I PZ 20/11

UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 marca 2011 r., Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. odrzucił apelacje powódek B. M. oraz M. M. od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w K. z dnia 26 października 2010 r., w 2 sprawie przeciwko pozwanej A. Ł. o zapłatę. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że powódki nie wykonały wezwania do usunięcia braków formalnych apelacji, doręczonego im w dniu 17 lutego 2011 r., w którym zostały zobowiązane do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia odrębnie w zakresie każdego ze zgłoszonych przez siebie powództw. Co prawda powódki podały wartości przedmiotu zaskarżenia, ale uczyniły to w sposób wadliwy, niezgodny z wezwaniem Sądu. W sytuacji, gdy każda z powódek dochodziła dwóch roszczeń pieniężnych Sąd Okręgowy zobowiązał każdą z nich do podania wartości przedmiotu zaskarżenia odrębnie wobec każdego z tych roszczeń. Tymczasem powódki wskazały łączną wartość przedmiotu zaskarżenia. Tym samym - w ocenie Sądu drugiej instancji - braki formalne apelacji nie zostały w terminie prawidłowo uzupełnione. Na postanowienie Sądu Okręgowego powódki wniosły zażalenia do Sądu Najwyższego, w których zarzuciły niewłaściwe zastosowanie art. 373 w związku z art. 130 § 1 k.p.c. Zdaniem żalących się, wezwanie Sądu drugiej instancji do usunięcia braków formalnych apelacji było `nieprecyzyjne i `niejednoznaczne w treści, wobec czego jego realizacja nastręczała trudności powódkom niekorzystającym wówczas z fachowej pomocy prawnej. Nawet gdyby uznać, że powódki rzeczywiście nie wykonały wezwania do usunięcia braków formalnych apelacji, to Sąd drugiej instancji mógł samodzielnie ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia i w razie uznania, iż opłata od apelacji uiszczona przez powódki jest za niska, wezwać je do uzupełnienia brakującej opłaty, a nie odrzucać apelacji. Powódki wniosły o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego oraz o przyznanie reprezentującemu je pełnomocnikowi procesowemu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenia powódek są bezzasadne. Jak wynika z akt sprawy, każda z powódek wytoczyła przeciwko pozwanej dwa powództwa o zapłatę należności pieniężnych. B. M. domagała się od strony pozwanej zapłaty: w pierwszym pozwie) kwoty 33.051,57 zł z odsetkami 3 ustawowymi od dnia 2 lipca 2008 r. oraz w drugim pozwie) kwoty 33.235,18 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 2 lipca 2010 r. Z kolei M. M. żądała od pozwanej zapłaty: w pierwszym pozwie) kwoty 38.560,15 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 2 lipca 2009 r. oraz w drugim pozwie) kwoty 22.218 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 2 lipca 2008 r. Pozwy te (każdy obejmujący po jednym roszczeniu pieniężnym) zostały przez Sąd Rejonowy zarejestrowane jako odrębne sprawy (pod osobnymi sygnaturami: … 6/10, … 7/10, … 8/10 i … 9/10), a następnie połączone przez ten Sąd celem ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (pod jedną sygnaturą … 6/10). Po rozpoznaniu tej sprawy Sąd pierwszej instancji w dniu 26 października 201 r. wydał wyrok łączny, w którym uwzględnił częściowo powództwa. W odniesieniu do B. M. powództwo zostało uwzględnione do kwoty 7.904,40 zł z ustawowymi odsetkami od 3 lipca 2009 r., zaś względem M. M. do kwoty 15.065,57 zł z ustawowymi odsetkami od 3 lipca 2009 r. W pozostałym zakresie powództwa zostały oddalone. Od tego wyroku Sądu Rejonowego w części oddalającej powództwa powódki wniosły wspólną apelację. Po przekazaniu akt sprawy Sądowi drugiej instancji, Sąd Okręgowy wystosował do każdej z powódek odrębne wezwanie do usunięcia braków formalnych apelacji, zobowiązując każdą z nich do `wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia odrębnie dla każdej z połączonych spraw. W wykonaniu tych wezwań powódki wniosły wspólne pismo, w którym podały, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z powództwa B. M. wynosi 58.382,35 zł, a w sprawie z powództwa M. M. - 