II UK 82/10

Wygrał pozwany
SN13 września 2010·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wspólnik spółki komandytowej zawiązanej i prowadzącej działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z mocy prawa, niezależnie od tego, czy faktycznie uczestniczy w prowadzeniu spraw spółki. W sprawie ZUS zakwestionował wyrok, który uznał, że komandytariusz nie podlegał ubezpieczeniom, ponieważ nie wykonywał żadnych czynności na rzecz spółki i nie miał zamiaru prowadzić działalności. SN uchylił wyrok sądu apelacyjnego i wskazał, że decydujące znaczenie ma sam status wspólnika spółki komandytowej prowadzącej działalność, a nie faktyczne zaangażowanie w jej bieżące funkcjonowanie. Podkreślono, że spółka komandytowa jest przedsiębiorcą, a wspólnik jest ustawowo traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność. W konsekwencji wnioskodawca podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w spornym okresie.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Czy wspólnik spółki komandytowej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z samego tytułu pozostawania wspólnikiem
  • ·Znaczenie faktycznego wykonywania działalności dla powstania obowiązku ubezpieczeniowego
  • ·Wykładnia art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
  • ·Relacja między statusem komandytariusza a pojęciem prowadzenia pozarolniczej działalności
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 13 września 2010 r. II UK 82/10 Obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlega każda osoba fi- zyczna będąca wspólnikiem spółki komandytowej zawiązanej w celu prowadze- nia działalności gospodarczej i prowadzącej taką działalność (art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 i w związku z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 13 paź- dziernika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Przewodniczący SSN Zbigniew Hajn, Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 wrześ- nia 2010 r. sprawy z wniosku Levona H., Hovhannesa H. przeciwko Zakładowi Ubez- pieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o podleganie ubezpieczeniu społecznemu, na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Pozna- niu z dnia 26 listopada 2009 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasa- cyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Od- działu w P. z dnia 5 czerwca 2008 r. w ten sposób, że ustalił, iż Hovhannes H. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, ani dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od dnia 3 stycznia 2005 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w zakresie spółki komandytowej na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego [...]. 2 Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia. Wnioskodawca jest obywatelem Armenii, przebywającym w Polsce od 1993 r. W dniu 28 października 2000 r. zawarł związek małżeński z obywatelką polską - Anną Z. i z tego tytułu po- siada prawo stałego pobytu. Jego brat, Levon H., obywatel Armenii narodowości or- miańskiej, przebywa w Polsce od 1994 r. W związku z uzyskaniem informacji, iż - w przypadku osób posiadających prawo tymczasowego pobytu - istnieje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej wyłącznie w ramach spółki, Levon H. poprosił wnioskodawcę, aby ten formalnie został jej wspólnikiem. Obaj od początku zakładali, że wnioskodawca nie będzie wykonywał na rzecz spółki żadnych czynności. Wnio- skodawca zajmował się w tym czasie ładowaniem kontenerów w Niemczech i w tym celu średnio dwa razy w miesiącu wyjeżdżał za granicę. W latach 2004-2008 w su- mie kilkadziesiąt razy wyjeżdżał w celach handlowych do Armenii, Gruzji i na Ukrainę (w tym do Armenii również w sprawach rodzinnych). Aktem notarialnym z dnia 7 października 2004 r. została zawiązana spółka komandytowa „Levon H." z siedzibą w P., wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego [...]. Wspólnikami spółki zostali Levon H. (jako komplementariusz) i wnioskodawca (jako komandytariusz), przy czym wkład tego pierwszego wyniósł 5.000 zł, a drugie- go - 500 zł. Suma komandytowa została określona na kwotę 500 zł. Podział zysku spółki ustalono w ten sposób, że 99% przypadało Levonowi H., a 1% wnioskodawcy. Spółka rozpoczęła działalność, której przedmiotem była głównie sprzedaż detaliczna towarów, w styczniu 2005 r. poprzez handel na R.Ł. Faktycznie prowadzeniem dzia- łalności zajmował się tylko Levon H., który handlował towarem na rynku, wynajmował w tym celu dwa stragany i rozkładał na nich sprzedawane rzeczy, dostarczał towar na stragany i dokonywał wykupu ich miesięcznej rezerwacji. Praca ta stanowiła źró- dło utrzymania Levona H., a wnioskodawca nigdy nie pomagał mu przy prowadzeniu działalności gospodarczej, sprzedaży towarów lub w jakikolwiek inny sposób. W dniu 1 czerwca 2006 r. wspólnicy złożyli sobie wzajemnie wypowiedzenia umowy spółki komandytowej z datą 31 grudnia 2006 r. Dochód wnioskodawcy w 2005 r. był zero- wy, a w 2006 r. wnioskodawca nie osiągnął żadnego przychodu. Od 2008 r. wnio- skodawca pomaga żonie w prowadzeniu działalności handlowej (stragan na R.