Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Powodem było niespełnienie bezwzględnego wymogu formalnego z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. – skarga zawierała wprawdzie wniosek o przyjęcie do rozpoznania, ale nie zawierała jego należytego uzasadnienia. SN podkreślił, że samo wskazanie ogólnych „poważnych wątpliwości interpretacyjnych” nie wystarcza; konieczne jest odrębne, pogłębione uzasadnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania. Brak ten ma charakter nieusuwalny i skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej. W konsekwencji SN nie badał merytorycznie zarzutów dotyczących m.in. zmiany przepisów o właściwości sądu w sprawach odmowy umorzenia składek oraz zastosowania przepisów procesowych do spraw wszczętych wcześniej.
Kluczowe kwestie prawne:
·wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności obowiązek uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania
·odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieusuwalnego braku konstrukcyjnego
·właściwość sądu w sprawach odmowy umorzenia należności z tytułu składek ZUS po zmianie przepisów
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu
żądanego uchylenia i zmiany (art. 3984
§ 1 k.p.c.). W art. 3984
§ 1 k.p.c. ustawo-
dawca skatalogował odrębnie w czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej
skargi kasacyjnej. Są to wymogi bezwzględne. Ich ewentualny brak nie może być
uzupełniony po upływie terminu do wniesienia skargi (postanowienie SN z dnia 20
grudnia 2005 r., II PZ 49/05, postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 15/05,
niepublikowane, postanowienie SN z dnia 26 października 2005 r., III CSK 23/05,
niepublikowane). Skarga kasacyjna niezawierająca któregokolwiek z elementów kon-
strukcyjnych wymienionych w art. 3984
§ 1 k.p.c. dotknięta jest nieusuwalnym bra-
kiem powodującym jej odrzucenie w myśl art. 3986
k.p.c.
Z przepisu art. 3984
§ 1 k.p.c. jednoznacznie wynika, iż wymóg przedstawienia
w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnie-
niem należy do bezwzględnych wymogów skargi kasacyjnej (postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 7 czerwca 2005 r., III PK 67/05; z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ
3
61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06; z dnia 23
lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05; z dnia 26 stycz-
nia 2006 r., II CSK 2/06 z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia
2006 r., II CSK 59/06). Spełnienie tego obowiązku polega na wskazaniu, że w spra-
wie występuje istotne zagadnienie prawne lub że istnieje potrzeba wykładni przepi-
sów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów lub że zachodzi nieważność postępowania lub że skarga kasa-
cyjna jest oczywiście uzasadniona. Ponadto w uzasadnieniu wniosku należy przed-
stawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powo-
łanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. (po-
stanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr
4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06; z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ
4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05; z dnia 26 stycznia 2006 r., II CSK
2/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej z uzasadnieniem, o którym mowa w art.
3984
§ 1 pkt 3 k.p.c., powinien być - podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w
tym przepisie - przedstawiony w skardze kasacyjnej, jako odrębny element pisma
procesowego (postanowienia SN: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 14
lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK
163/06 z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05;
z dnia 26 stycznia 2006 r., II CSK 2/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z
dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że brak odrębnego
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem, unie-
możliwia traktowanie pisma jako skargi kasacyjnej i wyklucza jej uzupełnienie (posta-
nowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 7 kwiet-
nia 2006 r. , I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05). Przedstawienie
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984
§
1 pkt 3 k.p.c.), jest bowiem istotnym elementem skargi kasacyjnej. Jego brak nie
pozwala na ocenę czy w sprawie występują przesłanki ustawowe dla poddania kasa-
cji rozpoznaniu (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK
199/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK
309/05).
4
Wymienione w art. 3984
§ 1 pkt. 2 podstawy kasacyjne (naruszenie prawa
materialnego i naruszenie przepisów postępowania) oraz ich uzasadnienie nie za-
stępują wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia
wymienionego w art. 3984
§ 1 pkt. 3 (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20
grudnia 2005 r., II PZ 49/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05; z dnia 14 lipca
2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK
163/06; z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05;
z dnia 26 stycznia 2006 r., II CSK 2/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z
dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06). Gdyby bowiem okoliczności dające Sądowi
Najwyższemu materiał do dokonania przedsądu (przyjęcia lub odmowy przyjęcia ka-
sacji do rozpoznania) należało wywodzić z treści podstaw kasacyjnych i ich uzasad-
nienia, nie byłoby potrzeby ustanowienia odrębnego od podstaw kasacyjnych wyma-
gania, jakim jest wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Regulacja
zawarta w art. 3984
§ 1 pkt. 3 k.p.c. nie miałaby wówczas racji bytu (postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 20 grudnia 2005 r., II PZ 49/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I
UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05). W orzecznictwie Sądu Najwyż-
szego uznaje się ponadto, że jeżeli skarżący nie wskazał w skardze kasacyjnej oko-
liczności uzasadniających jej rozpoznanie, to obowiązek ich przedstawienia nie jest
spełniony, choćby dały się wywieść z uzasadnienia kasacji (postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK
303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05).
W skardze kasacyjnej wnioskodawcy zawarto wniosek o przyjęcie skargi ka-
sacyjnej do rozpoznania. Jednakże wniosek ten nie został uzasadniony. Nie można
bowiem uznać za uzasadnienie sformułowania „wobec poważnych wątpliwości inter-
pretacyjnych dotyczących powołanych powyżej przepisów to jest art. 3 k.c. oraz art.
316 k.p.c., niezbędne jest zdaniem mojego mandanta, aby niniejsza skarga została
przyjęta do rozpoznania w celu dokonania ich wykładni”. Z powyższego wynika, iż
nie został spełniony wymóg określony w art. 3984
§ 1 k.p.c. Stanowi to istotny, niena-
prawialny brak konstrukcyjny skargi kasacyjnej, powodujący z mocy art. 3986
§ 2
k.p.c. odrzucenie skargi kasacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7
kwietnia 2006 r., UK 309/05; z dnia 24 października 2005 r., III UK 142/05).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986
§ 3 i 4 k.p.c. orzekł jak
w sentencji postanowienia.
========================================