I UK 45/10

UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 października 2009 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy Wacława S. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 grudnia 2008 r., wydanego w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Od wyroku Sądu Apelacyjnego wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił oczywistą obrazę przepisów postępowania: art. 3, art. 5, art. 232, art. 2 316 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. Ta okoliczność - zdaniem wnioskodawcy - świadczy o potrzebie rozpoznania skargi. Według wnioskodawcy, „jest oczywiste, że stan zdrowia skarżącego po dniu 29.12.2008 r. mógł ulec, i zdaniem skarżącego uległ, istotnemu pogorszeniu, co dla oceny zdolności skarżącego do pracy w dniu 8.10.2009 r. (tj. w dacie wydania zwalczanego skargą wyroku) ma zasadnicze znaczenie". W ocenie skarżącego, zakresu podstawy faktycznej wyroku nie można ograniczyć tylko do „faktów z przeszłości", ale w tej podstawie należy również uwzględnić okoliczności, które zaistniały w okresie pomiędzy wystąpieniem "faktów pierwotnych", a momentem wyrokowania i które mogą rzutować w sposób istotny na podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. W konsekwencji, oczywistość skargi wyraża się w tym, że zaskarżony wyrok - w zakresie zdolności wnioskodawcy do pracy - został oparty na stanie rzeczy istniejącym we wrześniu i grudniu 2008 r., a nie w dniu 8 października 2009 r. (dniu zamknięcia rozprawy apelacyjnej). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli jest oczywiście uzasadniona. Wbrew twierdzeniu skarżącego, nie ma ku temu podstaw. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że w sytuacji, gdzie przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie, iż skarga jest oczywiście uzasadniona, to wniosek powinien zawierać wywód prawny wskazujący, że zastosowanie przepisu prawnego błędnie interpretowanego spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230). Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie dostarcza argumentów przemawiających za tym, że Sąd Apelacyjny dopuścił się uchybień widocznych już "na pierwszy rzut oka", bez potrzeby głębszej analizy prawnej. Sąd odwoławczy oparł bowiem rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji (bez dokonywania modyfikacji stanu faktycznego sprawy) i zastosował do nich adekwatną podstawę prawną zawartą w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nietrafne jest twierdzenie, że Sąd odwoławczy powinien uwzględnić w podstawie faktycznej swego wyroku „istotne pogorszenie stanu zdrowia wnioskodawcy", które miało nastąpić po dniu 29 grudnia 2008 r. (czyli już po zamknięciu rozprawy w pierwszej 3 instancji). Podstawową zasadą orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest przeprowadzenie przez sąd oceny legalności decyzji rentowej według stanu rzeczy z chwili jej wydania (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2004 r., II UK 395/03, OSNP 2005 nr 3, poz. 43; z dnia 25 stycznia 2005 r., I UK 152/04, OSNP 2005 nr 17, poz. 273 oraz z dnia 13 września 2005 r., I UK 382/04, LEX nr 276245). Jedynie w wyjątkowych sytuacjach sąd może przyznać ubezpieczonemu świadczenie, kiedy przesłanka prawa do renty dotycząca wymaganego stażu ubezpieczeniowego spełni się w sposób pewny po wydaniu zaskarżonej decyzji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 r., III UK 25/07, OSNP 2008 nr 19-20, poz. 293; OSP 2009 nr 4, poz. 45 z glosą R. Babińskiej-Góreckiej). Nie dotyczy to jednak zmiany stanu zdrowia ubezpieczonego po wydaniu decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. postanowił jak w sentencji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu orzeczono na podstawie § 13 ust. 4 pkt 2 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).