Ł.). W tak ustalonym stanie faktycznym, powołując się na treść art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 4, art. 11 ust. 2 oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 paź- dziernika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Sąd pierwszej instancji uznał, że w stosunku do wnioskodawcy - jako wspólnika spółki komandytowej - obowiązy- 3 wało domniemanie, iż działalność gospodarcza była faktycznie prowadzona i istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne. Tymczasem wnioskodawca w sposób dostateczny wykazał, że nie prowadził działalności gospodarczej jako ko- mandytariusz w spółce komandytowej, a w rezultacie w spornym okresie nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, ani do- browolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Samo zarejestrowanie wnioskodawcy jako wspólnika spółki komandytowej, bez wykonywania przez niego działalności i przy braku zamiaru jej wykonywania, nie może rodzić skutku w postaci podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od powyższego wyroku, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecz- nych obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby prowadzące na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej pozarolniczą działalność. Artykuł 8 ust. 6 ustawy precyzuje, iż za „osobę prowadzącą pozarolniczą działalność” uważa się między in- nymi osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepi- sów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, wspólnika jed- noosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Co prawda z brzmienia tego przepisu można by wy- wieść, że skuteczne do objęcia ubezpieczeniami obowiązkowymi jest samo formalne przystąpienie do spółki, jednakże taka interpretacja nie uwzględnia wykładni celowo- ściowej, wypaczając tym samym sens wskazanej regulacji. Tymczasem art. 6 ustawy systemowej określa krąg osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu z mocy prawa i odnosi się do posiadanego (z uwagi na rodzaj aktywności) źródła przy- chodu, a rozszerzenie kręgu osób prowadzących pozarolniczą działalność w rozu- mieniu ust. 1 pkt 5 tego artykułu miało na celu objęcie ochroną ubezpieczeniową także wspólników jednoosobowych spółek z o.o. oraz wspólników spółek osobowych poprzez uznanie ich za osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2005 r., I UK 258/04, zgodnie z którym w konsekwencji zmian wprowadzonych do przepisów o działalności gospodarczej wspólnicy spółek jawnych, komandytowych i partnerskich nie mogą już być uznawani za osoby prowadzące działalność gospodarczą; propo- nowana regulacja nie wprowadza zmian, a jedynie utrzymuje stan obowiązujący 4 przed zmianami przepisów o działalności gospodarczej, kiedy to wspólnicy tych spółek również podlegali ubezpieczeniom społecznym jako osoby prowadzące poza- rolniczą działalność - Sąd drugiej instancji wyprowadził z niego wniosek, że „status wspólnika spółki komandytowej stanowi domniemanie, iż działalność przez wspólnika była prowadzona i tym samym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne. Domniemanie to może być jednak obalone w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwnego”. W ocenie Sądu Apelacyjnego, taka interpretacja znajduje potwierdzenie w treści art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym obowiązkowym ubezpieczeniom podlegają osoby fizyczne prowa- dzące działalność pozarolniczą w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działal- ności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Faktyczne wykonywanie działalności ma zatem istotne znaczenie dla ustalenia obowiązku ubezpieczenio- wego i okresu jego trwania. Zdaniem Sądu drugiej instancji, pojęcie „prowadzenia działalności" przez wspólnika spółki komandytowej może nasuwać liczne wątpliwości z uwagi na możli- wość zróżnicowania układu praw i obowiązków komandytariusza. Należy jednak przyjąć, że status ten zależy od modelu spółki komandytowej. W modelu klasycznym rola komandytariusza ogranicza się do gwarantowania osobistej odpowiedzialności do wysokości sumy komandytowej lub wniesienia wkładu do spółki. Oczekując na zysk realizuje on ograniczone prawo kontroli i wyraża zgodę na czynności przekra- czające zakres zwykłych czynności spółki, o ile umowa nie wyłącza tego uprawnie- nia. Również art. 121 § 1 k.s.h. stanowi, że „komandytariusz nie ma prawa ani obo- wiązku prowadzenia spraw spółki, chyba że umowa spółki stanowi inaczej". Skoro więc wnioskodawca nie tylko nie wniósł wkładu, ale - z uwagi na uzgodnienia z Levo- nem H. - nie zamierzał w żadnej formie uczestniczyć w prowadzeniu przedsiębior- stwa, a zawiązał spółkę wyłącznie celem umożliwienia bratu podjęcia działalności gospodarczej mimo posiadania przez niego obcego obywatelstwa i nieuregulowane- go statusu pobytu, to nie zostały spełnione przesłanki do objęcia go obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Odmienna interpretacja powodowałaby obowiązek objęcia ubezpieczeniem społecznym (z wynikającą z tego faktu szeroką ochroną ubezpieczeniową) osób, które poza złożeniem oświadczenia woli w akcie notarial- nym nie miałyby żadnej faktycznej więzi z prowadzonym przedsiębiorstwem, a za- warta umowa spółki miałaby na celu jedynie uzyskanie świadczeń z zakresu ubez- pieczeń społecznych. 