III PO 41/04

Wyrok z dnia 8 marca 2006 r. III PO 41/04 Nie było przeszkód prawnych do przeniesienia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu admini- stracyjnego (art. 94 § 1 i art. 95 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), bez wcześniejszego uchylenia decyzji o delegowaniu do tego sądu. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy z odwołania sędziego Stanisława Ś. od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódz- kiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. o d d a l i ł odwołanie. U z a s a d n i e n i e Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzją z dnia 1 marca 2004 r., wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wpro- wadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), przeniósł sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanisława Ś. na stanowi- sko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Ad- ministracyjnego w R. W odwołaniu od tej decyzji sędzia Stanisław Ś. zarzucił naruszenie art. 94 § 1 i art. 95 wyżej wymienionej ustawy przez rozstrzygnięcie o przeniesieniu bez wyma- ganej opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz niezachowanie trybu 2 delegowania. Jego zdaniem skarżona decyzja narusza także art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego odpowiadającego indywidualnej sprawie, o której rozstrzyga, a jedynie informację o dokonanej reformie ustroju są- downictwa administracyjnego. Poza tym wskazał na naruszenie art. 2, art. 32 oraz art. 180 ust. 2 i 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wyrażające się w rozstrzygnię- ciu o przeniesieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego w niedopuszczalnym trybie. Tymczasem powoływana regulacja przewiduje możliwość przeniesienia sę- dziego do innego sądu lub w stan spoczynku z pozostawieniem mu pełnego uposa- żenia w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany okręgów sądowych. Dokonanie wy- boru musi zatem uwzględniać konieczność indywidualnego rozpatrzenia sprawy w przypadku każdego z sędziów. W tym kontekście domagał się uchylenia skarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia lub uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji lub uchylenia zaskarżonej decyzji i delegowania jako sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do orzekania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w R. W odpowiedzi na odwołanie, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o jego oddalenie, podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych wymusiły przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódz- kich sądów administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji. Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale były ko- nieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a przy tym zostały podjęte po wypracowaniu zasadniczych kryteriów przenoszenia sędziów przez Kolegium NSA. Zostały one zaakceptowane przez Zgromadzenie Ogólne tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie wniosków odręb- nych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego indywidualnego przypadku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odwołanie zostało oparte przede wszystkim na zarzutach niezgodności art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne z art. 2, 32, 178 i 180 Konsty- tucji Rzeczypospolitej Polskiej. Badanie zgodności przepisów ustaw z Konstytucją 3 należy do Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7 listopada 2005 r., P 20/04, uznał, że art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne jest zgodny z powoływanymi wyżej regulacjami ustawy zasadniczej. Sąd Najwyższy nie może więc kwestionować orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o zgodności przepi- sów ustawowych z Konstytucją, zważywszy że również odwołujący się zasadniczo zmierzał do poddania tego zakresu jego sprawy osądowi Trybunału Konstytucyjnego i wskutek wydania powołanego wyroku uzyskał jednoznaczne wyjaśnienie swoich wątpliwości. Z tego też powodu nie ma potrzeby powtarzania przez Sąd Najwyższy zawartych tam wywodów. Zgodna z Konstytucją ustawowa kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu Ad- ministracyjnego do skutecznego przeniesienia sędziego NSA na stanowisko sędzie- go wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości, w której pełnił służbę, z pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującego sędziemu Na- czelnego Sądu Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy), wymagała zatem jedynie zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego, co zostało dochowane przez wskazany w odpowiedzi na odwołanie proces wypracowy- wania reguł przenoszenia sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych. Był on przedmiotem kilku posiedzeń Kolegium NSA, a także spotkań odbywanych przez prezesa i wiceprezesów NSA z zainteresowanymi sędziami wydziałów NSA w Warszawie i ośrodkach zamiejscowych NSA. Zasady te zostały następnie zaakcep- towane przez Kolegium, a także Zgromadzenie Ogólne NSA w dniu 9 lutego 2004 r. Zauważyć przy tym należy, że: (1) zastosowany w danym wypadku tryb procedowa- nia w kwestii uprzedniego opiniowania przez Kolegium NSA propozycji decyzji doty- czących poszczególnych sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podejmowa- nych następnie przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 94 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administra- cyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i mają- cych na celu ich ‘przeniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego’, faktycz- nie i realnie umożliwiał indywidualizację formułowania tego typu opinii w stosunku