Płatnik składek B. S. - prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Elektryka (...) odwołaniem z dnia 17 marca 2025 r. zaskarżył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 14 lutego 2025 r. dotyczącą ustalenia podstaw wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego D. N., jednocześnie wskazując dla potrzeb toczącego się procesu swój adres zamieszkania w G. przy ulicy (...).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy, obok adresu prowadzenia działalności gospodarczej przez płatnika, wskazał także jako adres jego zamieszkania G. ulica (...).
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 461 § 2 k.p.c., uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku.
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 461 § 2 k.p.c., w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania albo siedzibę strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy lub orzeczenia wydanego przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół, jak również występująca z żądaniem w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wymienionych w art. 476 § 3. Jeżeli na tej podstawie nie można ustalić sądu właściwego, właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma siedzibę organ rentowy, a w sprawie, w której występuje wymieniony w art. 476 § 3 organ inny niż rentowy - ten organ.
Następnie sąd ten wskazał, że jako skarżący jest osobą fizyczną, to, w zakresie ustalania właściwości Sądu określonej w cytowanym przepisie, należy przyjąć, że właściwość ta jest zależna od miejsca jego zamieszkania i dlatego orzekł jak w sentencji.
Z powyższym orzeczeniem Sądu Okręgowego w Szczecinie nie zgodził się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który w złożonym zażaleniu zarzucił mu:
- brak podstaw do przekazania sprawy innemu Sądowi, bowiem płatnik ma siedzibę i miejsce zamieszkania w S..
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia,
- zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt. 1 k.p.c. do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z odwołania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od decyzji w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru składek ubezpieczonego z tytułu stosunku pracy w spornym okresie, ewentualnie o łączne rozpoznanie niniejszej sprawy ze sprawą z odwołania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. we wskazanym przedmiocie, która to sprawa jest prowadzona przed Sądem Okręgowym w Szczecinie pod sygn. akt VI U 657/25.
W uzasadnieniu skarżący między innymi podkreślił, że miejscem zarówno prowadzenia działalności, jak i zamieszkania płatnika jest S., a dowodem są dane wskazane przez płatnika w dokumentach przez niego składanych w ogranie rentowym.
Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje:
Zażalenie organu rentowego okazało się uzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 461 § 2 k.p.c., w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania albo siedzibę strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy lub orzeczenia wydanego przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół, jak również występująca z żądaniem w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wymienionych w art. 476 § 3. Jeżeli na tej podstawie nie można ustalić sądu właściwego, właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma siedzibę organ rentowy, a w sprawie, w której występuje wymieniony w art. 476 § 3 k.p.c. organ inny niż rentowy - ten organ.
Treść przywołanego przepisu nie budzi wątpliwości - wskazuje on na miejsce zamieszkania strony będącej osobą fizyczną oraz na siedzibę strony, która jest przedsiębiorcą. Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.), przedsiębiorcą jest osoba fizyczna (…) wykonująca działalność gospodarczą. Zaś podjęcie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną wymaga zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej (art. 17 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 6 marca 2018 r.). Nadto zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 541), wpisowi do CEIDG podlegają enumeratywnie wymienione dane ewidencyjne, w tym adres do doręczeń i adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 15 tej, ustawy przedsiębiorca ma obowiązek złożyć wniosek o zmianę danych.
Trzeba także zwróci uwagę, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ostatnio powołanej ustawy, domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Osoba fizyczna wpisana do CEIDG ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do CEIDG nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały obowiązkowi wpisu na jej wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do CEIDG w ustawowym terminie albo niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba wpisana do CEIDG nie ponosi odpowiedzialności.
Z kolei, zgodnie z art. 133 § 2 1 k.p.c., który obowiązuje od dnia 7 listopada 2019 r., pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej doręcza się na adres do doręczeń udostępniony w tej ewidencji, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń.
Mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz bezsprzeczną okoliczność, iż odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 14 lutego 2025 r. złożył płatnik składek - przedsiębiorca - B. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Elektryka (...), który w rejestrze CEiDG wskazał adres: „woj. (...), pow. S., gm. S., miejsc. S., ul. (...), nr (...)” - jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej, zatem to jest siedziba płatnika w rozumieniu art. 461 § 2 k.p.c., jak też właściwy adres dla doręczeń. Okoliczność powyższe znajduje potwierdzenie w dokumentacji składanej przez płatnika składek do organu rentowego - np. ZUS ZFA - zgłoszenie/zmiana danych płatnika składek - osoby fizycznej wypełnione w dniu 8 stycznia 2024 r.; ZUS ZZA - zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego / zgłoszenie zmiany danych wypełnione w dniu 8 lutego 2021 r. czy ZUS ZUA - zgłoszenie do ubezpieczeń / zgłoszenie zmiany danych osoby ubezpieczonej wypełnione w dniu 8 stycznia 2021 r., w których jako miejsce zameldowania na stałe miejsce pobytu ubezpieczonego B. S. wskazany jest S., a jako miejsce siedziby płatnika składek, zamieszkania płatnika i adres do korespondencji płatnika jest każdorazowo wskazywana miejscowość S..
Ponadto, Sąd Apelacyjny miał na względzie, że kontrola ZUS została przeprowadzona u płatnika składek (...) B. S. właśnie w siedzibie w S. przy ul. (...). (...) w S.. Takim też adresem płatnik posługiwał się we wszystkich dokumentach załączonych do akt rentowych. Wyjątkiem jest protokół przesłuchania B. S., gdzie wskazano adres ul. (...), (...)-(...) G. jako miejsce zamieszkania. Słusznie też wskazał organ rentowy, że wszyscy ubezpieczeni, zgłaszani przez płatnika posiadają miejsce zamieszkania w okręgu właściwości Sądu Okręgowego w Szczecinie, co wskazuje na celowość prowadzenia dalszych czynności przez organ z pozycji oddziału w S..
Ponadto sąd drugiej instancji miał na uwadze, że organ w treści zażalenia zawarł wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. Skoro jednak postępowanie co do meritum będzie toczyło się przed sądem pierwszej instancji, to ten sąd będzie właściwy dla rozpoznania wniosku.
Wobec powyższego, na podstawie art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do dalszych czynności.
sędzia Urszula Iwanowska