III PO 2/06

Wyrok z dnia 10 maja 2006 r. III PO 2/06 Wydanie i doręczenie prokuratorowi decyzji o przeniesieniu go w stan spoczynku przed upływem rocznego okresu niepełnienia służby z powodu cho- roby narusza art. 71 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) także wówczas, gdy przeniesienie w stan spoczynku zo- stało oznaczone na dzień przypadający po upływie tego okresu. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Józef Iwulski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy z odwołania Anny F.-M. od decyzji Prokuratora Generalnego, z dnia 18 stycznia 2006 r. [...] w przedmiocie przeniesienia w stan spoczynku. u c h y l i ł zaskarżoną decyzję. U z a s a d n i e n i e Prokurator Prokuratury Okręgowej w L. Anna F.-M. wniosła do Sądu Najwyż- szego odwołanie od decyzji Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego z dnia 18 stycznia 2006 r. przenoszącej ją w stan spoczynku z dniem 4 lutego 2006 r. wobec niepełnienia służby przez okres roku. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Anna F.-M. od dnia 4 lutego 2005 r. nie pełni służby na stanowisku prokuratora z po- wodu choroby, przy czym termin zwolnienia lekarskiego upływa 3 lutego 2006 r. W myśl art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) w związku z art. 71 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) prokurator może być przeniesiony w stan spoczynku, na wniosek przełożonego, jeżeli z powodu choroby lub płatnego urlopu dla poratowania zdrowia nie pełnił 2 służby przez okres roku. Decyzja o przeniesieniu w stan spoczynku została wydana na wniosek Prokuratora Okręgowego w L. z dnia 10 stycznia 2006 r., który poparł Prokurator Apelacyjny w L. pismem z dnia 13 stycznia 2006 r. Decyzja została dorę- czona zainteresowanej w dniu 2 lutego 2006 r. Wnosząca odwołanie prokurator zarzuciła „1) rażące naruszenie prawa mate- rialnego - art. 71 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów po- wszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) polegające na całkowicie bezpodstaw- nym przyjęciu, że w chwili wydania przedmiotowej decyzji, to jest w dniu 18 stycznia 2006 r. skarżąca nie pełniła służby na stanowisku prokuratora z powodu choroby przez okres roku, podczas gdy w dniu wydawania zaskarżonej decyzji termin ten nie upłynął, a nadto z zaświadczeń lekarskich, wydanych w dniach 17 stycznia 2006 r. i 23 stycznia 2006 r. - w trybie art. 229 § 4 k.p. przez lekarza medycyny pracy, wynika, że była ona zdolna do wykonywania pracy na stanowisku prokuratora, a tym samym okres niespełnienia służby z powodu choroby trwał krócej niż rok; 2) rażące narusze- nie prawa materialnego - art. 112 k.c. polegające na wyrażeniu oczywiście błędnego poglądu prawnego, że korzystanie przez skarżącą ze zwolnienia lekarskiego w okre- sie od 4 lutego 2005 r. do 3 lutego 2006 r. oznacza upływ rocznego terminu niepeł- nienia przez nią służby, podczas gdy okres ten, liczony według zasady określonej w tym przepisie, który to przepis ma w tym przypadku zastosowanie, nie wynosi jedne- go roku”. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że miała zwolnienie lekarskie na okres od 4 lutego 2005 r. do 3 lutego 2006 r. W dniu 17 stycznia 2006 r. zgłosiła się do lekarza medycyny pracy, który po badaniu lekarskim wydał jej zaświadczenie stwierdzające, że wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych jest zdolna do wyko- nywania pracy na stanowisku prokuratora. W dniu 23 stycznia 2003 r. uzyskała od lekarza, który poprzednio wydał jej zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy, zaświadczenie stwierdzające, że proces