Sprawa dotyczyła wniosku dwóch wspólników spółki cywilnej o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w zakresie zaległości publicznoprawnych wobec ZUS. Sądy niższych instancji uznały, że wspólnicy mogą wystąpić z takim wnioskiem jako przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy restrukturyzacyjnej. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. Wskazał, że celem ustawy restrukturyzacyjnej jest pomoc publiczna dla podmiotów nadal prowadzących działalność gospodarczą i mających szansę poprawy sytuacji finansowej oraz powrotu do konkurencji na rynku. Jeżeli spółka cywilna definitywnie zaprzestała działalności i została wykreślona z ewidencji, nie ma podstaw do restrukturyzacji jej długów. Wspólnik spółki cywilnej może być uprawniony do złożenia wniosku tylko wtedy, gdy spółka nadal funkcjonuje. Sąd Najwyższy uznał więc, że po zakończeniu działalności brak jest podmiotu uprawnionego do skutecznego zainicjowania postępowania restrukturyzacyjnego, a należności nie mogą zostać objęte restrukturyzacją. Z tego powodu uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy wspólnik spółki cywilnej może wystąpić o restrukturyzację zaległości publicznoprawnych po definitywnym zakończeniu działalności spółki
·jak rozumieć pojęcie przedsiębiorcy i innego zobowiązanego w art. 2 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej
·czy pomoc publiczna w formie restrukturyzacji może obejmować długi podmiotu, który już nie prowadzi działalności gospodarczej
·czy po zaprzestaniu działalności istnieją podstawy do wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego wobec zaległości wobec FUS, FP i FGŚP
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 6 listopada 2008 r.
II UK 83/08
Wspólnik spółki cywilnej jest upoważniony do wystąpienia z wnioskiem
o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do długów pu-
blicznoprawnych spółki jako przedsiębiorca (osoba trzecia, na którą przenie-
siono odpowiedzialność za należności publicznoprawne) w rozumieniu art. 2
pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności
publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) tylko
wtedy, gdy spółka cywilna nadal prowadzi działalność.
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska,
Romualda Spyt (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada
2008 r. sprawy z wniosku Piotra D. i Pawła C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń
Społecznych-Oddziałowi w P. o postępowanie restrukturyzacyjne, na skutek skargi
kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6
listopada 2007 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w
Poznaniu do ponownego rozpoznania.
U z a s a d n i e n i e
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. decyzją z dnia 30 grudnia
2002 r. umorzył postępowanie restrukturyzacyjne toczące się na skutek wniosku
wspólników spółki cywilnej „K.-S.” Pawła C. i Piotra D. z uwagi na to, że w dniu zło-
żenia wniosku o restrukturyzację nie posiadali oni statusu przedsiębiorcy. Decyzją z
dnia 6 lipca 2004 r. uchylono powyższą decyzję w części dotyczącej Piotra D. i od-
mówiono wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego z jego wniosku. Kolejną de-
cyzją z dnia 8 grudnia 2004 r. ZUS odmówił wszczęcia postępowania restruktury-
zacyjnego wobec Pawła C. Od powyższych decyzji wniesiono odwołania.
2
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z
dnia 18 listopada 2005 r. zmienił decyzję z dnia 6 lipca 2004 r. i nakazał organowi
rentowemu wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego z wniosku Piotra D., zmie-
nił decyzję z dnia 8 grudnia 2004 r. i nakazał organowi rentowemu wszczęcie postę-
powania restrukturyzacyjnego z wniosku Pawła C. oraz umorzył postępowanie z od-
wołania od decyzji z dnia 30 grudnia 2002 r. Wyrok ten zapadł w następujących oko-
licznościach faktycznych. Odwołujący się Paweł C. i Piotr D. od 18 lipca 1995 r. pro-
wadzili działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą „K.-S.” s.c.
