II PZ 43/06

Postanowienie z dnia 23 listopada 2006 r. II PZ 43/06 Od apelacji lub skargi kasacyjnej w sprawie z zakresu prawa pracy na- leży uiścić opłatę stosunkową od wartości przedmiotu zaskarżenia, choćby była niższa od 50.000 zł, jeżeli wartość przedmiotu sporu określona według re- guł zawartych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 19 i na- stępne) przekracza tę kwotę (art. 13 w związku z art. 18 ust. 2 i art. 35 ust. 1 zda- nie drugie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cy- wilnych, Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopa- da 2006 r. sprawy z powództwa Ryszarda L. przeciwko Fundacji „Zakłady K.” w K. o zapłatę, na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2006 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 18 maja 2006 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną pozwanej Fundacji „Zakłady K.” w K. od wyroku tego Sądu z dnia 9 lutego 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że z brzmienia art. 35 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach w sprawach cywilnych wynika, że w spra- wach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 zł, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową. Ozna- cza to, że rodzaj należnej opłaty od skargi kasacyjnej nie jest uzależniony od warto- ści przedmiotu zaskarżenia, lecz zależy od wartości przedmiotu sporu. Skoro w ni- niejszej sprawie wartość przedmiotu sporu wynosiła 205.000 zł, to wnoszący skargę kasacyjną winien uiścić opłatę stosunkową od wskazanej wartości przedmiotu za- 2 skarżenia w kwocie 48.566 zł. Ustalona w taki sposób opłata wynosi 2.429 zł, a w konsekwencji wniesienie przez skarżącego opłaty podstawowej w kwocie 30 zł po- woduje skutek w postaci nieuiszczenia należnej opłaty i uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona pozwana wniosła o jego uchylenie „i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania”. W ocenie skarżącego prze- pis art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych formułuje zasadę, że opłatę stosunkową oblicza się w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu lub warto- ści przedmiotu zaskarżenia. Przepisy ustawy nie uzależniają sposobu obliczania opłaty stosunkowej od jakichkolwiek innych warunków niż wartość przedmiotu za- skarżenia, a zatem w przypadku wniesienia środka odwoławczego lub środka za- skarżenia opłatę sądową oblicza się przyjmując wartość przedmiotu zaskarżenia, a nie wartość przedmiotu sporu. W konsekwencji, skoro art. 13 ustawy wskazuje, że w przypadku złożenia skargi kasacyjnej pobiera się opłatę stosunkową od wartości przedmiotu zaskarżenia, a przepis art. 35 ust. 1 ustawy stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się od skargi kasacyjnej opłatę podstawową, to należy pobrać taką właśnie opłatę w kwocie 30 zł, tym bardziej, że przepis art. 14 ust. 4 ustawy stanowi, że pobranie od pisma opłaty podstawowej wyłącza pobranie innej opłaty. Ponadto skarżący podniósł, że posiada status organizacji pożytku publicznego i z tego względu zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. Nr 96, poz. 873 ze zm.) przysługuje mu, na zasadach określonych w przepisach odrębnych, zwolnienie od opłat sądowych. Skoro ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie za- wiera uregulowań odnoszących się do podmiotów, które są zwolnione od kosztów sądowych na mocy innych przepisów, przeto stosownie do art. 14 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 tej ustawy należy przyjąć, że do podmiotów tych należy stosować prze- pisy regulujące opłatę podstawową. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontaria- cie (Dz.U. Nr 96, poz. 873 ze zm.), organizacji pożytku publicznego przysługuje, na 3 zasadach określonych w przepisach odrębnych, między innymi zwolnienie od opłat sądowych - w odniesieniu do prowadzonej przez nią działalności pożytku publiczne- go. Zatrudnianie pracowników nie należy do przedmiotu działalności statutowej skar- żącego i już z tego względu nie mógłby on korzystać z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania opłat sądowych w sprawach z zakresu prawa pracy. Przede wszystkim jednak powołany wyżej przepis odsyła do zasad określonych w przepi- sach odrębnych. Do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) takim przepisem był niewątpliwie art. 8 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach są- dowych w sprawach cywilnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.), zgodnie