leczenia jest zakończony i brak jest prze- ciwwskazań do powrotu do pracy. W tym samym dniu ponowne orzeczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy wydał lekarz medycyny pracy. Zdaniem skarżącej orzeczenie to spowodowało „przerwanie biegu ostatniego zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy”. Orzeczenie wraz z pismem wyrażają- cym gotowość do niezwłocznego podjęcia pracy skarżąca złożyła w dniu 23 stycznia 2006 r. na ręce Prokuratora Okręgowego w L., który jednak nie dopuścił jej do pracy. W dacie wydania zaskarżonej decyzji (18 stycznia 2006 r.) nie została spełniona przesłanka warunkująca jej wydanie - niepełnienia służby w okresie roku. Przed- 3 wczesność decyzji jest oczywista. Po wydaniu decyzji, a przed jej doręczeniem i upływem rocznego okresu, o którym mowa w art. 71 § 1 ustawy - Prawo o u.s.p., za- istniała sytuacja, która wykluczała możliwość przeniesienia w stan spoczynku. Prze- pis ten używa pojęcia „z powodu choroby” a nie posługuje się pojęciem „zwolnienie lekarskie”. Wynika z tego, że jeżeli stan zdrowia prokuratora uległ poprawie i nie ist- nieje stan chorobowy, nie ma podstaw do kontynuowania zwolnienia, a więc w dniu 23 stycznia 2006 r. stan chorobowy skończył się. Zaświadczenie lekarskie przestało być aktualne, gdy pacjent wrócił do zdrowia wcześniej niż przewidział lekarz. W sto- sunku do każdego pracownika możliwe jest stwierdzenie utraty ważności zaświad- czenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy, co przewiduje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 65, poz. 741 ze zm.). Zawarte w zaskarżonej decyzji powołanie się na upływ rocznego okresu niepełnienia służby z powodu złego stanu zdrowia w dniu wydawania decyzji nie polegało na prawdzie. Zdaniem skarżą- cej uruchomienie trybu przeniesienia w stan spoczynku przez Prokuratora Okręgo- wego było możliwe dopiero po upływie roku. Wydanie przez Prokuratora Generalne- go decyzji przed upływem tego terminu stanowi oczywiste naruszenie prawa. Nieza- leżnie od tego do końcowej daty wskazanej w zaświadczeniu o czasowej niezdolno- ści do pracy (do 3 lutego 2006 r.) nie upłynął roczny termin liczony według zasady określonej w art. 112 k.c. Przepis ten stanowi, że termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Roczny termin niepełnienia służby przez skarżącą upływałby więc 4 lutego 2006 r. a nie 3 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uzasadniony jest zarzut naruszenia przepisu art. 71 § 1 Prawa o ustroju są- dów powszechnych. Przepis ten stanowi, że sędzia może być przeniesiony w stan spoczynku, na wniosek kolegium właściwego sądu, jeżeli z powodu choroby lub płat- nego urlopu dla poratowania zdrowia nie pełnił służby przez okres roku. Do okresu tego wlicza się okresy poprzedniej przerwy w pełnieniu służby z powodu choroby lub płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, jeżeli okres czynnej służby nie przekroczył 4 30 dni. W stosunku do prokuratorów uprawnienie do przeniesienia w stan spoczynku przysługuje Prokuratorowi Generalnemu na wniosek właściwego prokuratora przeło- żonego. W zacytowanym przepisie jest mowa o niepełnieniu służby przez okres roku. Określenie tego terminu jest związane z regulacją zawartą w art. 51 ust. 1 ustawy o prokuraturze, który stanowi, że w okresie nieobecności w pracy z powodu choroby prokurator otrzymuje wynagrodzenie, nie dłużej jednak niż przez okres roku. Prze- niesienie w stan spoczynku może nastąpić więc po upływie roku, za który prokurator nie pełniąc służby otrzymał wynagrodzenie. W przypadku skarżącej się, okres roku niepełnienia służby upływał