II UZP 2/11

uzasadnienie poddanych analizie regulacji ustawowych. Odmienna wykładnia tych konstytucyjnie potwierdzonych regulacji ustawowych byłaby sprzeczna zarówno z porządkiem ustawowym jak i porządkiem konstytucyjnym, ponieważ dokonywanie wykładni contra legem, sprzecznej z normatywnym porządkiem ustawowym i warto- ściami konstytucyjnymi jest wykluczone i niedopuszczalne w demokratycznym pań- stwie prawnym i osądzie jurysdykcyjnym. Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika skarżącej podnoszonych na rozpra- wie przed Sądem Najwyższym, które były przywoływane lub miały przemawiać za utrzymaniem historycznej tradycji i regulacji prawnych przyznających co najmniej 40% podstawę wymiaru emerytury funkcjonariuszom tzw. służb mundurowych, Sąd Najwyższy podkreśla, że przedmiotem zagadnienia prawnego był aktualnie obowią- zujący stan prawny, a nie regulacje historyczno-prawne. Ponadto zdumienie i praw- niczą oraz moralno-etyczną krytykę wywołuje porównywanie korzystnych regulacji zaopatrzeniowych stosowanych do uczestników demokratycznych formacji niepodle- głościowo-wolnościowych, w tym walczących o odzyskanie niepodległości państwo- wej po ponad stuletnim okresie rozbiorów Polski, do sytuacji prawnej przeciwników tych wartości korzystających z emerytur z zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariu- szy, którzy pełniąc służbę w strukturach bezpieczeństwa publicznego państwa ko- munistyczno-totalitarnego - stosowały lub uczestniczyły w systemie stosowania re- presji, opresji lub innych środków przemocy politycznej wobec osób lub organizacji działających na rzecz niepodległości, wolności oraz odzyskania przyrodzonych praw człowieka, swobód narodowych, demokratycznych i obywatelskich. Trzeba stanowczo pokreślić, że celem poddanych analizie przepisów, doda- nych ustawą zmieniającą, nie było pozbawienie zaopatrzeniowych praw nabytych z tytułu służby w latach 1944-1990 w totalitarnych organach bezpieczeństwa PRL przez emerytów korzystających z zaopatrzenia emerytalnego, bo ustawodawca nie odebrał im prawa do korzystania z zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych z uwzględnieniem także okresów pełnionych w służbach bezpieczeństwa PRL, ale zgodnie z konstytucyjnymi zasadami sprawiedliwości społecznej oraz elementarnej (zwykłej) przyzwoitości dostosował wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalne- go funkcjonariuszy służb mundurowych - tylko za okresy służby polegającej na sprzeniewierzeniu się wartościom niepodległościowym, wolnościowym i demokra- tycznym - do poziomu świadczeń nabywanych z powszechnego systemu emerytal- nego, bez dalszej (pro futuro) możliwości korzystania z przywilejów niesłusznie, nie- 17 godnie lub niegodziwie uzyskanych z tytułu i okresów pełnienia w latach 1944-1990 służby w organach bezpieczeństwa państwa totalitarnego. Zaliczenie tych okresów do tzw. wysługi emerytalnej funkcjonariuszy służb mundurowych i przyznanie im po 0,7% podstawy wymiaru emerytury obliczanej od ostatniego, tj. z reguły najwyższego miesięcznego uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, w żaden sposób nie dyskryminuje tych osób. Przeciwnie nadal jest co najmniej porównywalne, a nawet korzystniejsze niż w systemie nabywania świadczeń emerytalnych lub ren- towych z powszechnym systemu ubezpieczeń społecznych, zważywszy że upraw- nionym do świadczeń z tego systemu powszechnego ustala się podstawę wymiaru świadczeń nie od najwyższego dochodu osiąganego w jednym (ostatnim) miesiącu podlegania ubezpieczeniom społecznym, ale z wieloletniego okresu ubezpieczenia i od