45.668,58 zł. W tym stanie nie może ulegać wątpliwości, że powódki nie wykonały nałożonego na nie obowiązku w sposób określony w wezwaniu. Każda z powódek wniosła dwa pozwy, a więc zgodnie z wezwaniem każda z nim powinna podać wartość przedmiotu zaskarżenia odrębnie dla każdej ze spraw zainicjowanych tymi pozwami, czyli każda z powódek powinna podać dwie wartości przedmiotu zaskarżenia (łącznie powinny podać cztery wartości). Tymczasem każda z powódek wskazała jedną, wspólną wartość przedmiotu zaskarżenia dla dwóch spraw zainicjowanych wniesieniem przez każdą z nich dwóch pozwów. Pozostaje więc do rozstrzygnięcia kwestia, czy wezwanie powódek przez Sąd drugiej instancji do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia `odrębnie dla każdej z połączonych 4 spraw było uzasadnione w powstałej sytuacji procesowej oraz dostatecznie precyzyjne (jednoznaczne). W rozpoznawanej sprawie każda z powódek wniosła dwa pozwy (podzieliła, rozdrobniła roszczenia), z których to pozwów, każdy zainicjował odrębną sprawę. Po połączeniu ich do wspólnego rozpoznania, po stronie każdej z powódek doszło do kumulacji przedmiotowej roszczeń. Równocześnie po stronie powodowej powstało współuczestnictwo formalne. W ten sposób doszło do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia czterech spraw, co nie zmienia oceny, że obliczenie wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia) powinno nastąpić oddzielnie dla każdej z tak połączonych spraw, bowiem o wartości przedmiotu zaskarżenia nie decyduje suma poszczególnych przedmiotów zaskarżenia, ale wartość każdego z nich z osobna (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1997 r., I CKN 154/97, LEX nr 153214; z dnia 30 września 1998 r., I CKN 391/98, LEX nr 519942; z dnia 11 czerwca 2002 r., I PZ 50/02, Monitor Prawniczy 2003 nr 1, s. 9 oraz z dnia 12 stycznia 2004 r., I PZ 109/03, OSNP 2004 nr 23, poz. 405). Jest tak dlatego, że połączenie dwóch spraw do ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 219 k.p.c. nie oznacza, iż tworzy ono z tych spraw jedną nową sprawę. Połączenie podyktowane względami technicznymi i ekonomii procesowej nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia oceny, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1967 r., I CR 158/67, OSNCP 1968 nr 6, poz. 105; z dnia 6 października 2006 r., V CSK 206/06, LEX nr 327891; z dnia 19 grudnia 2008 r., II CSK 267/08, LEX nr 520014 oraz postanowienia z dnia 15 lutego 2008 r., I CZ 148/07, LEX nr 465916 i z dnia 2 lipca 2009 r., III PZ 5/09, LEX nr 551888). Mając to na uwadze należy stwierdzić, że wezwania do usunięcia braków formalnych apelacji, jakie zostały skierowane do każdej z powódek, miały oparcie w obowiązujących przepisach prawa procesowego. Zdaniem Sądu Najwyższego, nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie powódek, że wezwania do usunięcia braków formalnych apelacji nie były wystarczająco precyzyjne i `jednoznaczne w treści. Wbrew wywodom żalących się wezwania były jednoznaczne w treści, gdyż każda z powódek otrzymała osobne wezwanie do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia dla każdej z 5 wniesionych spraw (pozwów). Każda z powódek, na podstawie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji oraz wyliczeń zawartych w opinii biegłego (wcześniej otrzymanej), do których odwołał się Sąd Rejonowy, mogła w sposób jednoznaczny ustalić, w jakim zakresie poszczególne roszczenia zostały oddalone. Ponadto należy zauważyć, że to same powódki postanowiły `rozdzielić@ roszczenia pieniężne skierowane wobec strony pozwanej na dwie sprawy. Wobec tego powoływanie się na trudności ze zrozumieniem treści wezwania do usunięcia braków formalnych apelacji nie może być uznane za usprawiedliwione. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy oddalił zażalenia powódek na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powódkom przez pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu orzeczono na mocy § 2 ust. 3 i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).