II PZ 26/13

UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r., Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną powódki E. W. od wyroku tego Sądu z dnia 30 października 2012 r. w sprawie przeciwko K. T. Sp. z o.o. w W. o odprawę emerytalną. Sąd ustalił, że skarga kasacyjna została wniesiona przez pełnomocnika powódki w dniu 11 maja 2013 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony powódce w dniu 7 grudnia 2012 r. W dniu 31 stycznia 2013 r. powódka wniosła o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek został oddalony postanowieniem, które doręczono powódce w dniu 11 marca 2013 r. 2 Sąd Okręgowy uznał, powołując się na postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1997 r., sygn. II CZ 35/97 oraz z dnia 25 marca 2009 r., sygn. V CZ 9/09), że wniesienie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie przerywa biegu tego terminu. Uznał zatem, że skarga wymaga odrzucenia jako wniesiona po terminie. Zażalenie na to postanowienie wywiódł pełnomocnik powódki. Zarzucił naruszenie: a/ art. 124 § 3 i 4 k.p.c. przez ich niezastosowanie mimo, że z przepisów tych wynika, iż złożenie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przerywa bieg tego terminu i biegnie on na nowo od dnia doręczenia stronie postanowienia o oddaleniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, b/ art. 3985 § 1 k.p.c. w zw. z art. 112 k.c. w zw. z art. 165 § 1 k.p.c. przez uznanie, że skarga kasacyjna wymaga odrzucenia, albowiem termin na jej wniesienie minął 7 lutego 2013 r., c/ art. 3986 § 2 k.p.c. przez odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie znajduje pełne uzasadnienie, wskutek czego zaskarżone postanowienie wymagało uchylenia. Stosownie do art. 124 § 4 in principio k.p.c. w razie oddalenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zgłoszonego w przypadkach, o których mowa w § 2 lub § 3 tego przepisu, termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. Przepis § 3 wymaga z kolei, by wniosek o ustanowienie pełnomocnika zgłoszony został przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę. Nie przewiduje on, w którym momencie przed upływem terminu do wniesienia skargi strona miałaby złożyć wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Fakt, że w niniejszej sprawie powódka uczyniła to na kilka dni przed upływem terminu na wniesienie skargi nie ma znaczenia prawnego. 3 Art. 124 § 3 i 4 k.p.c. w przywołanym brzmieniu obowiązują od dnia 19 kwietnia 2010 r. Wcześniej przepis ten zawierał krańcowo odmienną treść, przewidując że wniosek o ustanowienie pełnomocnika do wniesienia środka zaskarżenia nie przerywa biegu terminu. W tej sytuacji trafnie podnosi się w zażaleniu, że dotychczasowe orzecznictwo odnosi się do stanu prawnego sprzed nowelizacji i nie ma podstaw do powoływania się na nie. W piśmiennictwie wskazuje się, że uprzednio obowiązujące rozwiązania prawne powodowały zróżnicowanie sytuacji prawnej strony, w zależności od jej zdolności postulacyjnej (środka zaskarżenia), prowadziły także do rozbieżności w poglądach na zasady przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. (por. J. Gudowski w: System prawa cywilnego procesowego, Warszawa 2013 pod red. T. Erecińskiego, tom III cz. 2 pod red. J. Gudowskiego, s. 1010-1011). Nie budzi przy tym najmniejszych wątpliwości, że w razie oddalenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu termin do wniesienia skargi dla strony biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego wniosek, co daje stronie szansę na wniesienie skargi korzystając z pełnomocnika z wyboru (por. np. J. Gudowski, op. cit., A. Zieliński w: A. Zieliński, K. Flaga-Gieruszyńska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2012, uwaga 8 do art. 124, J. Gibiec w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod red. E. Marszałkowskiej-Krześ, uwaga 7 do art. 124). Zażalenie okazało się zatem w sprawie oczywiście uzasadnione. Mając jednak na uwadze, że w zażaleniu nie zawarto wniosków dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, Sąd Najwyższy nie orzekł w tym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.