III UZ 10/11

Orzeczenie procesowe
SN21 kwietnia 2011·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła kolejnej skargi o wznowienie postępowania wniesionej przez ubezpieczonego po prawomocnym zakończeniu sporu z Dyrektorem Wojskowego Biura Emerytalnego. Wcześniej sąd już rozpoznał i oddalił wcześniejszą skargę o wznowienie. Sąd Apelacyjny odrzucił nową skargę, uznając ją za spóźnioną, a wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, twierdząc m.in., że dopiero później dowiedział się o podstawie wznowienia związanej z nienależytym umocowaniem pełnomocnika strony przeciwnej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, ale wskazał, że zasadniczą przyczyną niedopuszczalności skargi jest art. 416 k.p.c. Po oddaleniu wcześniejszej skargi o wznowienie nie można ponownie żądać wznowienia tego samego postępowania, chyba że chodzi o szczególną podstawę z art. 4011 k.p.c. (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego). Ponieważ taka sytuacja nie zachodziła, kolejna skarga była niedopuszczalna niezależnie od podniesionych zarzutów. Orzeczenie ma charakter procesowy i nie rozstrzyga merytorycznie o świadczeniu.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·dopuszczalność ponownej skargi o wznowienie postępowania po wcześniejszym oddaleniu skargi
  • ·wyjątek od zakazu ponownego wznowienia z art. 416 k.p.c. w związku z art. 4011 k.p.c.
  • ·skutki procesowe wcześniejszego prawomocnego rozpoznania skargi o wznowienie
  • ·termin do wniesienia skargi o wznowienie i zarzut nienależytego umocowania pełnomocnika
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 21 kwietnia 2011 r. III UZ 10/11 Poza sytuacją opisaną w art. 4011 k.p.c., wyłączona jest możliwość po- nownego domagania się wznowienia postępowania zakończonego prawomoc- nym wyrokiem, jeśli uprzednio orzeczono o oddaleniu skargi o wznowienie po- stępowania (art. 416 k.p.c.). Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Halina Kiryło (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy z odwołania Stanisława P. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. o wysokość świadczenia, na skutek zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 13 stycznia 2011 r. […] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 13 stycznia 2011 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowanie w sprawach zakończonych prawomocnymi wyro- kami Sądu Okręgowego w Lublinie z 18 lutego 2009 r. i Sądu Apelacyjnego w Lu- blinie z dnia 17 września 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, iż wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r. Sąd Okręgowy w Lublinie rozpoznając odwołanie wnioskodawcy Stanisława P. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 18 grud- nia 2008 r. oddalił je i zasądził od wnioskodawcy na rzecz pozwanego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Apelacja od tego wyroku wniesio- na przez wnioskodawcę została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 września 2009 r. Wnioskodawca wniósł skargę o wznowienia postępowania, wskazując jako podstawę prawną skargi pozbawienie go możliwości działania po- przez brak jego należytej reprezentacji na rozprawie apelacyjnej. Skarga ta została 2 oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2009 r. W dniu 24 listopada 2010 r. wnioskodawca wniósł kolejną skargę o wznowienie postępowa- nia w sprawach zakończonych prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego w Lubli- nie z 18 lutego 2009 r. i Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 września 2009 r. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonych wyroków. Jako podstawę skargi wska- zywał brak należytego umocowania pełnomocnika procesowego Dyrektora Wojsko- wego Biura Emerytalnego. Sąd Apelacyjny w Lublinie podkreślił, iż ubezpieczony dowiedział się w stycz- niu lub lutym 2009 r. o osobie reprezentującej pozwanego - Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, skoro brał udział w rozprawie przed Sądem Okręgowym i miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz treścią pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu występującemu po stronie pozwanego. Wiedzę tę mógł posiąść także w toku postępowania apelacyjnego, w którym stronę pozwaną reprezentował ten sam pełnomocnik. Biorąc pod uwagę, że kolejna skarga o wznowienie postępo- wania z dnia 24 listopada 2010 r., oparta na zarzucie nieważności postępowania w związku z nienależytą reprezentacją strony pozwanej, została