Agencja Sprzedaży Ratalnej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodar-
czej. Z dniem 31 marca 2001 r. zostali wykreśleni z tej ewidencji, natomiast faktyczne
zaprzestanie działalności nastąpiło w 1997 r. Zadłużenie z tytułu niezapłaconych
składek na ubezpieczenia społeczne zatrudnionych w spółce pracowników wyniosło
49.038,62 zł. Pozwany wymierzył opłatę dodatkową w kwocie 44.000 zł. Decyzją z
dnia 27 listopada 2000 r. przeniesiono na odwołujących się odpowiedzialność za nie-
zapłacone składki na kwotę 80.698,16 zł. Aktualnie do zapłaty pozostaje kwota
49.038,62 zł. W dniu 14 listopada 2002 r. obaj odwołujący się złożyli wniosek o
wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego obejmującego należności wobec Fun-
duszu Ubezpieczeń Społecznych, Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lutego 1996 r. do 31 maja 1997 r. Odwołu-
jący się od 1 stycznia 1999 r. podlegają pracowniczemu ubezpieczeniu społeczne-
mu, a Paweł C. posiada aktualnie udziały i akcje w spółkach kapitałowych, jest także
członkiem zarządu fundacji Kadra dla Europy.
Mając tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy uznał, że odwołujący się byli
uprawnieni do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego,
bowiem uznał ich za przedsiębiorców w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od
przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa
restrukturyzacyjna), tzn. takich przedsiębiorców, którzy są jednocześnie płatnikami
należności wymienionych w art. 6 tej ustawy. Ponadto, zdaniem Sądu, przedmiotowy
wniosek spełniał wszystkie wymagania wskazane w ustawie restrukturyzacyjnej. Za-
tem brak był podstaw do pozostawienia wniosku o restrukturyzację bez rozpoznania
na podstawie art. 13 ust. 3 tej ustawy.
Apelacja organu rentowego oddalona została wyrokiem Sądu Apelacyjnego -
Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 6 listopada 2007 r. W
3
pisemnych motywach rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i
ocenę prawną dokonaną przez Sąd Okręgowy. Podkreślił, że przepis art. 2 pkt 1
ustawy restrukturyzacyjnej za przedsiębiorcę uznaje nie tylko przedsiębiorcę okre-
ślonego w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności go-
spodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) lecz także „innego zobowiązanego do
uiszczenia należności”, o których mowa w art. 6 ustawy, co oznacza, że również
spółka cywilna jest podmiotem objętym możliwością restrukturyzacji. Zdaniem Sądu
Apelacyjnego, wydanie decyzji z dnia 27 listopada 2000 r. o przeniesieniu odpowie-
dzialności za zaległości składkowe na odwołujących się spowodowało, że stali się oni
przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy restrukturyzacyjnej, uprawnionymi do wystą-
pienia z wnioskiem o restrukturyzację należności składkowych.
Skarga kasacyjna organu rentowego oparta została na naruszeniu prawa
materialnego - art. 2 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej, poprzez jego błędną wykładnię
i w konsekwencji uznanie, że odwołujący się są „innymi zobowiązanymi do uiszcze-
nia należności, o których mowa w art. 6”, a nie należą do kategorii „przedsiębiorców
w rozumieniu ustawy Prawo o działalności gospodarczej będącego podatnikiem,
płatnikiem, następcą prawnym lub osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podat-
kowe” oraz przez uznanie, że podmiot zdefiniowany w drugiej części tego przepisu
(po słowie „albo”) nie musi prowadzić na dzień złożenia wniosku o restrukturyzację
działalności, z tytułu której powstały zaległości.