przeciętnej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe we- dług przepisów prawa polskiego z okresu kolejnych 10 kalendarzowych z ostatnich 20 lat kalendarzowych, albo z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, poprzedzających bezpośrednio rok zgłoszenia wniosku o świadcze- nie (art. 15 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fun- duszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W tym kontekście sporna legislacja (art. 15b ustawy o zaopatrzeniu emery- talnym funkcjonariuszy) nie stanowi jakiegokolwiek naruszenia powszechnej zasady równości lub proporcjonalności świadczeń uzyskiwanych z zaopatrzenia emerytalne- go służb mundurowych przez osoby pełniące służbę w organach bezpieczeństwa totalitarnego państwa, które stosowały bezprawne, niegodne lub niegodziwe akty lub metody przemocy politycznej wobec innych obywateli, w porównaniu do standardów świadczeń uzyskiwanych z powszechnego systemu ubezpieczenia społecznego. Warto zwrócić uwagę na nadal mniej korzystne uregulowanie uprawnień emerytalno- rentowych ofiar systemu represji politycznych stosowanych przez organy bezpie- czeństwa państwa totalitarnego, którym wprawdzie okresy uwięzienia z przyczyn po- litycznych uwzględnia się jako składkowe okresy ubezpieczenia, ale z „zerową” pod- stawą wymiaru świadczeń za konkretne lata (okresy) pozbawienia wolności z przy- czyn politycznych wobec nieuzyskiwania podlegającego obowiązkowi składkowemu dochodu wskutek poddania ich bezprawnym represjom politycznym ze strony tzw. aparatu bezpieczeństwa PRL, podczas gdy stosującym represje polityczne przysłu- guje współczynnik 0,7% podstawy wymiaru (z ostatniego, w normalnym biegu zda- rzeń najwyższego uposażenia przysługującego na zajmowanym stanowisku służbo- 18 wym) także za okresy stosowania totalitarnej przemocy politycznej. Ponadto wskaź- nik 0,7% podstawy wymiaru emerytury zaopatrzeniowej za każdy rok służby w orga- nach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy lustracyjno-dezube- kizacyjnej, liczony od najwyższego uposażenia służbowego, na ogół nie odbiega na niekorzyść od wskaźnika 1,3% postawy wymiaru emerytury z powszechnego ubez- pieczenia społecznego, ustalanej z wieloletniego okresu opłacania składek na ubez- pieczenia emerytalne i rentowe, zważywszy że ponadto przy ustalaniu wysokości emerytur mundurowych uwzględnia się wyższe wskaźniki (2,6% podstawy wymiaru) lub co najmniej równe powszechnym (1,3%) wskaźnikom podstawy wymiaru emery- tur za okresy poprzedzające lub następujące po zakończeniu służby mundurowej, zaliczane do zaopatrzeniowej wysługi emerytalnej. Z tytułu świadomego i dobrowolnego udziału w służbach bezpieczeństwa pań- stwa o strukturze komunistyczno-totalitarnej, które zwalczały najbardziej podstawo- we, bo przyrodzone prawa człowieka i wolności obywatelskie, wykluczone jest naby- wanie lub utrzymanie przez osoby uczestniczące w tym systemie represji politycz- nych jedynie przywilejów zaopatrzeniowych z tytułu służby państwowej, która z na- tury i istoty jej pełnienia powinna służyć przestrzeganiu przyrodzonych praw człowie- ka i narodu oraz podstawowych wolności i swobód obywatelskich, a nie zwalczaniu tych elementarnych wartości jednostek i narodów. Dopuszczenie do dalszego pełnie- nia służby publicznej w organach bezpieczeństwa demokratycznego państwa praw- nego odrodzonego w Polsce po roku 1990 nie stanowi rehabilitacji za czas służby w strukturach organów bezpieczeństwa państwa totalitarnego według prawnych stan- dardów demokratycznego państwa prawnego, które nie ma obowiązku ani prawa do utrzymywania przywilejów z tytułu bezprawnego zniewalania przyrodzonych