I UZP 1/14

Sprawa dotyczyła obowiązku ubezpieczeń społecznych i podstawy wymiaru składek od umowy zawartej przez sędziego sądu powszechnego z Okręgową Izbą Radców Prawnych na przeprowadzenie zajęć praktycznych. ZUS uznał, że była to umowa zlecenia (świadczenie usług), a sędzia nie miał innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, więc powinien podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. OIRP twierdziła, że była to umowa o dzieło, a ponadto sędzia jako osoba pozostająca w stosunku służbowym nie powinien być obejmowany ubezpieczeniami z innego tytułu. Sąd Okręgowy oddalił odwołania, uznając, że umowa miała charakter zlecenia, bo jej celem było staranne działanie, a nie osiągnięcie konkretnego, weryfikowalnego rezultatu. Przyjął też, że sędzia nie jest objęty systemem ubezpieczeń społecznych z tytułu pełnienia funkcji sędziowskiej, a więc nie zachodzi zbieg tytułów. Sąd Apelacyjny podzielił kwalifikację umowy jako zlecenia, ale zakwestionował zasadniczą tezę, że sędzia w ogóle nie ma innego tytułu do ubezpieczeń społecznych. Wskazał, że status sędziego i regulacje Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy systemowej wymagają głębszej wykładni, a problem ma istotny charakter prawny. Sprawa została skierowana do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym, więc postępowanie miało charakter prejudycjalny/proceduralny.