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na wy-
stępujące w sprawie istotne zagadnienia prawne i potrzebę wykładni przepisów. Po
pierwsze, wyjaśnienia wymaga, czy „inny zobowiązany do uiszczenia należności, o
których mowa w art. 6” w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej, to osoba
trzecia (na którą przeniesiono odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki) i to
z tego powodu, że osoba trzecia nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy -
Prawo o działalności gospodarczej; co powoduje, że nie mieści się w grupie pod-
miotów wymienionych w części pierwszej tego przepisu (do słowa „albo”). Po drugie,
czy podmiot zdefiniowany w części drugiej tego przepisu („inny zobowiązany do uisz-
czenia należności, o których mowa w art. 6”) może być uznany za przedsiębiorcę
uprawnionego do złożenia wniosku o restrukturyzację, w sytuacji, gdy w dacie tego
wniosku nie prowadzi działalności, z tytułu której powstały zaległości (działalność
została zakończona i nastąpiło wykreślenie z rejestru). Wskazując na powyższe
skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi
4
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i
orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i odda-
lenie obu odwołań.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że przepis art. 2 pkt 1 ustawy restruktury-
zacyjnej definiuje dwie grupy podmiotów. Wedle wywodów skargi nieprawidłowe było
zakwalifikowanie odwołujących się do kręgu „innych zobowiązanych do uiszczenia
należności, o których mowa w art. 6”, objętych drugą częścią tego przepisu tylko
dlatego, że są zobowiązani do zapłaty należności objętych przepisem art. 6 ustawy
restrukturyzacyjnej. Zdaniem skarżącego, odwołujący się występują jako osoby trze-
cie odpowiadające za zaległości spółki cywilnej i z tego powodu mieszczą się oni w
kręgu podmiotów objętych pierwszą częścią tego przepisu. Jednakże z tego
względu, że nie prowadzili oni w dniu złożenia wniosku o wszczęcie postępowania
restrukturyzacyjnego działalności gospodarczej, z tytułu której powstały zaległości
podatkowe, nie są oni przedsiębiorcami w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy restruktury-
zacyjnej. W szczególności wskazuje na to przepis art. 1 ust. 2 tej ustawy określający
cel tego aktu normatywnego i uściślający definicję przedsiębiorcy poprzez odesłanie
do przepisów o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla
przedsiębiorców. Zgodnie z przepisem art. 7 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o
warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców
(Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.) pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć
przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, a także spółkę
cywilną. Zatem tą inną osobą zobowiązaną do uiszczenia należności, o których
mowa w art. 6 ustawy restrukturyzacyjnej, jest spółka cywilna, która w rozumieniu
przepisów działalności gospodarczej nie jest przedsiębiorcą. Podobny pogląd wyra-
żony został w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2005 r.,
II FSK 527/05 (LEX nr 198047), a także w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Admini-
stracyjnego w Warszawie: z dnia 6 lipca 2004 r., III S.A. 2959/03 (LEX nr 168527), z
dnia 16 czerwca 2004 r., II SA 953/03 (LEX nr 158479). Nie jest zatem uprawnione
umieszczanie w tej grupie osób trzecich odpowiadających za zaległości składkowe.
Niezależnie od powyższego stanowiska nawet zakwalifikowanie odwołujących
się do „innych zobowiązanych do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6” nie
oznacza, że są oni przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy restrukturyzacyjnej. Nie
można bowiem poprzestać na wykładni językowej przepisu art. 2 pkt 1 tej ustawy.
Istotne znaczenie ma cel ustawy restrukturyzacyjnej określony w jej art. 1 ust. 2, po-
5
legający na doprowadzeniu do poprawy sytuacji finansowej podmiotu i przywrócenia
mu warunków do konkurowania na rynku. Cel ten dostrzegł Naczelny Sąd Admini-
stracyjny w przywołanym wyroku w sprawie II FSK 527/05, stwierdzając, że spółka
cywilna jako ”inny zobowiązany” może się ubiegać o restrukturyzację, o ile nie zo-
stała wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej. Również Sąd Najwyższy w
wyroku z dnia 18 sierpnia 2004 r., III UK 67/04 (OSNP 2005 nr 5, poz. 69), wywiódł,
że niedopuszczalne jest umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie
społeczne przedsiębiorcy, który w dniu złożenia wniosku definitywnie zaprzestał wy-
konywania działalności gospodarczej, w związku z którą powstały te należności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną odwołujący się Paweł C. wniósł o wydanie
postanowienia o odmowie przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i
- w obu tych przypadkach zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania kasa-
cyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej restrukturyzacją są objęci
przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzo-
rowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdol-
ność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu:
zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów,
spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i
brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Przepis
ten wskazuje, że przepisy ustawy restrukturyzacyjnej obejmują tych przedsiębiorców,