praw i swobód obywatelskich przez służby bezpieczeństwa totalitarnego bezprawia pań- stwowego. Dopuszczenie do dalszej służby już w warunkach demokratycznego pań- stwa i porządku prawnego, po tzw. pozytywnym zweryfikowaniu przydatności do służby, nie zmienia oceny wcześniejszej służby w organach totalitarnej państwowej przemocy politycznej, która w warunkach demokratycznego państwa prawnego nie może być tytułem do dalszego utrzymywania lub korzystania z przywilejów uzyska- nych z nielegalnej, niegodnej lub niegodziwej służby z natury rzeczy i z punktu wi- dzenia podstawowych, bo przyrodzonych naturze ludzkiej standardów prawnych i obywatelskich demokratycznego państwa prawnego, tj. przywilejów z tytułu służby w organach, które w istocie rzeczy były strukturami niebezpieczeństwa państwa totali- 19 tarnego, przeznaczonymi do zwalczania ruchów niepodległościwo-wolnościowych i demokratycznych dążeń oraz aspiracji do odzyskania lub przywrócenia podstawo- wych praw i wolności obywatelskich. Sąd Najwyższy jednoznacznie krytycznie oce- nia i dyskwalifikuje powoływanie się na jakiekolwiek argumenty zmierzające do utrzymania przywilejów nabytych z tytułu lub w związku z uczestnictwem w systemie zniewolenia i stosowania represji politycznych przez służby niebezpieczeństwa pań- stwa komunistyczno-totalitarnego. Powoływanie się na zasadę praw nabytych, które w istocie rzeczy zmierza do utrzymania przywilejów nabytych niesłusznie, niegodnie lub niegodziwie z tytułu lub związku z uczestnictwem w strukturach służb niebezpie- czeństwa totalitarnego PRL, które zwalczały przyrodzone prawa człowieka i narodu oraz podstawowe wolności obywatelskie, nie stanowi prawnej, prawniczej ani etyczno-moralnej podstawy do kontestowania zgodnej z Konstytucją Rzeczypospoli- tej Polskiej legalności zmian ustawodawczych zmierzających do zrównoważenia uprawnień zaopatrzeniowych byłych funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa państwa totalitarnego i co istotne - tylko za okresy takiej represyjnej służby - do standardów i poziomu powszechnych uprawnień emerytalno-rentowych ogółu ubezpieczonych obywateli. Odpowiada to konstytucyjnym zasadom urzeczywistniania nie tylko zasa- dy sprawiedliwości społecznej, ale realizuje ustawodawczy i jurysdykcyjny obowiązek zapewnienia reguł elementarnej przyzwoitości, które wymagają, aby przywileje za- opatrzeniowe sprawców lub uczestników systemu zniewolenia i stosowania totalitar- nych represji politycznych PRL, uzyskane w okresach i z takiego nielegalnego, nie- godnego lub niegodziwego tytułu, nie odbiegały znacząco od standardów świadczeń emerytalno-rentowych wynikających z powszechnego systemu świadczeń z ubezpie- czenia społecznego. Z bezprawnego tytułu i okresów uczestnictwa w zwalczaniu przyrodzonych praw człowieka i narodu oraz podstawowych wolności obywatelskich nie sposób prawnie ani racjonalnie wywodzić żądania utrzymania niesłusznie, nie- godnie lub niegodziwie nabytych przywilejów z zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych. Tak uzyskane przywileje nie podlegają ochronie w demokratycznym porządku prawa krajowego, wspólnotowego i międzynarodowego, ponieważ osoby zwalczające przyrodzone prawa człowieka i narodu oraz podstawowe wolności oby- watelskie nie mają prawa podmiotowego ani tytułu moralnego domagania się utrzy- mania przywilejów zaopatrzeniowych za okresy zniewalania dążeń niepodległościo- wych, wolnościowych i demokratycznych narodu polskiego. 20 Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione za- gadnienia prawne jak w sentencji podjętej uchwały. ========================================