z którym organizacje pożytku publicznego działające na podstawie przepi- sów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, nie miały obowiązku uisz- czania opłat sądowych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te orga- nizacje działalności gospodarczej. Obowiązująca od 2 marca 2006 r. ustawa o kosz- tach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. nie zawiera odpowied- nika wskazanego przepisu, ani nie wymienia organizacji pożytku publicznego wśród określonych w art. 96 ust. 1 podmiotów korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania opłat. Mocą tej ustawy uchylony został również art. 263 § 1 k.p., według którego postępowanie w sprawach o roszczenia pracownika ze stosun- ku pracy było wolne od opłat sądowych. Z powyższych względów w aktualnym stanie prawnym brak jest podstaw do przyjęcia, że strona pozwana korzysta z mocy ustawy ze zwolnienia od ponoszenia takich opłat. W niniejszej sprawie powód dochodził należności w kwocie 205.000 zł. Wyro- kiem z dnia 18 października 2005 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził na jego rzecz od pozwanej Fundacji kwotę 145.000 zł, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Apelację od powyższego wyroku wywiodły obydwie strony - powód w części oddalającej powództwo w kwocie 60.000 zł oraz pozwany w części powództwo uwzględniającej co do kwoty 48.566 zł. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2006 r. Sąd Apela- cyjny w Poznaniu obie apelacje oddalił. Oznacza to, że wartość przedmiotu sporu objęta zarówno wyrokiem Sądu pierwszej jak i drugiej instancji wynosiła powyżej 50.000 zł. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę podsta- wową w kwocie 30 zł wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o 4 stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednakże w spra- wach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 zł, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową. Opłata stosunkowa uregulowana jest w art. 13 ustawy, w myśl którego opłatę stosunkową pobiera się w sprawach o prawa majątkowe, przy czym wynosi ona 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia. W myśl art. 18 ust. 2 przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie stosuje się również między innymi do opłaty od skargi kasacyjnej, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Brzmienie powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że opłacie sądowej podlega skarga kasacyjna wniesiona w sprawie z zakresu prawa pracy, natomiast rodzaj opłaty jest uzależniony od wartości przed- miotu sporu, określonej według reguł zawartych w przepisach Kodeksu postępowa- nia cywilnego (art. 19 i nast.). Treść zdania drugiego art. 35 ust. 1 ustawy jest wyraź- na i wynika z niej wprost, że rodzaj opłaty w sprawach z zakresu prawa pracy (pod- stawowa, stosunkowa) zależy od wartości przedmiotu sporu przewyższającego kwotę 50.000 zł, a nie od wartości przedmiotu zaskarżenia, jak błędnie wywodzi skarżący. W niepublikowanym dotychczas postanowieniu z dnia 21 września 2006 r., II PZ 34/06, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że uzależnienie rodzaju opłaty od warto- ści przedmiotu sporu wynika nie tylko z treści wymienionego przepisu, ale także z analizy systemowej. W art. 35 ust. 1 ustawy wymienione są jako podlegające opłacie wyłącznie środki zaskarżenia. Natomiast w art. 13 ustawy ustawodawca wyraźnie rozróżnia przypadki pobierania opłaty stosownie do wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia. Jeżeli więc w art. 35 ust. 1 ustawy, który obejmuje tylko środki zaskarżenia, nie uzależnia rodzaju opłaty od wartości przedmiotu zaskar- żenia, to oznacza to, że jest ona zależna od wskazanej w tym przepisie wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni ten pogląd podziela. Jeżeli więc wartość przedmiotu sporu określona w myśl art. 19 k.p.c. przekracza kwotę 50.000 zł, to od apelacji lub skargi kasacyjnej należy uiścić opłatę stosunkową od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 13 w związku z art. 18 ust. 2 ustawy), choćby wartość ta była niższa niż 50.000 zł. Strona pozwana mogła więc zaskarżyć wyrok w części obejmującej przedmiot sporu, którego wartość jest niższa od kwoty 50.000 zł, nie spowodowało to jednak zmiany rodzaju należnej opłaty ze stosunkowej na podstawową. 5 Z powyższych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. ========================================