I UZ 36/11

Wygrał pozwany
SN18 listopada 2011·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej ponownego ustalenia wysokości emerytury. Ubezpieczony twierdził, że jego świadczenie zostało zaniżone i próbował wykazać wyższą wartość przedmiotu zaskarżenia, aby umożliwić rozpoznanie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że jest to sprawa o wysokość emerytury, a nie o zaległe świadczenia ani o samo prawo do emerytury. W takich sprawach wartość przedmiotu sporu ustala się według art. 22 k.p.c., a nie według sumy wieloletnich różnic w wypłacie. SN podkreślił też, że wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego nie może przekraczać wartości przyjętej w toku postępowania przed sądami niższych instancji, skoro nie rozszerzono powództwa ani nie orzeczono ponad żądanie. W konsekwencji zażalenie ubezpieczonego zostało oddalone, a wcześniejsze odrzucenie skargi kasacyjnej utrzymane w mocy.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·ustalenie wartości przedmiotu sporu w sprawie o przeliczenie emerytury
  • ·rozróżnienie między sprawą o wysokość emerytury a sprawą o zaległe świadczenia
  • ·dopuszczalność skargi kasacyjnej w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia
  • ·zastosowanie art. 22 k.p.c. i art. 3982 k.p.c. w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. … 225/10 Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonego S. L. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 listopada 2010 r. o odrzuceniu odwołania ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 22 kwietnia 2010 r. odmawiającej ponownego ustalenia wysokości świadczenia. Skargę kasacyjną od tego postanowienia wywiódł ubezpieczony. W skardze kasacyjnej oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 33.000 zł. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. I UK 65/11 Sąd Najwyższy zwrócił skargę kasacyjną Sądowi Apelacyjnemu celem sprawdzenia oznaczonej w skardze 2 wartości przedmiotu zaskarżenia. W wykonaniu wezwania ubezpieczony podał, że kwota, o jaką jest zaniżona uzyskiwana przez niego emerytura w stosunku do tego, ile powinna wynosić, obejmuje rocznie ok. 3000 zł, ale zaniżenie liczone od 1 kwietnia 1999 r. wynosi 36.500 zł i ta wartość w jego ocenie stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 18 lipca 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że sprawa niniejsza jest sprawą o wysokość emerytury a nie o prawo do emerytury. W tej sytuacji wartość przedmiotu zaskarżenia należało ustalić na podstawie art. 22 k.p.c. Ponieważ nie przekracza ona 10.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.) skarga kasacyjna wymagała odrzucenia. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 22 k.p.c. i art. 3982 § 1 k.p.c. przez utożsamienie wartości przedmiotu sporu z wartością zaskarżenia kasacyjnego oraz utożsamienie prawa majątkowego z prawem do świadczeń powtarzających się jakim jest emerytura. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje uzasadnienia i wymaga oddalenia. W pierwszej kolejności wypada przypomnieć, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot sporu zostaje wyznaczony treścią żądania ubezpieczonego oraz wydanej wskutek jego żądania (wniosku) decyzji. W niniejszym postępowaniu ocenie podlegało skierowane przez skarżącego żądanie wyliczenia emerytury zgodnie ze wskazanymi regulacjami prawnymi. W szczególności ubezpieczony wskazuje, jakiego przelicznika podstawy wymiaru świadczenia należy użyć dla wyliczenia jego wysokości. Zarówno z treści wniosku jak i z treści decyzji wynika, że dotyczyły one prawa do emerytury w wysokości uwzględniającej wskazany przez skarżącego przelicznik. Ubezpieczony uzyskał już prawo do emerytury i pobiera emeryturę. Skoro kwestionuje zastosowany przelicznik, oznacza to jedynie, że kwestionuje wysokość emerytury. Takie zresztą oświadczenie złożył na posiedzeniu w dniu 4 listopada 2010 r. (k. 21 akt sprawy). Bez wątpienia spór niniejszy nie stanowi sporu o zapłatę zaległej emerytury. 3 W związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że sprawa ma charakter sprawy o prawo do emerytury – co do jego wartości – a nie o ewentualne zaległe świadczenia emerytalne. Tak bowiem przedmiotu sprawy skarżący nie określał, a przynajmniej nie sposób tego wywieść z treści składanych przez niego oświadczeń. Oznacza to, że sprawa ma charakter sprawy o podwyższenie emerytury. W takich sprawach wartość przedmiotu sporu wyznaczana jest – na zasadzie art. 22 k.p.c. (por. np. postanowienie SN z dnia 15 listopada 2007 r., I UZ 30/07, postanowienie SN z dnia 3 marca 2011 r., sygn. II UZ 5/11). Nie ma przy tym racji skarżący argumentując, że wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego nie ma związku z wartością przedmiotu sporu. Stosownie do art. 368 § 2 zd. 2 k.p.c. (stosowanego w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 39821 k.p.c.) wartość przedmiotu zaskarżenia nie może być wyższa od wartości wskazanej w pozwie, chyba, że powództwo uległo rozszerzeniu lub sąd orzekł ponad żądanie. Żadna z tych okoliczności nie miała miejsca w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższym nie ma możliwości, by wartość przedmiotu zaskarżenia jedynie na etapie postępowania kasacyjnego osiągnęła 36.500 zł podczas gdy w toku postępowania przed sądami powszechnymi wynosiła ona 3.000 zł. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.