Kodex AI

I UZP 3/13

Wygrał pozwany
SN11 lutego 2014·resolution
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności likwidatora spółdzielni za zaległe składki na ubezpieczenia społeczne. ZUS wydał decyzję, w której uznał M.F. za odpowiedzialną jako likwidatora Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” za nieopłacone składki. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, przyjmując, że likwidator powinien był zgłosić wniosek o upadłość spółdzielni, a zaniechanie to uzasadnia jego odpowiedzialność. Sąd Apelacyjny powziął jednak poważne wątpliwości prawne i przedstawił pytanie Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że likwidator spółdzielni nie ponosi odpowiedzialności za zaległości składkowe na podstawie art. 116a Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ponieważ nie jest członkiem organu zarządzającego spółdzielni w rozumieniu prawa spółdzielczego. Podkreślono, że odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania publicznoprawne ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowana rozszerzająco. Jednocześnie wskazano, że ewentualna odpowiedzialność likwidatora wobec wierzycieli może wynikać z innych przepisów, w szczególności z Prawa spółdzielczego, ale nie z art. 116a Ordynacji podatkowej.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy likwidator spółdzielni jest osobą trzecią odpowiedzialną za zaległości składkowe na podstawie art. 116a Ordynacji podatkowej
  • ·zakres odpowiedzialności likwidatora za zobowiązania publicznoprawne spółdzielni w świetle art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
  • ·czy przepisy o odpowiedzialności osób trzecich mogą być interpretowane rozszerzająco
  • ·różnica między odpowiedzialnością likwidatora wobec wierzycieli na gruncie Prawa spółdzielczego a odpowiedzialnością za składki ZUS
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w związku z rozpoznawaniem sprawy M. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie braku odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek, na skutek apelacji odwołującej się od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 22 listopada 2012 r., przedstawił w trybie art. 390 § 1 k.p.c. Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne następującej treści: „Czy likwidator spółdzielni ponosi odpowiedzialność za składki na ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 116a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749) w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585)?” W sprawie ustalono, że decyzją z dnia 14 grudnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że M. F. jako likwidator Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w W. jest odpowiedzialna za zobowiązania tej spółdzielni z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za wskazane w decyzji okresy. M. F. wniosła odwołanie od tej decyzji, domagając się jej zmiany i ustalenia, że likwidator spółdzielni nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółdzielni z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił odwołanie M. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 grudnia 2011 r. Sąd pierwszej instancji dokonał analizy prawnej art. 130 ustawy z 3 dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 1443 ze zm.) i wywiódł, że podstawą wystąpienia dłużnika (spółdzielni) z wnioskiem o ogłoszenie upadłości jest wyłącznie nadwyżka pasywów nad aktywami. Podstawa ta określa jednocześnie „właściwy czas” na zgłoszenie przez spółdzielnię wniosku o upadłość w rozumieniu art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). W przypadku spółdzielni będącej w likwidacji z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpić obowiązany jest likwidator spółdzielni, o czym stanowi art. 131 Prawa spółdzielczego. Uchybienie przez likwidatora temu obowiązkowi może prowadzić do wniosku, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło z jego winy. Odnośnie do podstaw odpowiedzialności likwidatora za zobowiązania spółdzielni z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia objęte zaskarżoną decyzją, Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2010 r., III CZP 91/09 (OSNC 2010 nr 6, poz. 85), według której odpowiedzialność za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w przypadku bezskuteczności egzekucji ponosi także likwidator spółki. Na wnioskodawczyni jako na likwidatorze spółdzielni spoczywał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielni. Wnioskodawczyni tego nie uczyniła, pomimo że już w dniu 31 grudnia 2005 r. istniała niewypłacalność spółdzielni.
Dodano: 1 kwietnia 2026