Kodex AI

I UK 135/07

Wygrał pozwany
SN16 października 2007·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła prawa W. W. do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Ubezpieczona twierdziła, że spełniła warunki do świadczenia najpóźniej na dzień 1 stycznia 1999 r. lub na dzień złożenia wniosku, gdyż do tego czasu uzyskała wymagany 20-letni okres ubezpieczenia. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną i potwierdził, że warunki do tej szczególnej emerytury musiały być spełnione łącznie w chwili ustania ostatniego zatrudnienia pracowniczego, czyli 30 września 1994 r. W tej dacie wnioskodawczyni miała jedynie 16 lat i 9 miesięcy okresów ubezpieczenia, więc nie spełniała wymogu 20 lat. SN wskazał, że późniejsze uzupełnienie stażu przez działalność gospodarczą nie mogło „naprawić” braku warunków, ponieważ świadczenie to przysługiwało wyłącznie pracownikom, którzy z powodu opieki nad dzieckiem nie mogli kontynuować zatrudnienia. Podkreślono też, że art. 186 ust. 3 ustawy emerytalnej nie zmieniał tej zasady, a argumenty o dyskryminacji i równości nie były zasadne.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Moment, na który należy oceniać spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki
  • ·Czy wymagany 20-letni okres ubezpieczenia może zostać uzupełniony po ustaniu ostatniego zatrudnienia pracowniczego
  • ·Zakres podmiotowy szczególnej emerytury przewidzianej dla pracowników opiekujących się dzieckiem
  • ·Znaczenie art. 186 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dla praw nabywanych na podstawie wcześniejszych przepisów
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie. Nie było w nim dyskryminacji innych ubezpieczonych przez przyznanie tego prawa tylko pracownikom. Kwestię tę zgodnie oceniło wskazane wyżej orzecznictwo. Rozwiązanie to równo traktowało pracownice zaprzestające zatrudnienia dla opieki nad dzieckiem. Inna natomiast była sytuacja pracownicy, która do tego momentu miała wymagany okres zatrudnienia i nie mogła świadczyć pracy ze względu na konieczność opieki nad dzieckiem, a inna matki, która nie miała jeszcze wymaganego okresu ubezpieczenia i była zdolna do prowadzenia działalności gospodarczej (niezależnie od oceny wpływu prowadzenia takiej działalności na opiekę nad dzieckiem). W tym znaczeniu odwołanie się do zasad równości ubezpieczonych nie jest uprawnione. Przepis art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie byłby też uzasadnioną podstawą skargi, gdyż czasowo zaistniał w systemie już po utracie mocy przez rozporządzenie określające podstawę materialnoprawną sprawy. Zmiana systemu emerytalnego od 1 stycznia 1999 r. i wraz z nią utrata mocy przez rozporządzenie nie oznaczała utraty prawa do pomocy w przypadku niemożności kontynuowania zatrudnienia ze względu na 9 konieczną opiekę nad dzieckiem. Funkcję tę po części przejął zasiłek stały. Nastąpiły zmiany w ustawie o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r. (Dz. U. 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) wprowadzone przez art. 157 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Polegały one na przyznaniu zasiłków stałych osobom nie pozostającym w zatrudnieniu i opiekujących się dziećmi wymagających stałej opieki i pielęgnacji (art. 27), opłaceniu im składek na ubezpieczenie społeczne (art. 31b ust. 1) i przyznaniu z tego tytułu określonej grupie osób prawa do emerytury, właśnie w sytuacji gdy nie pracowały i opiekowały się dzieckiem (art. 31b ust. 7). Trafnie zatem przyjęto w zaskarżonym wyroku, że wymagany w § 1 rozporządzenia 20-letni okres zatrudnienia (ubezpieczenia) wnioskodawczyni winna posiadać na dzień zakończenia jej pracowniczego zatrudnienia. Na ten moment posiadała niewiele ponad 16 lat ubezpieczenia. Nie spełniała więc łącznie warunków określonych w rozporządzeniu do uzyskania emerytury. Z kolei zarzut naruszenia przepisu art. 186 ust. 3 ustawy emerytalnej został postawiony bez głębszej refleksji, gdyż już tylko z samej jego treści wynika, że warunki do emerytury musiały być spełnione do dnia wejścia w życie ustawy, czyli najpóźniej do 1 stycznia 1999 r. (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego wyżej powołany). Zarzuty naruszenia prawa materialnego - podstawy skargi nie były zasadne. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji na mocy art. 39814 k.p.c.
Dodano: 1 kwietnia 2026