II UKN 32/01

Wyrok z dnia 9 marca 2001 r. II UKN 32/01 Niezdolność do pracy w rozumieniu art. 23 i następne ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) należy oceniać z uwzględnieniem, nie tylko możliwości wy- konywania przez ubezpieczonego dotychczasowej lub podjęcia innej pracy, ale także celowości przekwalifikowania zawodowego z uwagi na rodzaj i charakter dotychczasowej pracy oraz poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psy- chofizyczne ubezpieczonego (art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Jerzy Kuźniar (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2001 r. sprawy z wniosku Jó- zefa A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o rentę w związku z chorobą zawodową, na skutek kasacji wniesionej przez wnioskodawcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 grudnia 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania ka- sacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 26 października 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku oddalił odwołanie wnioskodawcy Józefa A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w B. z dnia 30 czerwca 1999 r. odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, po ustaleniu na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym opi- nii biegłych sądowych lekarzy odpowiednich do rozpoznanych schorzeń specjalności, że choroba zawodowa (postać naczyniowa zespołu wibracyjnego), na którą cierpi wnioskodawca, nie czyni go niezdolnym do pracy. W podstawie prawnej roz- 2 strzygnięcia Sąd powołał brak przesłanek z art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny w Białymstoku. Choroba zawodowa stwierdzona u wnioskodawcy w dniu 9 grudnia 1986 r. spowodowała 26 % długo- trwały uszczerbek na zdrowiu. Obecnie powoduje ona trwałą niezdolność do pracy w charakterze drwala motorniczego, ale nie ogranicza jego zdolności do pracy bez na- rażenia na wibrację w innych zawodach. Pozostałe schorzenia układu ruchu czynią go częściowo i trwale niezdolnym do pracy, ale nie pozostają w związku z chorobą zawodową (wyrok z dnia 28 grudnia 1999 r. [...]). Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając naruszenie art. 18 ustawy wypadkowej „w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listo- pada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych” oraz art. 233 § 1 i 378 § 2 w związku z art. 316 § 1 i 477 3 , 477 15 KPC, wniósł o jego uchylenie, a także o uchylenie poprze- dzającego wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego jest on niezdolny do pracy, którą wy- konywał, a fakt, że zachował zdolność do bliżej niesprecyzowanej pracy, nie sprze- ciwiał się przyznaniu świadczenia z tytułu choroby zawodowej. Nadto, w jego ocenie, Sąd uchylił się od rozpoznania istoty sprawy, bowiem w toku postępowania wniosko- dawca dochodził przyznania ewentualnie świadczenia z ogólnego stanu zdrowia, wniosku tego Sąd jednak nie ocenił. W toku postępowania kasacyjnego pełnomocnik wnioskodawcy ograniczył podstawy kasacji, nie popierając jej gdy chodzi o zarzut naruszenia przez Sąd art. 378 § 2 w związku z art. 316 § 1 i 4773 oraz 47715 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podniesiony w kasacji zarzut naruszenia przez Sąd art. 233 § 1 KPC i prze- kroczenia granic swobodnej oceny dowodów jest uzasadniony. W świetle opinii bie- głych sądowych wnioskodawca jest trwale niezdolny do pracy w charakterze drwala- motorniczego w związku z chorobą zawodową – „postać naczyniowa” zespołu wibra- cyjnego. Fakt, że zachowana została jego zdolność do pracy w innych zawodach - bliżej niesprecyzowanych - bez narażania na wibrację, nie może mieć znaczenia przesądzającego, gdy się zważy, że wnioskodawca jest nadto częściowo i trwale niezdolny do pracy w związku ze schorzeniami układu ruchu. Przy takiej konkluzji 3 opinii konieczne było określenie, czy stwierdzone łącznie schorzenia nie czynią wnioskodawcy niezdolnym do pracy w stopniu uzasadniającym przyznanie docho- dzonego świadczenia. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy wypadkowej pracownikowi, który wskutek wy- padku przy pracy lub choroby zawodowej stał się niezdolny do pracy przysługuje renta stała lub okresowa. W sprawach orzekania o niezdolności do pracy ustawa od- syła do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (art. 25 pkt 2 ustawy wypadkowej), a więc do art. 23 i następnych ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Według tego przepisu niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częś- ciowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności orga- nizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Oceniając te okoliczności należy mieć na względzie między innymi możliwość wykonywania do- tychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania za- wodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, po- ziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.e.p. ). Wskazane okoliczności nie zostały w złożonej opinii wyczerpująco wyja- śnione, stąd nie było podstaw do merytorycznej oceny sprawy i przesądzenia, że wnioskodawca z tytułu choroby zawodowej- trwale niezdolny do pracy w charakterze drwala, a nadto trwale częściowo niezdolny do pracy z ogólnego stanu zdrowia, za- chował zdolność do pracy zarobkowej, co uniemożliwia przyznanie świadczenia. Niewyjaśnienie tej istotnej dla sprawy okoliczności doprowadziło do naruszenia prawa materialnego (art. 18 ustawy wypadkowej) poprzez jego przedwczesne nieza- stosowanie. Z tych względów, na podstawie art. 393 13 § 1 KPC, orzeczono jak w sentencji. ========================================