do poszczególnych sędziów; (2) tryb ten był wprowadzony po uprzedniej konsultacji oraz akceptacji przez całe środowisko sędziowskie sędziów Naczelnego Sądu Admi- nistracyjnego (zarówno przez Kolegium NSA, jak przez Zgromadzenia Ogólnego Sę- dziów NSA); (3) tryb ten zapewniał przy tym obiektywnie sprawne i szybkie przepro- wadzenie tej procedury w stosunku do wszystkich przenoszonych sędziów; a w kon- 4 sekwencji (4) zapewniał on także skuteczne wywiązanie się upoważnionych organów z ciążącego na nich obowiązku wprowadzenia w życie tego etapu reformy ustrojowej sądownictwa administracyjnego; i wreszcie (5) tryb ten nie naruszał żadnych obowią- zujących w tym zakresie przepisów ustawowych. Oparcie się na tych regułach spełnia ustawowe wymagania zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla skutecznego przenie- sienia sędziego w trybie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, zważywszy że regulacja ta nie ustanawia żadnych innych kryteriów lub warunków przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów administracyjnych, w szczególności uzyskania lub zapytania o zgodę przenoszonego sędziego. Zgoda taka jest wyma- gana wyłącznie w razie przeniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości innej niż ta, w której sędzia dotychczas pełnił służbę (zdanie drugie art. 94 § 1 ustawy), bądź w razie ponownego przeniesienia do Naczelnego Sądu Admini- stracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu (art. 94 § 2 ustawy). W konsekwencji niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w niej indywidualnych motywów, jakimi kierował się organ decyzyjny przy podejmowaniu konkretnego rozstrzygnięcia, a powołanie się jedynie na pozaustawowe kryterium miejsca dotychczasowego peł- nienia służby. Takie zasadnicze kryterium zostało bowiem wypracowane przez Kole- gium i zaakceptowane przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu Ad- ministracyjnego. Ponadto trafne jest zaprezentowane w odpowiedzi na odwołanie przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że rozstrzygnięcia w kwestii przeniesienia lub delegowania sędziego Naczelnego Sądu Administracyj- nego do wojewódzkiego sądu administracyjnego - jako rozstrzygnięcia indywidualne podejmowane w ramach istniejącego już i trwającego nadal stosunku służbowego - nie są decyzjami administracyjnymi, a to oznacza, że nie stosuje się do nich przepi- sów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowa decyzja nie jest rów- nież sprzeczna z przyjętą przez Kolegium „regułą”, albowiem zawarty w tej ostatniej zwrot, iż „sędziowie dotychczasowych ośrodków zamiejscowych Naczelnego Sądu Administracyjnego będą wykonywać obowiązki sędziowskie w wojewódzkich sądach administracyjnych” obejmuje wykonywanie obowiązków sędziowskich w wojewódz- kim sądzie administracyjnym w ramach przeniesienia na stanowisko sędziego woje- wódzkiego sądu administracyjnego w takim sądzie. W tym kontekście należało uznać, że nie ma przeszkód prawnych do podjęcia decyzji o przeniesieniu bez wcze- 5 śniejszego uchylenia decyzji o delegowaniu. W takiej sytuacji decyzja o przeniesieniu znosi delegowanie (czyni go bezprzedmiotowym). Ustawodawca, wprowadzając zmianę ustroju sądów administracyjnych przyjął rozwiązanie, że sprawy sądowo- administracyjne będą rozpoznawane do dnia 31 grudnia 2003 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, a z dniem 1 stycznia 2004 r. wejdzie w życie nowy ustrój sądów administracyjnych i z tym dniem rozpoczną działalność orzeczniczą w tych sprawach wojewódzkie sądy administracyjne. Oznacza to przyjęcie założenia, że wprowadze- nie zmiany ustroju sądów administracyjnych nie powinno spowodować przerw i za- kłóceń w rozpoznawaniu spraw przez sądy administracyjne. Wykonanie tego założe- nia w okresie przejściowym, w sytuacji gdy przepisy ustawy wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., było możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z przepisu art. 95 § 1 Przepisów wprowadzających, który pozwalał delegować sędziów NSA do pełnie- nia obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych. Dlatego też przyjęto, że delegowanie sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych na podstawie art. 95 § 1 Przepisów wprowadzających, które ma służyć zapewnieniu sprawności postępowania, poprzedzi podejmowanie decyzji o przenoszeniu sędziów do tych są- dów. W takiej sytuacji delegowanie sędziego do pełnienia obowiązków w określonym wojewódzkim sądzie administracyjnym nie może stanowić przeszkody do podjęcia decyzji o przeniesieniu sędziego w okresie delegowania i gdy przeniesienie nastę- puje przed upływem okresu delegowania. W konsekwencji powyższego Sąd Najwyż- szy uznał legalność zaskarżonej decyzji o przeniesieniu odwołującego się na pod- stawie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy, która nie naruszała jego nabytych upraw- nień do tytułu i wynagrodzenia przysługującego sędziemu NSA. Co się tyczy zaś zarzutu pozbawienia odwołującego się prawa do zachowania nabytych wcześniej uprawnień, w szczególności uprawnienia do przejścia w stan spoczynku po ukończeniu 60 roku życia i przepracowaniu na dotychczasowym sta- nowisku nie mniej niż 9 lat, to nie poddaje się on weryfikacji w postępowaniu z od- wołanie się od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o przeniesieniu w trybie art. 94 ustawy. Wyklucza to możliwość badania przez Sąd Najwyższy innych niż ustawowo określone następstw prawnych decyzji o przeniesieniu (art. 49 ustawy w związku z art. 8 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym i art. 75 § 4 Prawa o ustroju są- dów powszechnych). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================