wniesiona przez żalą- cego się po upływie trzymiesięcznego terminu od dowiedzenia się o podstawie wznowienia, z mocy art. 410 § 1 w związku z art. 407 § 1 orzeczono o jej odrzuceniu. Na powyższe postanowienie wnioskodawca na podstawie art. 3941 § 1 k.p.c. złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie oraz zwrot kosztów postępowania wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu żalący wskazał, iż wbrew ustaleniom poczynionym przez Sąd Apelacyjny, o podstawie złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego dowiedział się dopiero w pierwszych dniach listopada 2010 r. kiedy to zapoznał się z wyrokami Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001 r., III CKN 295/00 i z dnia 9 stycznia 2009, I CSK 304/08. Podkreślił, iż oba te wyroki nie są dostępne na stronach internetowych Sądu Najwyższego, dla- tego nie mógł się z nimi wcześniej zapoznać. Żalący się wskazuje, iż ostateczną de- cyzję o złożeniu skargi o wznowienie postępowania podjął w dniu 4 listopada 2010 r. gdy zapoznał się z pełnomocnictwem wystawionym przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Podkreślił, iż w jego ocenie jest poza sporem, że pełnomocnik Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego składając pełnomocnictwo podpisane przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego nie przedstawił Sądowi Okręgo- wemu, ani w trakcie postępowania przez Sądem Apelacyjnym żadnego dokumentu 3 potwierdzającego umocowanie organu państwowej jednostki organizacyjnej, który udzielił pełnomocnictwa do działania w imieniu mocodawcy, jakim jest Skarb Pań- stwa, zgodnie z przepisem art. 68 k.p.c. Żalący się powołał się na wyrok Sądu Naj- wyższego z dnia 9 stycznia 2009 r., I CSK 304/08, zgodnie z którym taki stan może być zakwalifikowany jako nienależyte umocowanie pełnomocnika w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c., co oznacza nieważność postępowania. Konkludując, żalący się wskazał, iż brak należytego umocowania pełnomocnika Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r., niewłaściwa interpretacja przez Sąd Apelacyjny w Lublinie art. 407 § 1 k.p.c. oraz nie wyjaśnienie kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o możliwości złożenia skargi o wznowienie po- stępowania, co było przyczyną odrzucenia przez Sąd Apelacyjny w dniu 13 stycznia 2011 r. skargi bez badania merytorycznej zasadności jej zarzutów, uzasadnia w pełni wniesienie zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, aczkolwiek z innych względów niż przytoczone w jego uzasadnieniu. Zauważyć należy, iż skarga ubezpieczonego z dnia 24 listopada 2010 r. jest kolejną skargą o wznowienie postępowania zakończo- nego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 września 2009 r. […]. Wcześniej Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 r. oddalił skargę strony o wznowienie postępowania zakończonego tymże orzeczeniem. Tymczasem w myśl art. 416 § 1 i 2 k.p.c. niedopuszczalne jest dalsze wzno- wienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienia, za wyjątkiem sytuacji, gdy skarga została oparta na podstawie wznowienia określonej w art. 4011 . W judykaturze podkreśla się, że przepis art. 416 k.p.c. podyktowany jest dążnością do utrzymania mocy obowiązującej prawomoc- nych wyroków i postanowień co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu niepro- cesowym. Jest to przepis bezwzględny i ani przyczyny nieważności, ani przyczyny restytucyjne nie mogą uzasadniać wznowienia postępowania zakończonego prawo- mocnym orzeczeniem, wydanym na skutek skargi o wznowienie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2000 r., I CKN 1142/00, OSNC 2001 nr 7 - 8, poz. 108). Poza sytuacją opisaną hipotezą normy art. 401¹ k.p.c. (a więc przypad- kiem oparcia skargi o wznowienie postępowania na tej podstawie, jaką jest orzecze- 4 nie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego został wydany zaskarżony wyrok, z Konstytucją, ratyfikowaną umową mię- dzynarodową lub z ustawą), wyłączona jest możliwość ponownego domagania się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli uprzednio orzeczono o oddaleniu skargi o wznowienie tegoż postępowania. Reguła ta dotyczy także przypadku wniesienia skargi przez inny podmiot lub oparcia jej na innej pod- stawie. Wobec bezzasadności zarzutów skarżącego, Sąd Najwyższy z mocy art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 orzekł o oddaleniu zażalenia. ========================================