I UK 180/10

Orzeczenie procesowe
SN13 grudnia 2010·sentence
Inne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. R. C. twierdził, że jako operator wózka widłowego pracował stale i w pełnym wymiarze na hali produkcyjnej przy przetwórstwie ołowiu i produkcji akumulatorów, co miało odpowiadać pracom z wykazu B rozporządzenia z 1983 r. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny przyznały mu emeryturę, uznając, że spełnił wymagany 10-letni okres pracy w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny jednak po ponownej analizie stwierdził, że po odjęciu okresów urlopu bezpłatnego i zasiłku chorobowego okres ten wynosi 9 lat, 10 miesięcy i 20 dni, a więc za mało. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną ZUS za oczywiście uzasadnioną. Podkreślił, że od 1 lipca 2004 r. przy ustalaniu stażu pracy w szczególnych warunkach nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy po 14 listopada 1991 r., za które wypłacano świadczenia chorobowe. W konsekwencji, jeśli wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków przed 1 lipca 2004 r., sporne okresy nie mogą być zaliczone. Wyrok Sądu Apelacyjnego został uchylony, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·ustalenie prawa do wcześniejszej emerytury za pracę w szczególnych warunkach
  • ·zaliczanie okresów urlopu bezpłatnego i zasiłku chorobowego do 10-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach
  • ·stosowanie art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej do okresów sprzed 1 lipca 2004 r.
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2004 r., P 17/03, OTK-A 2004 nr 6, poz. 57). Według § 8 ust. 1 rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w dziale IV wykazu B (między innymi prace wykonywane bezpośrednio przy produkcji ołowiu - poz. 2), nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 10 lat wykonywał prace wymienione w dziale IV wykazu B. Za wymagany okres zatrudnienia (po zmodyfikowaniu definicji tego pojęcia ustawą z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) uważa się okresy składkowe oraz podlegające uwzględnieniu okresy nieskładkowe i okresy uzupełniające wynoszące 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn (§ 3 rozporządzenia), natomiast za okresy pracy uzasadniające prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu - okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). 6 Z dniem 1 lipca 2004 r. do art. 32 ustawy o emeryturach i rentach został dodany ust. 1a, zgodnie z którym przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zastosowanie art. 32 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach do osób, które przed dniem 1 lipca 2004 r. nie spełniły wszystkich warunków nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zostało w judykaturze Sadu Najwyższego uznane za nienaruszające konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej (por. między innymi wyroki z dnia 17 września 2007 r., III UK 51/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 328; z dnia 22 lutego 2008 r., I UK 228/07, OSNP 2009 nr 11-12, poz. 149; z dnia 21 maja 2009 r., II UK 370/08 (LEX nr 509021), a Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności wymienionego unormowania z art. 2 i art. 32 ustawy zasadniczej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2008 r., K 33/06, OTK-A 2008, nr 6, poz. 106). Jeśli by zatem wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków do wcześniejszej emerytury przed dniem 1 lipca 2004 r. przy uwzględnieniu obowiązującego wówczas stanu prawnego, to po tej dacie okresy niezdolności do pracy z powodu choroby przypadające po dniu 14 listopada 1991 r. nie mogą zostać zaliczone do okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.