II UK 32/07

Orzeczenie procesowe
SN25 czerwca 2007·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Powodem było niespełnienie bezwzględnego wymogu formalnego z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. – skarga zawierała wprawdzie wniosek o przyjęcie do rozpoznania, ale nie zawierała jego należytego uzasadnienia. SN podkreślił, że samo wskazanie ogólnych „poważnych wątpliwości interpretacyjnych” nie wystarcza; konieczne jest odrębne, pogłębione uzasadnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania. Brak ten ma charakter nieusuwalny i skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej. W konsekwencji SN nie badał merytorycznie zarzutów dotyczących m.in. zmiany przepisów o właściwości sądu w sprawach odmowy umorzenia składek oraz zastosowania przepisów procesowych do spraw wszczętych wcześniej.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności obowiązek uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania
  • ·odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieusuwalnego braku konstrukcyjnego
  • ·właściwość sądu w sprawach odmowy umorzenia należności z tytułu składek ZUS po zmianie przepisów
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (art. 3984 § 1 k.p.c.). W art. 3984 § 1 k.p.c. ustawo- dawca skatalogował odrębnie w czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej. Są to wymogi bezwzględne. Ich ewentualny brak nie może być uzupełniony po upływie terminu do wniesienia skargi (postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2005 r., II PZ 49/05, postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 15/05, niepublikowane, postanowienie SN z dnia 26 października 2005 r., III CSK 23/05, niepublikowane). Skarga kasacyjna niezawierająca któregokolwiek z elementów kon- strukcyjnych wymienionych w art. 3984 § 1 k.p.c. dotknięta jest nieusuwalnym bra- kiem powodującym jej odrzucenie w myśl art. 3986 k.p.c. Z przepisu art. 3984 § 1 k.p.c. jednoznacznie wynika, iż wymóg przedstawienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnie- niem należy do bezwzględnych wymogów skargi kasacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 czerwca 2005 r., III PK 67/05; z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 3 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06; z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05; z dnia 26 stycz- nia 2006 r., II CSK 2/06 z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06). Spełnienie tego obowiązku polega na wskazaniu, że w spra- wie występuje istotne zagadnienie prawne lub że istnieje potrzeba wykładni przepi- sów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów lub że zachodzi nieważność postępowania lub że skarga kasa- cyjna jest oczywiście uzasadniona. Ponadto w uzasadnieniu wniosku należy przed- stawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powo- łanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. (po- stanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06; z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05; z dnia 26 stycznia 2006 r., II CSK 2/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej z uzasadnieniem, o którym mowa w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., powinien być - podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w tym przepisie - przedstawiony w skardze kasacyjnej, jako odrębny element pisma procesowego (postanowienia SN: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06 z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05; z dnia 26 stycznia 2006 r., II CSK 2/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że brak odrębnego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem, unie- możliwia traktowanie pisma jako skargi kasacyjnej i wyklucza jej uzupełnienie (posta- nowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 7 kwiet- nia 2006 r. , I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05). Przedstawienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.), jest bowiem istotnym elementem skargi kasacyjnej. Jego brak nie pozwala na ocenę czy w sprawie występują przesłanki ustawowe dla poddania kasa- cji rozpoznaniu (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05). 4 Wymienione w art. 3984 § 1 pkt. 2 podstawy kasacyjne (naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania) oraz ich uzasadnienie nie za- stępują wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia wymienionego w art. 3984 § 1 pkt. 3 (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 grudnia 2005 r., II PZ 49/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05; z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z dnia 11 maja 2006 r., III CSK 163/06; z dnia 23 lutego 2006 r., I CZ 4/06; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05; z dnia 26 stycznia 2006 r., II CSK 2/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 58/06; z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 59/06). Gdyby bowiem okoliczności dające Sądowi Najwyższemu materiał do dokonania przedsądu (przyjęcia lub odmowy przyjęcia ka- sacji do rozpoznania) należało wywodzić z treści podstaw kasacyjnych i ich uzasad- nienia, nie byłoby potrzeby ustanowienia odrębnego od podstaw kasacyjnych wyma- gania, jakim jest wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Regulacja zawarta w art. 3984 § 1 pkt. 3 k.p.c. nie miałaby wówczas racji bytu (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 grudnia 2005 r., II PZ 49/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05). W orzecznictwie Sądu Najwyż- szego uznaje się ponadto, że jeżeli skarżący nie wskazał w skardze kasacyjnej oko- liczności uzasadniających jej rozpoznanie, to obowiązek ich przedstawienia nie jest spełniony, choćby dały się wywieść z uzasadnienia kasacji (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2005 r., II PK 199/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 303/05; z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05). W skardze kasacyjnej wnioskodawcy zawarto wniosek o przyjęcie skargi ka- sacyjnej do rozpoznania. Jednakże wniosek ten nie został uzasadniony. Nie można bowiem uznać za uzasadnienie sformułowania „wobec poważnych wątpliwości inter- pretacyjnych dotyczących powołanych powyżej przepisów to jest art. 3 k.c. oraz art. 316 k.p.c., niezbędne jest zdaniem mojego mandanta, aby niniejsza skarga została przyjęta do rozpoznania w celu dokonania ich wykładni”. Z powyższego wynika, iż nie został spełniony wymóg określony w art. 3984 § 1 k.p.c. Stanowi to istotny, niena- prawialny brak konstrukcyjny skargi kasacyjnej, powodujący z mocy art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucenie skargi kasacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 kwietnia 2006 r., UK 309/05; z dnia 24 października 2005 r., III UK 142/05). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 i 4 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================