Sąd Najwyższy odrzucił odwołanie prokuratora Edwarda Z. od decyzji Prokuratora Generalnego ustalającej wysokość uposażenia w stanie spoczynku. Spór dotyczył tego, czy do ustalenia uposażenia przysługuje odwołanie do SN na podstawie przepisów stosowanych odpowiednio do prokuratorów. SN uznał, że nie. Wyjaśnił, że przejście prokuratora byłej Prokuratury Krajowej w stan spoczynku nastąpiło nie na podstawie art. 71 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych, lecz ex lege na mocy art. 19 ust. 3 ustawy nowelizującej z 9 października 2009 r., po złożeniu sprzeciwu od przeniesienia na inne miejsce służbowe. W konsekwencji art. 73 § 2 Prawa o u.s.p. nie miał zastosowania. Jednocześnie SN wskazał, że sama kwestia wysokości uposażenia w stanie spoczynku podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne, w szczególności sądy pracy, a nie w trybie odwołania do SN. Postanowienie ma charakter proceduralny i kończy sprawę bez merytorycznego rozpoznania zarzutów co do wysokości uposażenia.
Kluczowe kwestie prawne:
·dopuszczalność odwołania do Sądu Najwyższego od decyzji ustalającej uposażenie prokuratora w stanie spoczynku
·różnica między przeniesieniem w stan spoczynku na podstawie Prawa o ustroju sądów powszechnych a przejściem w stan spoczynku ex lege na podstawie ustawy nowelizującej
·właściwość sądu w sporach o wysokość uposażenia w stanie spoczynku prokuratora
·ścisła wykładnia wyjątkowego środka zaskarżenia przewidzianego w art. 73 § 2 Prawa o u.s.p.
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2008 r., SK 57/06,
OTK-A 2008 nr 4, poz. 63; Przegląd Sejmowy 2009 nr 1, s. 191, z glosą M. Wiącka).
Rozpoznanie takiego odwołania przez Sąd Najwyższy następuje w szczególnym,
jednoinstancyjnym postępowaniu, przy ograniczonym zakresie kognicji i w tym zna-
czeniu stanowi odstępstwo od zasad dwuinstancyjności postępowania sądowego
5
(art. 176 ust. 1 Konstytucji RP) oraz domniemania właściwości sądów powszechnych
przy sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości we wszystkich sprawach poza tymi, które
są ustawowo zastrzeżone dla właściwości innych sądów (art. 177 Konstytucji RP).
Wobec tego art. 73 § 2 Prawa o u.s.p. nie tylko musi być interpretowany ściśle, ale
wręcz zwężająco, czyli w razie wątpliwości należy uznać, że nie ma on zastosowania
a prawo do sądu powinno być realizowane na ogólnych (konstytucyjnych) zasadach.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu nie dotyczy samego przejścia (przenie-
sienia) w stan spoczynku (np. jego daty, skuteczności złożenia sprzeciwu, itp.), lecz
wysokości uposażenia przysługującego w stanie spoczynku. Uposażenie to ustalił
odwołującemu się Prokurator Generalny i ta czynność ma odmienny charakter od
czynności dotyczącej przejścia w stan spoczynku, przy czym nie ma znaczenia czy
zostały one dokonane łącznie (w jednym piśmie, w jednej dacie), czy odrębnie. Zgod-
nie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października
1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania i wypłacania uposażeń oraz
uposażeń rodzinnych sędziom i prokuratorom w stanie spoczynku oraz członkom ich
rodzin (Dz.U. Nr 130, poz. 869) - które zachowało moc obowiązującą na podstawie
art. 211 § 2 Prawa o u.s.p. - uposażenie prokuratora w stanie spoczynku wypłaca
właściwa jednostka organizacyjna, a więc jednostka organizacyjna, w której prokura-
tor otrzymywał ostatnio wynagrodzenie lub uposażenie, bądź jednostka organiza-
cyjna, która przejęła zlikwidowaną prokuraturę (§ 6 ust. 1 w związku z § 1 pkt 3). Wo-
bec prokuratora zlikwidowanej Prokuratury Krajowej właściwą jednostką organiza-
cyjną wypłacającą - a więc także ustalającą - uposażenie jest Prokuratura Generalna,
w imieniu której czynności podejmuje Prokurator Generalny. Ustalając odwołującemu
się uposażenie, Prokurator Generalny nie działał więc w ramach swej kompetencji
ustrojowej (np. do przenoszenia prokuratora w stan spoczynku), lecz jako podmiot
upoważniony do podejmowania czynności w imieniu jednostki organizacyjnej ustala-
jącej i wypłacającej uposażenie w stanie spoczynku. Nie może budzić wątpliwości, że
od takiej czynności (ustalenia uposażenia w stanie spoczynku), odwołanie na podsta-
wie art. 73 § 2 Prawa o u.s.p. nie przysługuje.
Nie oznacza to oczywiście, że spór dotyczący wysokości - czy w ogóle przy-
sługiwania - uposażenia w stanie spoczynku prokuratora (sędziego) nie podlega roz-
poznaniu na drodze sądowej (prawo dostępu do sądu). Spory takie są rozpoznawane
przed sądami powszechnymi-sądami pracy (por. przykładowo wyroki Sądu Najwyż-
6
szego: z dnia 7 września 2000 r., I PKN 12/00, OSNAPiUS 2002 nr 6, poz. 140; OSP
2003 nr 5, poz. 64, z glosą H. Pławuckiej; z dnia 15 marca 2001 r., I PKN 558/00,
LexPolonica nr 358488; z dnia 12 maja 2005 r., I PK 246/04, OSNP 2006 nr 1-2, poz.
11).
Co do procedury rozpoznania przez Sąd Najwyższy odwołania prokuratora od
przeniesienia go w stan spoczynku występuje luka prawna, gdyż brak jest odesłania
w tym zakresie do ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
(jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.), która w art. 13 ust. 6 stanowi,
że do postępowania przed Sądem Najwyższym, jakie toczy się wskutek odwołania od
uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania
cywilnego o skardze kasacyjnej. Przepis ten należy jednak stosować w drodze analo-
gii. Brak natomiast podstaw, aby stosować do takiego odwołania art. 464 § 1 k.p.c.
Przepis ten dotyczy bowiem niedopuszczalności drogi sądowej w rozumieniu art. 1,
art. 2 i art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. Przy rozpoznaniu odwołania prokuratora od przenie-
sienia go w stan spoczynku nie chodzi natomiast o dopuszczalność drogi sądowej,
ale o przysługiwanie (dopuszczalność) szczególnego (ustrojowego) środka
prawnego.
Wobec powyższego, Sąd Najwyższy odrzucił odwołanie na podstawie art.
3986
§ 3 k.p.c. w związku z art. 13 ust. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa.
========================================