 listopada 1994 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie oddalił odwołanie. Rozpoznając rewizję wnioskodawcy od tego wyroku, Sąd Apelacyjny uznał, iż w sprawie występuje zagadnienie prawne nasuwające istotne wątpliwości, wymagające rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Treść tego zagadnienia została przytoczona w sentencji uchwały. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Bezspornym jest w sprawie, że wnioskodawca ukończył 56 lat życia, udowodnił 34 lata, 2 miesiące zatrudnienia i jest inwalidą trzeciej grupy w związku ze służbą wojskową oraz drugiej grupy z ogólnego stanu zdrowia. Spór sprowadza się zatem do kwestii prawnej, a mianowicie: czy inwalida za- liczony do III grupy w związku ze służbą wojskową i II grupy z ogólnego stanu zdrowia, może przejść na emeryturę na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 41 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 13, poz. 68 ze zm.). W myśl ww. przepisu, inwalida wojenny, który ma wymagany do uzyskania eme- rytury okres zatrudnienia, może przejść na emeryturę po osiągnięciu 55 lat przez mężczyznę, jeżeli został zaliczony do I lub II grupy inwalidów. Wątpliwość Sądu Apelacyjnego wynika stąd, że w przepisie tym nie określono, że przez inwalidztwo I lub II grupy należy rozumieć inwalidztwo wojenne (wojskowe). Powstaje zatem kwestia, czy zaliczenie inwalidy wojennego (wojskowego) do I lub II grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia także stanowi przesłankę do zastosowania tego przepisu. Trafnie jednak wywodzi dalej Sąd Apelacyjny, że skoro omawiany przepis znaj- duje się w ustawie regulującej uprawnienia inwalidów wojennych i wojskowych. to zbędne jest powtarzanie w poszczególnych przepisach tej samej ustawy, że chodzi o inwalidztwo wojenne lub wojskowe, a więc powstałe w okolicznościach określonych w art. 9 i 30 tejże ustawy. Za takim stanowiskiem przemawia także wykładnia funkcjonalna omawianego przepisu. Celem zawartego w nim unormowania jest bowiem umożliwienie przejścia (na wniosek) na emeryturę w wieku o 10 lat niższym niż emerytalny wiek powszechny tym inwalidom, u których utrata zdolności do jakiego- kolwiek zatrudnienia powstaje w związku z inwalidztwem wojennym lub wojskowym. Jest to sui generis rekompensata za tak dotkliwe skutki spowodowane inwalidztwem wojennym lub wojskowym. Gdyby ustawodawca zamierzał objąć dobrodziejstwem oma- wianego przepisu także inwalidów zaliczonych tylko do III grupy inwalidów wojennych lub wojskowych, to zaznaczyłby, iż ich inwalidztwo II lub I grupy może być spowodowane ogólnym stanem zdrowia. Słusznie podkreśla Sąd Apelacyjny, iż za takim stanowiskiem przemawia poś- rednio także pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 8 listopada 1985 r. - sygn. akt II URN 175/85 (OSNCP 1986 z. 9 poz. 146). W uchwale tej Sąd Najwyższy stwierdził, iż w myśl art. 10 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o z.i.w. wysokość renty inwalidy wojennego zależy od powstałej grupy inwalidzkiej, ustalonej stosownie do art. 9 tej ustawy. Nie może mieć więc wpływu na wysokość renty inwalidy wojennego stwierdzony stopień inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Wprawdzie przedmiotem rozważania w ww. sprawie była kwestia wysokości renty inwalidzkiej, tym niemniej argumenty w obu sprawach - z uwagi na przedmiot rozważań - częściowo się pokrywają. Mając powyższe argumenty na uwadze Sąd Najwyższy podjął uchwałę o treści przytoczonej w sentencji. ========================================