II UZ 62/11

Częściowe uwzględnienie
SN24 lutego 2012·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie w sprawie dotyczącej odrzucenia spóźnionego wniosku o doręczenie wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem. Spór dotyczył tego, czy strona, która uchybiła terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, mogła skutecznie domagać się przywrócenia terminu, a następnie zaskarżyć odrzucenie tego wniosku. SN uznał, że zażalenie jest zasadne, ponieważ sąd apelacyjny nie odniósł się w uzasadnieniu do kluczowej kwestii: czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Jednocześnie SN wskazał, że postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu samo w sobie nie jest zaskarżalne, ale może być badane incydentalnie w ramach zażalenia na odrzucenie wniosku o uzasadnienie, jeśli miało wpływ na rozstrzygnięcie. Z tego powodu SN uchylił zaskarżone postanowienie w części odrzucającej wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu za zaległości składkowe wobec ZUS, a nie klasycznego sporu pracowniczego.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·dopuszczalność zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem
  • ·możliwość badania w zażaleniu odmowy przywrócenia terminu, gdy miała wpływ na odrzucenie wniosku
  • ·obowiązek sądu odniesienia się do braku winy strony w uchybieniu terminowi
  • ·skutki procesowe błędnego poinformowania strony o terminie ogłoszenia wyroku
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnieniem nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie i nie przy- sługuje od niego zażalenie do Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyż- szego z 20 maja 2002 r., I PZ 38/02, LEX nr 55437). Jednakże na wniosek strony, zgłoszony w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, postanowienie sądu drugiej instancji, odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, może być skutecznie kwestionowane w tym zażaleniu, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym posta- nowieniu o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (por. posta- nowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2008 r., II UZ 28/07, OSNP 2009 nr 15 - 16, poz. 214). Skarżący taki wniosek zgłosił w rozpoznawanym obecnie zażaleniu, a oddalenie wniosku o przywrócenie terminu (postanowienie Sądu Apelacyjnego z 12 stycznia 2011 r.) miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzu- cenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (postanowienie Sądu Apelacyj- nego z 20 czerwca 2011 r.). Sąd Najwyższy nie mógł jednak skontrolować - pomimo prawidłowo skonstruo- wanego przez skarżącego, z powołaniem się na art. 380 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i w związku z art. 39821 k.p.c., wniosku o to - postanowienia Sądu Apela- cyjnego z 12 stycznia 2011 r., oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do zło- żenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z 11 sierpnia 2010 r., ponieważ postanowienie to nie zostało uzasadnione (Sąd Apelacyjny odmówił sporządzenia jego uzasadnienia postanowieniem z 10 marca 2011 r.), a w uzasad- nieniu postanowienia z 20 czerwca 2011 r. […], będącego obecnie przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego w wyniku wniesienia zażalenia na zawarte w punkcie I orzeczenie o odrzuceniu wniosku z 28 października 2010 r. o sporządzenie i dorę- czenie uzasadnienia wyroku z 11 sierpnia 2010 r., nie zwarł jakiejkolwiek argumenta- cji odnoszącej się do twierdzeń strony, że uchybiła terminowi z art. 387 § 3 k.p.c. bez swojej winy. Rozpoznanie wniosku skarżącego z 28 października 2010 r. o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (w postaci złożenia wniosku o sporzą- dzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z 11 sierpnia 2010 r. i doręczenie odpisu tego wyroku z uzasadnieniem) oraz o sporządzenie uzasadnienia i doręcze- nie odpisu wyroku z uzasadnieniem powinno było nastąpić w jednym orzeczeniu (po- 6 stanowieniu), podlegającym uzasadnieniu ze względu na zaskarżalność kończącego postępowanie w sprawie orzeczenia o odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasad- nienia wyroku i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Gdyby tak się stało, prawdopodobnie Sąd Apelacyjny odniósłby się w uzasadnieniu swojego postanowie- nia do obszernej argumentacji skarżącego dotyczącej przyczyn uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku z uza- sadnieniem. Ponieważ jednak - z niezrozumiałych przyczyn - nastąpiło rozpoznanie obydwu integralnie z sobą powiązanych wniosków skarżącego, zawartych w piśmie z 28 października 2010 r., w różnych terminach (wniosku o przywrócenie terminu w postanowieniu z 12 stycznia 2011 r., zaś wniosku o sporządzenie uzasadnienia i do- ręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w postanowieniu z 20 czerwca 2011 r.), Sąd Apelacyjny nie odniósł się w jakikolwiek sposób do argumentacji skarżącego dotyczącej przyczyn uchybienia terminu i starającej się wykazać, że uchybienie na- stąpiło bez jego winy. Uzasadniało to uchylenie zaskarżonego postanowienia i prze- kazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania - w szczególności w celu zbadania, ustalenia i oceny przyczyn uchybienia terminu z art. 387 § 3 k.p.c. i szczegółowego odniesienia się do argumentacji skarżącego, że do uchybienia tego doszło bez jego winy. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, na stronie zobowiązanej do do- konania czynności procesowej ciąży obowiązek zachowania należytej staranności, której miernikiem jest obiektywnie oceniana staranność, jakiej można wymagać od strony właściwie dbającej o swoje interesy procesowe. Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie (por. posta- nowienia Sądu Najwyższego: z 23 listopada 2005 r., II CZ 103/05, LEX nr 188555; z 26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, LEX nr 319631). Co więcej, art. 168 § 1 k.p.c. doty- czący przywrócenia terminu do dokonanie czynności procesowej nie może być inter- pretowany w sposób rozszerzający, ponieważ zasadą jest, że czynności procesowe powinny być dokonywane w terminie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 maja 2009 r., I UO 3/08, OSNP 2011 nr 1-2, poz. 23). Brak zdania przez Sąd Apela- cyjny relacji z oceny, czy do uchybienia terminu doszło z przyczyn zawinionych przez skarżącego (jego pełnomocnika), czy też bez jego winy, uniemożliwia dokonanie przez Sąd Najwyższy kontroli postanowienia z 12 stycznia 2011 r. 7 Wobec powyższego, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania zażalenio- wego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. ========================================