którzy spełniają warunki do udzielenia im pomocy publicznej. W spornym okresie
obowiązywała ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzo-
rowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.,
powoływana dalej jako ustawa o pomocy). W myśl art. 2 ust. 2 pkt 6 tej ustawy jej
przepisy stosuje się do pomocy udzielanej w dowolnej formie, między innymi w for-
mie umorzenia bądź zaniechania ustalania lub poboru należnych od przedsiębiorcy
świadczeń pieniężnych, stanowiących środki publiczne w rozumieniu przepisów o
finansach publicznych, innych niż podatki, albo odraczania lub rozkładania na raty
płatności takich świadczeń. Jedną z form pomocy publicznej udzielanej przedsiębior-
com w rozumieniu powyższej ustawy jest umorzenie (restrukturyzacja) zaległości
6
wobec Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Funduszu Pracy i Funduszu Gwaran-
towanych Świadczeń Pracowniczych na podstawie przepisów ustawy restrukturyza-
cyjnej, dokonywane w oparciu o przepis art. 4 w związku z art. 6 tej ustawy. Jedno-
cześnie w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy pomoc publiczna dla przedsiębiorców
stanowi przysporzenie korzyści finansowych określonemu przedsiębiorcy w zakresie
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, co oznacza, że pomoc publicz-
na, a więc także i ta, która udzielana jest na zasadach ustawy restrukturyzacyjnej,
przysługuje jedynie przedsiębiorcy, który w momencie składania wniosku o pomoc
publiczną (restrukturyzację należności publicznoprawnych) prowadzi działalność
gospodarczą. Celem udzielanej pomocy publicznej w formie umorzenia należności
na zasadach wynikających z ustawy restrukturyzacyjnej nie jest zatem oddłużenie
podmiotów gospodarczych, jest nim natomiast poprawa sytuacji przedsiębiorstw, w
tym przywrócenie płynności finansowej, zdolności kredytowej, stworzenie warunków
dla stabilizacji i rozwoju przedsiębiorstw, przywrócenie długookresowej zdolności
konkurowania na rynku, a tym samym do wzrostu zatrudnienia, a oddłużenie jest
środkiem prowadzącym do tego celu. Taki cel wynika jednoznacznie z uzasadnienia
projektu ustawy restrukturyzacyjnej (http//www.sejm.gov.pl.), które powołuje się także
na to, że ustawa jest adresowana tylko do tych przedsiębiorców, którzy mimo trudnej
sytuacji ekonomicznej mają perspektywy rozwoju i są w stanie określić działania, ja-
kie powinny być zrealizowane w celu ustabilizowania kondycji finansowej oraz dal-
szego rozwoju, a także stwarzają warunki do wzrostu zatrudnienia. Powyższe cele
wskazują także na to, iż pomoc publiczna na warunkach wynikających z ustawy
restrukturyzacyjnej kierowana jest do określonego podmiotu gospodarczego, a więc
należności objęte restrukturyzacją stanowić muszą należności obciążające ten, a nie
jakikolwiek (inny) podmiot gospodarczy. W konkluzji zatem, restrukturyzacją mogą
być objęte należności wymienione w art. 6 ustawy restrukturyzacyjnej wyłącznie
podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Przyjęcie przeciwnej możliwości -
restrukturyzowania należności przedsiębiorcy, który zakończył swoje funkcjonowanie
na rynku - zaprzeczałoby przedstawianym wyżej celom. Za takim rozumieniem celu
restrukturyzacji przemawia także art. 3 ust. 1 ustawy, który stanowi, że nie stosuje
się jej do przedsiębiorców znajdujących się w stanie likwidacji lub upadłości.
Znaczenie przepisu art. 2 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej, zgodnie z którym
ilekroć w ustawie mowa jest o przedsiębiorcy - rozumie się przez to przedsiębiorcę
określonego w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności
7
gospodarczej mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypo-
spolitej Polskiej będącego podatnikiem, płatnikiem, następcą prawnym lub osobą
trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe albo innego zobowiązanego do uisz-
czenia należności, o których mowa w art. 6, odczytywana musi być w zgodzie z zało-
żeniami ustawodawcy w zakresie pomocy publicznej i wynikającym z tych założeń
celem ustawy restrukturyzacyjnej. Tak więc osobą uprawnioną do złożenia wniosku o
restrukturyzację zaległości związanych ze ściśle określoną działalnością gospodar-
czą jest prowadzący ją przedsiębiorca - w rozumieniu ustawy Prawo o działalności
gospodarczej - będący jednocześnie podatnikiem, płatnikiem w stosunku do tych
zaległości, następca prawny w stosunku do należności (pasywów), które przejął i
który jednocześnie przejmuje dotychczasową działalność w całości lub części (przy-
kładowo pracodawca przejmujący zakład pracy lub jego część w trybie art. 231
k.p.,
spadkobierca kontynuujący działalność gospodarczą spadkodawcy). Jest nim
(przedsiębiorcą) także osoba trzecia, na którą przeniesiono odpowiedzialność za
należności publicznoprawne, która z mocy art. 107 § 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierp-
nia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze
zm.) odpowiada za nie całym swoim majątkiem solidarnie z - co należy podkreślić -
dalej funkcjonującym na rynku podatnikiem. W przypadku tych dwóch ostatnich osób
(następcy prawnego i osoby trzeciej) przepis ten zrównuje ich sytuację z sytuacją
przedsiębiorcy płatnika i podatnika, wyposażając je w uprawnienie do złożenia wnio-
sku o restrukturyzację należności, ale nadal są to należności związane z określoną,
funkcjonującą w obrocie gospodarczym działalnością gospodarczą, podlegającą re-
strukturyzacji, a nie z jakąś inną działalnością, którą aktualnie prowadzi składający
wniosek.