5 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił naru- szenie art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż komandytariusz spółki komandytowej - aby podlegać ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej - winien taką działalność faktycznie wykonywać, a samo formalne przystąpienie i trwanie w spółce nie jest wystarczające. Wskazując na powyższe zarzuty organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wykładnia gramatyczna art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy prowadzi do wniosku, że - w ramach zawartej w tym przepisie fikcji prawnej - każdy wspólnik spółek w nim wymienionych, niezależnie od swojej woli i udziału w spółce, jest uważany za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Skarżący wskazał, że gdyby przyjąć zaprezentowaną przez Sąd Apelacyjny wykład- nię celowościową, to co do zasady komandytariusz nie podlegałby ubezpieczeniom społecznym jako osoba z reguły wyłączona od prowadzenia jej spraw (art. 121 § 1 k.s.h.). Jednakże takiemu wnioskowi sprzeciwia się po pierwsze - uznanie przez ustawodawcę takiego wspólnika spółki komandytowej za osobę prowadzącą poza- rolniczą działalność dla celów objęcia ubezpieczeniami społecznymi, a po drugie - treść art. 121 § 2 k.s.h., w myśl którego nawet pomimo braku prawa i obowiązku prowadzenia spraw spółki, komandytariusz ma faktyczny wpływ na jej działalność. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa systemo- wa) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowa- dzącymi pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emery- talnemu i rentowym (art. 6 ust. 1 pkt 5), ubezpieczeniu wypadkowemu (art. 12 ust. 1) oraz dobrowolnie, na swój wniosek ubezpieczeniu chorobowemu (art. 11 ust. 2). Przepis art. 8 ust. 6 ustawy systemowej zawiera definicję osoby prowadzącej poza- rolniczą działalność, uznając za taką między innymi osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych (pkt 1) i wspólnika jednoosobowej spółki z ograni- 6 czoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partner- skiej (pkt 4). W myśl art. 13 pkt 4 ustawy osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności (z wyłą- czeniem - od dnia 20 września 2008 r. - okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej). Sąd drugiej instancji, powołując się na uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższe- go z dnia 12 maja 2005 r., I UK 258/04 (OSNP 2006 nr 3-4, poz. 58), zdaje się pre- zentować stanowisko, że rozszerzenie z dniem 1 stycznia 2003 r. kręgu osób prowa- dzących pozarolniczą działalność w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy nie wprowadziło zmian, a jedynie utrzymało stan dotychczasowy, kiedy to wspólnicy spółek osobowych podlegali ubezpieczeniom społecznym jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. W konsekwencji dla ustalenia obowiązku ubezpieczeniowego i okresu jego trwania decydujące znaczenie ma nadal faktyczne wykonywanie działalności przez wspólnika takiej spółki, co - w ocenie Sądu Apela- cyjnego - potwierdza treść art. 13 ust. 4 ustawy. Sąd ten pomija jednak, że o ile do dnia 31 grudnia 2002 r. wspólnicy spółek osobowych traktowani byli dla potrzeb podlegania ubezpieczeniom społecznym jak osoby prowadzące pozarolniczą działal- ność gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej, to od dnia 1 stycznia 2003 r. nie mogą już być tak traktowani, ponieważ z tego kręgu zostali wyłą- czeni poprzez wyraźne uznanie ich za osoby prowadzące pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 pkt 4), ale niebędące osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r., I UZP 4/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 304 i przytoczone tam orzeczenia). Pozostaje to w ścisłym związku z uregulowaniami ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), zgod- nie z którymi spółką komandytową jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograni- czona (art. 102), spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (art. 8 § 1) i prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą (art. 8 § 2). Z kolei w myśl art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodar- 7 czej (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) przedsiębiorcą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (ust. 1), zdefiniowaną w art. 2 jako zarob- kowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wyko- nywana w sposób zorganizowany i ciągły. Tak również co do zasady omawiane kwe- stie regulował obowiązujący do dnia 20 sierpnia 2004 r. przepis art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). W świetle przytoczonych wyżej przepisów spółka komandytowa posiada zdolność prawną i prowadzi przedsiębiorstwo we własnym imieniu i pod wła- sną firmą, a tym samym to ona posiada status przedsiębiorcy podejmującego i wyko- nującego działalność gospodarczą, a nie jej wspólnicy. Inaczej mówiąc, członkostwo w spółce komandytowej nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej, a jej wspólnicy nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia takiej działalności, jak to ma miejsce w przypadku wspólników spółki cywilnej, będących przedsiębiorcami w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Z tego względu w odniesie- niu do tych ostatnich w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażany jest pogląd, że skoro nieodzownym atrybutem działalności