II PZ 6/07

Postanowienie z dnia 20 marca 2007 r. II PZ 6/07 Skarga kasacyjna wniesiona przez radcę prawnego będącego pełnomoc- nikiem pracownika jako przedstawiciel związku zawodowego (art. 465 § 1 k.p.c.) podlega opłacie na zasadach określonych w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Przewodniczący SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Herbert Szurgacz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2007 r. sprawy z powództwa Zdzisława S. przeciwko Pogotowiu Opiekuńczemu w P. o wynagrodzenie i przywrócenie do pracy, na skutek zażalenia powoda na postano- wienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2006 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z 20 grudnia 2006 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu po rozpo- znaniu sprawy z powództwa Zdzisława S. przeciwko Pogotowiu Opiekuńczemu w P. o wynagrodzenie i przywrócenie do pracy, na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 22 września 2006 r. [...] odrzucił skargę ka- sacyjną powoda. Sąd wskazał, że powód był reprezentowany przez Związek Nau- czycielstwa Polskiego-Oddział w P. Skarga kasacyjna została sporządzona i podpi- sana przez radcę prawnego Andrzeja C. Skarżący nie uiścił opłaty od skargi kasacyj- nej. W ocenie Sądu powód wnosząc tę skargę powinien był uiścić opłatę podstawo- wą. Wynika to z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywil- nych z dnia 28 lipca 2005 r., Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. (powoływana dalej jako „u.k.s.c.”), który stanowi, że obowiązku uiszczania kosztów sądowych nie mają: pra- 2 cownik wnoszący powództwo lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubez- pieczeń społecznych, z zastrzeżeniem art. 35 i 36 tej ustawy, oraz z art. 35 ust. 1 u.k.s.c., zgodnie z którym w sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę pod- stawową w kwocie 30 zł wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wobec tego, zgod- nie z art. 1302 § 3 k.p.c. skargę kasacyjną powoda, jako pismo podlegające opłacie, wniesione przez radcę prawnego i nieopłacone należało odrzucić bez wezwania o uiszczenie opłaty. Powyższe postanowienie zaskarżył w całości powód. W uzasadnieniu zażale- nia pełnomocnik skarżącego podniósł, że fakt oczywistej reprezentacji powoda przez związek zawodowy - pomimo jednoznacznych w tej mierze sformułowań zawartych w skardze kasacyjnej - został przez Sąd Okręgowy pominięty. Tymczasem, zgodnie z przepisem art. 96 ust. 1 pkt 8 u.k.s.c., obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie dotyczy inspektora pracy oraz związków zawodowych w sprawach z zakresu prawa pracy. Zwolnienie to nie zostało ograniczone żadnym zastrzeżeniem, a zatem nie ma znaczenia, czy związek zawodowy (inspektor pracy) występuje w sprawie „własnej" bezpośrednio jako strona, czy też działa w imieniu pracownika. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący trafnie podnosi, że zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 8 u.k.s.c. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych inspektor pracy oraz związki zawodowe w sprawach z zakresu prawa pracy. Pełnomocnik skarżącego nie wziął jednak pod uwagę art. 2 ust. 2 u.k.s.c., stanowiącego, że do uiszczenia kosztów sądowych obo- wiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z przepisu tego wynika, że zwolnienie od uciszania kosztów sądowych może dotyczyć jedynie strony postępowania. Pojęcie strony używane w ustawie o kosztach sądowych ma znaczenie autonomiczne, na- dane mu w art. 7 ust. 1, szersze od pojęcia strony w kodeksie postępowania cywilne- go. Przepis ten stanowi bowiem, że stroną w rozumieniu ustawy jest każdy uczestnik postępowania sądowego, w tym także świadek, biegły i tłumacz. To specjalne poję- cie strony nie obejmuje jednak związku zawodowego, w sytuacji, w której jego przed- stawiciel jest pełnomocnikiem pracownika na podstawie art. 465 § 1 k.p.c. W takim przypadku stroną, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące 3 wydatki w rozumieniu art. 2 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 1 u.k.s.c., jest bowiem pra- cownik, będący mocodawcą tego przedstawiciela. Należy też podkreślić, że - wbrew przekonaniu autora zażalenia - pełnomocnikiem pracownika w świetle art. 465 § 1 k.p.c. nie jest związek zawodowy, lecz przedstawiciel związku zawodowego umoco- wany przez pracownika. Status strony wnoszącej do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki związek zawodowy uzyskuje bowiem wówczas, gdy spowo- duje wszczęcie postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych albo wstąpi do toczącego się postępowania, co wymaga złożenia sądo- wi przez tę organizację wyraźnego oświadczenia (art. 462 w związku z art. 61-63 k.p.c.). Natomiast art. 465 § 1 k.p.c. przyznaje pracownikowi (lub ubezpieczonemu) szczególne prawo rozszerzenia kręgu pełnomocników procesowych, których może umocować do występowania w jego sprawie, w porównaniu z ich kręgiem wskaza- nym w art. 87 k.p.c., o przedstawiciela związku zawodowego, inspektora pracy albo pracownika zakładu pracy, w którym mocodawca (pracownik, ubezpieczony) jest lub był zatrudniony. Nie przekształca to jednak tych pełnomocników w strony w rozumie- niu art. 2 ust. 2 i 7 ust. 1 u.k.s.c. Wobec tego należy stwierdzić, że skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika pracownika - radcę prawnego, będącego przed- stawicielem związku zawodowego w rozumieniu art. 465 § 1 k.p.c., podlega opłacie na zasadach określonych w art. 35 ust. 1 u.k.s.c. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie. ========================================