I PZ 78/01

Postanowienie z dnia 25 października 2001 r. I PZ 78/01 Sąd drugiej instancji nie może bezkrytycznie przyjmować dowolnych twierdzeń o wartości przedmiotu zaskarżenia i powinien wezwać stronę do uzupełnienia kasacji przez skonkretyzowanie tej wartości, a dopiero następnie ocenić ją z punktu widzenia dopuszczalności kasacji. Przewodniczący SSN Barbara Wagner, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Andrzej Kijowski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 paź- dziernika 2001 r. sprawy z powództwa Zyty B. przeciwko Szkole Podstawowej w M. o ustalenie istnienia stosunku pracy i zapłatę wynagrodzenia, na skutek zażalenia po- wódki na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej z dnia 23 kwietnia 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego roz- poznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej posta- nowieniem z dnia 23 kwietnia 2001 r. odrzucił kasację, którą powódka Zyta B. wnio- sła od wyroku tego Sądu z dnia 28 września 2000 r. [...], oddalającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Wadowicach z dnia 29 lutego 2000 r. [...], oddalającego powództwo o zapłatę wynagrodzenia oraz o ustalenie istnienia stosun- ku pracy. W motywach powyższego postanowienia Sąd Okręgowy podniósł, że przedmiotowa sprawa należy do kategorii roszczeń o prawa majątkowe, a zatem do- puszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, którą pełnomocnik powódki określił na kwotę 2.099,00 zł, czyli poniżej granicy 10.000 zł wymaganej przez art. 3921 § 1 KPC. Kasacja podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 3935 KPC. 2 Na powyższe postanowienie powódka wniosła zażalenie, zarzucając: „naru- szenie art. 392 KPC przez brak jego zastosowania w sprawie oraz art. 3921 § 1 KPC przez jego błędne zastosowanie w sprawie” i domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu zażalenia napisano, że przedmiotowa sprawa dotyczy ustalenia istnienia stosunku pracy według art. 189 KPC, więc nie mogą mieć znacze- nia ograniczenia dopuszczalności kasacji ze względu na wartość przedmiotu zaskar- żenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżony kasacją został wyrok Sądu Okręgowego wydany po dniu 1 lipca 2000 r., więc do postępowania kasacyjnego - także do złożenia i rozpoznania kasacji - zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nada- nym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywil- nego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądo- wych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 48, poz. 554). Z przepisu art. 3921 § 1 KPC w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2000 r. wynika, że ustawodawca odstąpił od wcześniejszego podziału spraw na sprawy o świadczenia oraz inne i odróżnia teraz sprawy o prawa majątkowe i nie- majątkowe. Tak więc od orzeczeń wydanych począwszy od dnia 1 lipca 2000 r. ka- sacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, jeżeli wartość przedmiotu za- skarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Interpretacja tego unormowania w związku z art. 231 KPC (dodanym od powołanej daty przez ustawę nowelizacyjną z dnia 24 maja 2000 r.) nie pozostawia wątpliwości, że sprawa o ustalenie istnienia stosunku pracy jest sprawą o prawo majątkowe, albowiem taki charakter ma każde żądanie zmierzające do realizacji prawa posiadającego bezpośredni wpływ na mająt- kowe stosunki stron (por. np. uzasadnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962 z. 1, poz. 8). Wartość tego prawa w sprawach roszczeń pracowniczych dotyczących m.in. istnienia stosunku pracy okre- śla suma wynagrodzenia należnego za sporny okres, a przy umowach beztermino- wych - za okres roku. Sąd drugiej instancji właściwie ocenił charakter rozpoznawanej sprawy, lecz przeoczył, że skarżąca dochodziła w istocie dwóch roszczeń, więc wnosząc kasację od całości wyroku, mogła zgodnie z art. 21 KPC zliczyć ich wartość. Sądowi Okręgo- 3 wemu nie wolno było bezkrytycznie przyjmować woluntarystycznych twierdzeń strony o wartości przedmiotu zaskarżenia i powinien ją wezwać do uzupełnienia kasacji przez skonkretyzowanie wspomnianej wartości. Dopiero potem Sąd sprawdzi tę ską- dinąd niejasną wartość (art. 25 § 1 KPC) i oceni jej znaczenie dla dopuszczalności kasacji. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39318 § 1 w związku z art. 386 § 4 i art. 397 § 2 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================