gospodarczej jest jej wykonywanie w sposób zorganizowany i ciągły, to sam udział w spółce cywilnej, niepołączony z uczestnictwem w działalności tej spółki, nie stanowi wystarczającej podstawy do za- istnienia obowiązkowego ubezpieczenia, o którym stanowi art. 13 ust. 4 ustawy sys- temowej (por. wyroki z dnia 12 maja 2005 r., I UK 275/04, OSNP 2006 nr 3-4, poz. 59 i z dnia 21 maja 2008 r., III UK 112/07, LEX nr 491466). Stanowiska tego nie można jednak wprost przenosić na wspólników spółki komandytowej, którzy nie pro- wadzą działalności gospodarczej (działalność tę prowadzi spółka), a tytułem podle- gania przez nich obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jest pozostawanie wspólnikami takiej spółki. Z treści art. 8 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej wynika, że dla potrzeb podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym wspólnik spółki komandytowej uważany jest za osobę prowadzącą działalność poza- rolniczą. Pozostawanie wspólnikiem takiej spółki stanowi zatem prowadzenie poza- rolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy. W rezultacie, skoro 8 zgodnie z art. 102 k.s.h. spółką komandytową jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie pod własną firmą przedsiębiorstwa (zorganizowanego zespołu składni- ków niematerialnych i materialnych przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej - art. 551 k.c.), to obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlega każdy będący osobą fizyczną wspólnik spółki komandytowej zawiązanej w celu pro- wadzenia przez nią działalności gospodarczej i prowadzącej taką działalność. Z tego względu wykonywanie pozarolniczej działalności, o którym stanowi art. 13 ust. 4 ustawy systemowej, to nic innego jak posiadanie statusu wspólnika spółki komandy- towej prowadzącej działalność gospodarczą. Podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wy- konywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy zatem odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej (wy- konującej) działalność gospodarczą, a nie do faktycznego uczestniczenia w działal- ności przedsiębiorstwa, jak wywodzi Sąd drugiej instancji. W rezultacie status ko- mandytariusza wyznaczony treścią stosunku prawnego danej spółki komandytowej (art. 120 i następne k.s.h.) nie ma znaczenia dla powstania obowiązku ubezpiecze- niowego, gdyż podleganie temu obowiązkowi nie zależy od stosunków zachodzących pomiędzy wspólnikami takiej spółki, ale wyłącznie od pozostawania jej wspólnikami. Prowadzenie pozarolniczej działalności między innymi poprzez pozostawanie wspól- nikiem spółki komandytowej wywołuje skutek w postaci podlegania ubezpieczeniom społecznym. Skutek ten powstaje z mocy prawa i trwa przez cały czas istnienia prze- słanek określonych w art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, niezależnie od woli wspólni- ków i ukształtowania przez nich stosunków wewnętrznych spółki. Natomiast podnie- siona przez Sąd drugiej instancji kwestia możliwości zawarcia umowy spółki osobo- wej prawa handlowego wyłącznie w celu uzyskania świadczeń z Funduszu Ubezpie- czeń Społecznych może być rozstrzygana w ramach oceny ważności takiej umowy. Przedstawiony wyżej kierunek wykładni znajduje potwierdzenie w zmienionej z dniem 20 września 2008 r. treści art. 13 ust. 4 ustawy systemowej, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczeniowemu nie podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność (w tym wspólnicy spółki komandytowej) w okresie, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Podstawę takiego zawieszenia stanowi art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w myśl którego wykonywanie działalności gospodarczej może zawiesić przedsiębiorca. Wspólnicy spółki komandytowej nie są przedsiębior- 9 cami, a więc zawiesić działalność gospodarczą może jedynie spółka. Zawieszenie działalności przez spółkę wywołuje jednakże skutek także wobec wszystkich jej wspólników w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym. W okresie zawie- szenia działalności przez spółkę jej wspólników nie można bowiem uznać za osoby prowadzące pozarolniczą działalność poprzez pozostawanie wspólnikami spółki pro- wadzącej (wykonującej) działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 109 § 1 k.s.h. spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru, a stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębior- ców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zawiązana przez wnioskodawcę i jego brata i wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego spółka komandytowa „Levon H." z sie- dzibą w P. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego i rozpoczęła działal- ność handlową w styczniu 2005 r., a umowa spółki została przez wnioskodawcę wy- powiedziana ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2006 r. Wnioskodawca posiadał więc w tym okresie status wspólnika spółki komandytowej działającej jako przedsiębiorca i w związku z tym był osobą prowadzącą pozarolniczą działalność w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4, podlegającą obowiązkowi ubezpieczeń społecznych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. oraz odpowiednio stosowanego art. 108 § 2 k.p.c. ========================================