II UK 4/13

Wygrał pozwany
SN6 sierpnia 2013·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty emerytury przez ZUS od 1 października 2011 r. z powodu nierozwiązania przez wnioskodawczynię stosunku pracy z pracodawcą, u którego była zatrudniona przed nabyciem prawa do emerytury. Sądy obu instancji uznały, że zastosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS było prawidłowe, także wobec emerytur przyznanych przed 1 stycznia 2011 r., zgodnie z przepisami przejściowymi. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty niekonstytucyjności tych regulacji oraz naruszenia przepisów postępowania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zarzut procesowy dotyczący uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji jest bezzasadny, a uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną. Ostatecznie Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podtrzymując stanowisko o zgodności z prawem wstrzymania wypłaty emerytury do czasu rozwiązania stosunku pracy.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·wstrzymanie wypłaty emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy
  • ·stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do emerytur przyznanych przed 1 stycznia 2011 r.
  • ·ocena zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym
  • ·wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego na ocenę zgodności przepisów z Konstytucją
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni W. W. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lutego 2012 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 września 2011 r., wstrzymującej od dnia 1 października 2011 r. wypłatę emerytury przyznanej od dnia 1 kwietnia 2 2007 r., w związku z nierozwiązaniem stosunku pracy z Zespołem Szkół […], w którym pracuje od dnia 1 września 1971 r. (obecnie na urlopie bezpłatnym w związku z podjęciem pracy na stanowisku kuratora), oraz Kuratorium Oświaty […], w którym pracuje od dnia 1 września 2002 r. do chwili obecnej. W bezspornych okolicznościach faktycznych Sąd Apelacyjny zaaprobował (za Sądem pierwszej instancji) zastosowanie przez organ rentowy art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodanego, od dnia 1 stycznia 2011 r., przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726), który stanowił o zawieszeniu prawa do emerytury bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Przepis ten – stosownie do art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych – miał zastosowanie do emerytur przyznanych przed dniem 1 stycznia 2011 r. (dniem wejścia w życie tej ustawy), poczynając od dnia 1 października 2011 r. Sąd drugiej instancji wskazał także, że wobec wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 listopada 1995 r., K 23/95 (OTK 1995, nr 3, poz. 14), oraz z dnia 17 lipca 1996 r., K 8/96 (OTK 1996, nr 4, poz. 32), zarzuty apelacji co do niekonstytucyjności zastosowanych wobec wnioskodawczyni przepisów są nieuzasadnione, a zarówno decyzja organu rentowego jak i wyrok Sądu pierwszej instancji są zgodne z obowiązującymi przepisami (art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst; Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W skardze kasacyjnej od tego wyroku, zaskarżając go w całości, pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 2, 8 ust. 2, 32, Konstytucji RP, a w konsekwencji „wydanie orzeczenia z uwzględnieniem naruszających Konstytucję przepisów art. 103a w związku z art. 28 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu ustalonym art. 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw”, oraz przepisów postępowania – art. 328 3 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego. W złożonej w dniu 26 kwietnia 2013 r. „zmianie uzasadnienia podstaw kasacyjnych”, pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, że „w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt K 2/12 i opublikowaniem jego uzasadnienia, na zasadzie art. 39813 § 3 k.p.c. (…) zmienia uzasadnienie podstaw kasacyjnych w skardze kasacyjnej z dnia 24.09.2012 r. Zdaniem powódki wyrok Trybunału Konstytucyjnego (…) zakreśla stan prawny, jaki będzie obowiązywał w chwili wyrokowania w niniejszej sprawie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 39813 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, jeżeli skarga nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania lub gdy zarzut taki okaże się niezasadny. Podniesiony jako jedyny w ramach kasacyjnej podstawy naruszenia prawa procesowego zarzut obrazy art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. nie może być uznany za zasadny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że odpowiednie stosowanie art. 328 § 2 k.p.c. do uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji oznacza, że uzasadnienie to nie musi zawierać wszystkich elementów uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, ale takie elementy, które ze względu na treść apelacji i na zakres rozpoznawanej sprawy, wyznaczony przepisami ustawy, są potrzebne do rozstrzygnięcia sporu przez sąd odwoławczy, zaś zarzut taki nadto tylko wtedy może być skuteczny, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym wykazanie tej okoliczności obciąża skarżącego, wreszcie - zarzut naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. może być usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku 4 zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego, w takiej sytuacji zaskarżone rozstrzygniecie nie poddaje się bowiem kontroli kasacyjnej (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2012 r., II CSK 614/11 oraz 5 września 2012 r., IV CSK 76/12).Takich wad uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera, gdyż jasno z niego wynika zarówno podstawa faktyczna rozstrzygnięcia przyjęta za Sądem pierwszej instancji, jak i jego