Tak samo przepis ten traktuje „inne osoby zobowiązane do uiszczenia należ-
ności, o których mowa w art. 6”, a więc podmioty, które nie są przedsiębiorcami w
myśl przepisów o działalności gospodarczej, a jednocześnie są podatnikami i płatni-
kami należności publicznoprawnych. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w
wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2005 r., II FSK 527/05,
że „innym zobowiązanym” jest spółka cywilna. Od chwili wejścia w życie ustawy z
dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej, w sposób jednoznaczny
w art. 4 ust. 2 tego aktu prawnego ustawodawca przesądził, że za przedsiębiorcę
należy uważać wspólników spółki cywilnej, a nie samą spółkę. Rozwiązanie to
utrzymano w kolejnym akcie prawnym regulującym podstawy prowadzenia działalno-
8
ści gospodarczej, a mianowicie w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działal-
ności gospodarczej ustawy (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze
zm.), a konkretnie w art. 4 ust. 2 tej ustawy. Natomiast „innym zobowiązanym” nie
jest osoba trzecia, na którą przeniesiono odpowiedzialność za należności publiczno-
prawne, jak przyjął to Sąd Apelacyjny, bo taka osoba jest zdefiniowana w pierwszej
części omawianego przepisu art. 2 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej, jeżeli chociaż w
części przejęła działalność, której restrukturyzacja dotyczy. Nie jest nią tym bardziej
osoba trzecia, która działalności takiej nie przejęła, ponieważ nie jest ona w ogóle
uprawniona do wystąpienia wnioskiem o restrukturyzację.
Podsumowując powyższe, definitywne zakończenie działalności przez pod-
miot gospodarczy powoduje że, po pierwsze, nie ma osoby uprawnionej do wystą-
pienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego (podatnik, płat-
nik czy „inna osoba” - spółka cywilna - zakończyła swój byt w obrocie gospodarczym,
a następca prawny i osoba trzecia, którzy nie przejęli działalności gospodarczej za-
dłużonego przedsiębiorcy, nie mogą zostać uznani za uprawnionego przedsiębiorcę).
Po drugie, zaległe należności publicznoprawne nie mogą zostać objęte restruktury-
zacją, bo nie spełni ona celu założonego przez ustawodawcę. Stanowisko to jest
zgodne z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia
2004 r., III UK 67/04, zgodnie z którym na podstawie ustawy restrukturyzacyjnej nie-
dopuszczalne jest umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społecz-
ne przedsiębiorcy, który w dniu złożenia wniosku definitywnie zaprzestał wykonywa-
nia działalności gospodarczej, w związku z którą powstały te należności. Zatem
wspólnik spółki cywilnej jest osobą upoważnioną do wystąpienia z wnioskiem o
wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do długów publiczno-
prawnych spółki jako przedsiębiorca (osoba trzecia, na którą przeniesiono odpowie-
dzialność za należności publicznoprawne) w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy restruktu-
ryzacyjnej tylko wtedy, jeżeli spółka cywilna nadal prowadzi swoją działalność.
Warunkiem restrukturyzacji wynikającym z art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, mającym
również zastosowanie do należności wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a-c, w tym
zaległości wobec: Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Funduszu Pracy, Funduszu
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (art. 10a), od którego uzależnia się
umorzenie należności, jest przede wszystkim to, aby były one objęte restrukturyza-
cją. Ustawowy zwrot „objęte restrukturyzacją” oznacza należności spełniające wa-
runki do objęcia ich restrukturyzacją, a jednym z nich jest to, aby były to należności
9
obciążające funkcjonujący podmiot gospodarczy. Niespełnienie tego wymagania
uzasadnia umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego przez organ restrukturyza-
cyjny (organ rentowy) na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. 39815
§ 1 k.p.c.
orzekł jak w sentencji.
========================================