II UKN 521/00

uzasadnienie, nietrafnej tezie, iż możliwe jest dokonanie oceny niezdolności do pracy bez uwzględnienia stopnia naruszenia sprawności organizmu, możliwości wykony- wania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowości przekwalifiko- wania zawodowego, przy wzięciu pod uwagę rodzaju i charakteru dotychczas wyko- nywanej pracy, poziomu wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych. Tymczasem dopiero ocena dokonana w całokształcie tych aspektów pozwala na ustalenie niezdolności do pracy albo stwierdzenie zachowania zdolności do pracy w warunkach specjalnych, określonych w przepisach o zatrudnianiu i rehabilitacji za- wodowej osób niepełnosprawnych. Ustalenie niezdolności do pracy następuje bo- wiem równolegle w płaszczyźnie charakteru i przebiegu procesów chorobowych oraz ich wpływu na stan czynnościowy, sprawność psychofizyczną oraz stopień przysto- sowania organizmu do ubytków anatomicznych, kalectwa, skutków choroby (aspekt medyczny, biologiczny) oraz przez uwzględnienie posiadanych kwalifikacji, wieku, zawodu, wykonywanych czynności i warunków pracy oraz możliwości dalszego wy- konywania pracy zarobkowej, a także możliwości przywrócenia zdolności do pracy przez leczenie i rehabilitację lub przekwalifikowanie zawodowe (aspekt socjalny, ekonomiczny). Stanowi o tym również § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 sierpnia 1997 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy do celów rentowych, Dz.U. Nr 99, poz. 612). W konsekwencji, prawidłowa kwalifikacja faktu zachorowania na chorobę za- wodową jako przesłanki prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej tą chorobą wymaga oceny, czy ubezpieczony zachował zdolność do wykonywania pracy z wykorzystaniem poziomu wykształcenia i kwalifikacji przez odniesienie się do dotychczasowego zawodu. Nie jest to jednak wystarczające, albowiem konieczne jest jeszcze ustalenie możliwości dalszego wykonywania pracy w ramach posiada- nych kwalifikacji, lecz w innych warunkach od dotychczasowych. Orzekając o nie- zdolności do pracy, należy więc brać pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności, a nie tylko wyuczony zawód, przy uwzględnieniu, że o prawie do renty z tytułu niezdol- 4 ności do pracy decyduje brak rokowania odzyskania zdolności do pracy w dotych- czasowym zawodzie lub brak rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwa- lifikowaniu (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 1998 r., II UKN 326/98, OSNAPiUS 2000 nr 1, poz. 36, z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 675/98, OSNAPiUS 2000 nr 16, poz. 624). O niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową decyduje zatem wpływ skutków tej choroby na zdolność do pracy dotych- czasowej oraz możliwość wykonywania innej pracy w ramach posiadanych kwalifika- cji lub po przekwalifikowaniu, uzależniona od stanu ogólnego związanego z wiekiem lub brakiem predyspozycji psychofizycznych. Na ocenie tej - wbrew twierdzeniu or- ganu rentowego - nie waży w żadnym stopniu fakt niewykazywania aktywności za- wodowej po przejściu na emeryturę. Fakt pobierania emerytury przyznanej na ogól- nych zasadach (po wykazaniu odpowiedniego okresu zatrudnienia oraz wieku) nie pozbawia pracownika możliwości ubiegania się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, tym bardziej gdy tytułem takiej renty jest niezdolność do pracy na skutek cho- roby zawodowej. Świadczenie to bowiem (renta z tytułu niezdolności do pracy) przy- sługuje niezależnie od prawa do innych świadczeń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2001 r., II UKN 378/00, dotychczas nie publikowany). W tym sensie rację ma skarżący twierdząc, że ocena jego prawa do renty była nieprawidłowa, jed- nak nie jest trafny jego pogląd, że odpowiednie stosowanie omawianych przepisów do renty z tytułu choroby zawodowej nakazywałoby dokonywanie tej oceny z uwzględnieniem przepisu art. 18 ustawy wypadkowej tak, aby o prawie do tego świadczenia decydować miał wyłącznie fakt zachorowania na chorobę zawodową i związek tego zachorowania z warunkami zatrudnienia. Stosownie do art. 18 ustawy wypadkowej, renta przysługuje pracownikowi, który wskutek choroby zawodowej stał się niezdolny do pracy, a w art. 25 zawarte jest odesłanie do przytoczonych na wstę- pie przepisów ustawy o z.e.p., określających zasady oceny tej niezdolności. Zważywszy te wszystkie okoliczności, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39313 § 1 KPC). ========================================