Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową. Wnioskodawca powoływał się na decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego stwierdzającą chorobę zawodową i zarzucał sądom błędną ocenę dowodów oraz naruszenie art. 244 § 1 KPC. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Podkreślił, że kasacja jest środkiem prawnym o ograniczonym zakresie i nie służy do ponownej oceny faktów. Wyjaśnił, że decyzja inspektora sanitarnego ma moc dokumentu urzędowego tylko w zakresie stwierdzenia istnienia lub nieistnienia choroby zawodowej, ale nie przesądza o prawie do renty. Sam fakt rozpoznania choroby zawodowej nie oznacza jeszcze niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów rentowych. W konsekwencji brak było podstaw do przyznania świadczenia, skoro nie wykazano niezdolności do pracy pozostającej w związku z chorobą zawodową.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową wiąże sąd w sprawie o rentę
·czy samo stwierdzenie choroby zawodowej wystarcza do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy
·zakres mocy dowodowej dokumentu urzędowego z art. 244 § 1 KPC
·granice kontroli kasacyjnej i zarzutów dotyczących oceny dowodów
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnieniem oraz wnioskami.
Zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 233 § 1 KPC jest chybiony. Na
czym to naruszenie polega, skoro Sąd drugiej instancji nie prowadził postępowania
dowodowego, tego autor kasacji nie wykazał. Autor kasacji pominął to, że wyrażona
w tym przepisie zasada pozostawia sądowi orzekającemu wybór określonych środ-
ków dowodowych, sposób ich przeprowadzenia oraz ocenę. Granice tej „swobody”
wyznaczają trzy czynniki: logiczny, ustawowy oraz ideologiczny, przez który rozumie
się poziom świadomości prawnej sędziego czyli znajomość przepisów, doktryny i
orzecznictwa, a także informacje dotyczące faktów życia społecznego, kultura
prawna, jak i system pozaprawnych reguł i ocen społecznych, do których odsyłają
przepisy obowiązującego prawa. Które z tych czynników narusza wyrok Sądu drugiej
instancji względnie, że Sąd pominął istotne, wnioskowane w postępowaniu apelacyj-
nym, dowody przeciwne, tego w kasacji nie wykazano. Sąd Najwyższy wielokrotnie
już wyjaśniał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC zasadnie może być postawiony
sądowi drugiej instancji wówczas, gdy uzupełniając lub ponawiając dowody dokony-
wał on własnych nowych ustaleń faktycznych w sposób sprzeczny z regułami wyni-
kającymi z tego przepisu (wyrok z dnia 20 lutego 1997 r., I CKN 97/96 - OSN C 1997
z. 6-7, poz. 97, postanowienie z dnia 11 marca 1997 r., III CKN 125/97, wyrok z dnia
18 lutego 1997 r., II UKN 77/96 - OSNAPiUS 1997 nr 21, poz. 427). Sąd Najwyższy
natomiast zwraca też uwagę na to, że ograniczenie zarzutu do fragmentu „in fine” art.
233 § 1 KPC jest niezrozumiałe. Wyrażony po łacinie zwrot oznacza bowiem „zakoń-
3
czenie”, a ponieważ jest to przepis jednozdaniowy, jego część końcowa (po przecin-
ku) nie ma samodzielnego bytu gramatycznego, stanowi jedynie dookreślenie pierw-
szej części tego zdania, zawierającej jego podmiot i orzeczenie. Tak sformułowany
zarzut jest więc sprzeczny z regułami gramatyki, a w konsekwencji również - logiki.
Nie usprawiedliwiony jest też zarzut naruszenia art. 244 § 1 KPC. Przede
wszystkim należy przypomnieć, że decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego o
stwierdzeniu choroby zawodowej nie jest wiążąca dla sądów orzekających w spra-
wach o świadczenia przysługujące z tytułu chorób zawodowych. Decyzja ta, podob-
nie jak decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej, podlega kontroli sądo-
wej. Treść uzasadnienia kasacji wskazuje, że zarzut ten wynika z poglądu jej autora,
że stwierdzenie istnienia u wnioskodawcy choroby zawodowej jest równoznaczne z
jego prawem do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu
zaskarżonego wyroku prawidłowo ocenił „sądząc po wywodach apelacji, że co do
kilku kwestii istotnych w sprawie: zachodzi nieporozumienie” i wyjaśnił zasady przy-
znawania renty na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1975 r. o
świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst:
Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Autor kasacji całkowicie zignorował to uza-
sadnienie, natomiast Sąd Najwyższy nie widzi potrzeby powtarzania omówionych w
nim zasad orzekania w sprawach o renty z tytułu niezdolności do pracy. Zauważyć
tylko należy, co słusznie podkreślił Sąd Apelacyjny, iż sam fakt rozpoznania choroby
zawodowej nie uprawnia do przyznania renty ubezpieczonemu, u którego nie stwier-
dzono niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że pozbawiony pod-
staw prawnych i całkowicie błędny jest pogląd kasacji, że tylko Państwowy Inspektor
Sanitarny oraz Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy są „wyłącznie uprawnione do
ustalania i określania zakresu choroby zawodowej”. W świetle tego poglądu, przy-
znawanie świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, należałoby
do innych organów niż to określa powołana wyżej ustawa z 12 czerwca 1975 r., i to z
wyłączeniem prawa odwołania się do sądu na podstawie art. 476 § 2 KPC. Odmowa
przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy z powodu choroby zawodowej nie
stanowi naruszenia art. 244 § 1 KPC, bowiem moc dowodowa dokumentu urzędowe-
go, jakim jest decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego, jest ograniczona do
jego treści czyli stwierdzenia (odmowy stwierdzenia) istnienia choroby zawodowej,
natomiast decyzja ta nie określa niezdolności do pracy dla celów rentowych.
Mając powyższe na uwadze, uznając przytoczoną podstawę kasacyjną za nie
4
usprawiedliwioną, Sąd Najwyższy zgodnie z art. 39312
KPC orzekł jak w sentencji
wyroku.
========================================