II UK 338/10

Orzeczenie procesowe
SN5 maja 2011·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła ustalenia, czy przychody uzyskiwane przez dwie osoby wykonujące na rzecz pracodawcy umowy o dzieło powinny stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały, że były to rzeczywiste umowy o dzieło, a więc przychody nie podlegały oskładkowaniu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę kasacyjną, wskazując m.in. na pominięcie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, który obejmuje ubezpieczeniem także osobę wykonującą umowę cywilnoprawną zawartą z własnym pracodawcą. Sąd Najwyższy nie rozstrzygał merytorycznie, czy umowy podlegały oskładkowaniu, lecz stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie odniósł się do istotnego zarzutu apelacji i sporządził uzasadnienie w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną. Z tego powodu uchylił wyrok w odniesieniu do dwóch zainteresowanych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy umowa o dzieło zawarta z własnym pracodawcą podlega oskładkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej
  • ·obowiązek sądu drugiej instancji rozpoznania wszystkich zarzutów apelacji w granicach apelacji
  • ·wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego i ich wpływ na kontrolę kasacyjną
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala na kontrolę kasacyjną tego 4 orzeczenia. Tylko bowiem w takim wypadku uchybienie art. 328 § 2 k.p.c. może być uznane za mogące mieć - w rozumieniu art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. - wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie wyjaśniono również, że w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego muszą być zawarte elementy wymienione w art. 328 § 2 k.p.c., przy uwzględnieniu charakteru orzeczenia drugoinstancyjnego (art. 391 § 1 k.p.c.). Oznacza to, między innymi, że uzasadnienie orzeczenia sądu drugiej instancji rozstrzygającego istotę sprawy powinno zawierać, zważywszy na fakt, że wydane zostaje w następstwie rozpoznania środka odwoławczego, przytoczenie zarzutów apelacyjnych i - istotną z punktu widzenia konstrukcji uzasadnienia takiego orzeczenia - ocenę tych zarzutów. Ten obowiązek sądu drugiej instancji pozostaje w ścisłym związku z - wynikającą z art. 378 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. - koniecznością rozpoznania sprawy w granicach apelacji. Powinność rozpoznania sprawy w granicach apelacji oznacza, między innymi, nakaz wzięcia pod uwagę, rozważenia i oceny wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków; nierozpoznanie zarzutów apelacji stanowi obrazę tego przepisu (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2010 r., I PK 41/10, LEX nr 667488 i orzeczenia w nim powołane). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada - jak trafnie zarzuca skarżący - przedstawionym wymaganiom, uniemożliwiając kontrolę kasacyjną w zaskarżonym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że w uzasadnieniu wyroku oddalającego apelację, Sąd odwoławczy przedstawił jedynie motywy rozstrzygnięcia sprowadzające się do oceny charakteru umów łączących zainteresowanych z wnioskodawcą. Tymczasem zasadność uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji odwołań od decyzji Zakładu została zakwestionowana w apelacji przez podniesienie w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego także zarzutu obrazy art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Oddalając apelację, Sąd odwoławczy nie odniósł się do tego zarzutu, chociaż z powołanego przepisu wprost wynika, że za pracownika, w rozumieniu ustawy systemowej, uważa się, miedzy innymi, osobę wykonującą pracę na podstawie umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Rozpoznanie zarzutu naruszenia art. 8 ust. 2a ustawy systemowej mogło zatem mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym stanowi art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. Uzasadniony okazał się 5 więc zarzut skarżącego nierozpoznania sprawy w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.) i sporządzenia uzasadnienia z naruszeniem art. 328 § 2 k.p.c., uniemożliwiającym kontrolę kasacyjną wyroku w zaskarżonym zakresie. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c.