dnia 3 lu- tego 2006 r., jeżeli się przyjmie, tak jak w zaskarżonej decyzji, że mają zastosowanie zasady obliczania terminu określone w art. 114 k.c., zgodnie z którym rok liczy się za trzysta sześćdziesiąt pięć dni, albo też dnia 4 lutego 2006 r., jeżeli termin ten uzna się na podstawie art. 112 k.c., jak żąda tego skarżąca, jako kończący się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Przy przyjęciu mniej korzystnej dla skarżącej pierwszej wersji, okres roku niepełnienia służby koń- czył się 3 lutego 2006 r. Nawet w przypadku przyjęcia tej wersji decyzja o przeniesie- niu w stan spoczynku nie mogła zostać wydana wcześniej niż 4 lutego 2006 r. Oświadczenie woli o przeniesieniu w stan spoczynku może być skuteczne wówczas, gdy zaistniały wszystkie warunki wymagane ustawą, w tym przypadku upływ rocznego okresu niepełnienia służby. Złożenie takiego oświadczenia, zanim warunki te zostały spełnione, jest niezgodne z prawem nawet wówczas, gdy jako datę przeniesienia w stan spoczynku wskaże się dzień, w którym nastąpi spełnienie wymaganego warunku. Nie można bowiem zakładać z góry, że warunek zostanie spełniony, zwłaszcza w sytuacji, gdy spełnienie warunku nie jest pewne. Wprawdzie nie ma oparcia w przepisach prawa opisana w odwołaniu procedura utraty aktualno- ści zaświadczenia lekarskiego, której konsekwencją miałby być obowiązek dopusz- czenia pracownika do pracy przed wskazaną w tym zaświadczeniu końcową datą czasowej niezdolności do pracy, jednak przepisy Kodeksu pracy nie zakazują praco- dawcy dopuszczenia do pracy pracownika składającego zaświadczenie o odzyskaniu zdolności do pracy. Przed dniem wskazanym w decyzji jako data przeniesienia w stan spoczynku Prokurator Okręgowy w L., honorując złożone przez skarżącą za- świadczenia lekarskie, mógł dopuścić ją do pełnienia służby. Nawet gdyby decyzja pracodawcy o dopuszczeniu pracownika do pracy była niezgodna z przepisami, okres wykonywania przez pracownika pracy nie mogłoby być już uznany za okres 5 usprawiedliwionej nieobecności w pracy, a w przypadku prokuratora za okres niepeł- nienia służby z powodu choroby. Wydając decyzję o przeniesieniu skarżącej w stan spoczynku z datą przyszłą, Prokurator Generalny nie mógł mieć więc pewności, że ziści się warunek uprawniający go do wydania takiej decyzji. Za datę złożenia pisemnego oświadczenia woli, uznaje się datę doręczenia pi- sma pracownikowi. Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 czerwca 2005 r., II PK 319/04 (OSNP 2006 nr 3-4, poz. 49), powołując się na uchwałę całej Izby Sądu Najwyższego, Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 maja 1978 r., V PZP 6/77 (OSNCP 1978 nr 8, poz. 127). W przypadku skarżącej decyzja o przeniesieniu w stan spoczynku z dnia 18 stycznia została jej doręczona 2 lutego 2006 r., czyli w dacie, kiedy warunek uprawniający Prokuratora Generalnego do przeniesienia proku- ratora w stan spoczynku nie został jeszcze spełniony. Należało zatem uznać za słuszny zarzut, że wydanie i doręczenie prokuratorowi decyzji o przeniesieniu go w stan spoczynku przed upływem rocznego okresu niepełnienia służby z powodu cho- roby narusza przepis art. 71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze także wówczas, gdy przeniesienie w stan spo- czynku zostało oznaczone na dzień przypadający po upływie tego okresu. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 73 § 2 Prawa o ustroju są- dów powszechnych i art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.) w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze uchylił zaskarżoną decyzję. ========================================