III AUa 2058/13

Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu — III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
SA4 marca 2014·sentence
Ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania przez ZUS dotyczącego ponownego ustalenia prawa do ubezpieczeń społecznych R.Z. z tytułu umowy o pracę nakładczą zawartej z (...) Sp. z o.o. w okresie od 1 kwietnia 2006 r. do 11 marca 2008 r. Wcześniej, decyzją z 1 czerwca 2010 r., ZUS stwierdził, że wnioskodawca nie podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez sądy. Wnioskodawca domagał się ponownego rozpoznania sprawy, powołując się na nowe dowody, jednak Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych dowodów ani okoliczności istniejących przed wydaniem prawomocnej decyzji, które mogłyby wpłynąć na jej zmianę. Sąd podkreślił, że kwestia podlegania ubezpieczeniu została już prawomocnie rozstrzygnięta, a próby wznowienia postępowania były bezskuteczne. Dodatkowo ustalono, że wnioskodawca wykonywał pracę w znacznie mniejszym zakresie niż przewidywała umowa, a jego wynagrodzenie było bardzo niskie, co nie uzasadniało objęcia go ubezpieczeniem. Apelacja została oddalona jako bezzasadna.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wobec braku nowych dowodów lub okoliczności
  • ·Przesłanki ponownego ustalenia prawa do ubezpieczeń społecznych po prawomocnej decyzji
  • ·Charakter umowy o pracę nakładczą jako tytułu ubezpieczenia społecznego
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.

Sygn. akt III AUa 2058/13

Dnia 4 marca 2014 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Maria Pietkun

Sędziowie:

SSA Irena Różańska-Dorosz (spr.)

SSA Ireneusz Lejczak

Protokolant:

Magdalena Krucka

po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. we Wrocławiu

sprawy z wniosku R. Z.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

przy udziale zainteresowanego (...) S.A. z siedzibą w T.

o ubezpieczenie społeczne

na skutek apelacji R. Z.

od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu

z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt IX U 361/13

oddala apelację.

Decyzją z 23 kwietnia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego ponownego ustalenia prawa wnioskodawcy R. Z. do podlegania ubezpieczeniom emerytalno – rentowym w okresie od 1 kwietnia 2006 r. do 11 marca 2008 r. z tytułu zatrudnienia w spółce (...) w K., rozstrzygniętego prawomocną decyzją odmowną z dnia 1 czerwca 2010 r.

Wyrokiem z 10 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił odwołanie wnioskodawcy od ww. decyzji. Rozpoznanie sprawy odbyło się z zainteresowaną spółką (...) S.A. w T. i (...) Sp. z o.o. w K..

Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych:

(...) S.A. w T. zarejestrowana została 27 marca 2001 r. Spółka ma bogaty przedmiot działalności z zakresu obrotu nieruchomościami i prowadzenia robót budowlanych oraz pośrednictwa finansowego. Od dnia 21 marca 2003 r. zareje­strowała też działalność pomocniczą związaną z ubezpieczeniami i funduszami emerytalno - rentowymi. Od 9 grudnia 2009 r. w dziale 4. KRS spółki wpisano 12 pozy­cji zaległości: 8 długów względem ZUS i 4 podatkowe. Postanowieniem sądowym z dnia 9 marca 2010 r., X GU 189/09/11 zabezpieczono majątek spółki w postępowa­niu w przedmiocie ogłoszenia jej upadłości. Od dnia 8 listopada 2010 r. kuratorem spółki został R. A..

Według odpisu pełnego KRS, aktualnego na 14 maja 2013 r., (...) Sp. z o.o. zawiązano aktem notarialnym z dnia 17 sierpnia 2004 r. Do KRS wpisano ją 10 września 2004 r. Przedmiotem działalności spółki jest bu­downictwo, handel, reklama, obrót nieruchomościami, pośrednictwo finansowe i działalność pomocnicza związana z ubezpieczeniami i funduszami emerytalno - rentowymi.

Spółka (...) nie odbiera żadnej korespondencji sądowej kierowanej do niej na adres rejestrowy. Poczta konsekwentnie relacjonuje, że adresat się wyprowadził.

W dniu 1 kwietnia 2006 r., na czas nieokreślony, nieustalona osoba, podpisana nieczytelnie na pieczęci firmowej spółki (...) w K., zawarła z wnioskodawcą we W. umowę o pracę nakładczą. Praca polegać miała na przygotowaniu, kopertowaniu, adresowaniu i wysyłce materiałów reklamowych dostarczonych przez nakładcę. Wnioskodawca oświadczył w niej, że ta praca nie stanowi jego wyłącznego ani głównego źródła utrzymania. Minimalną miesięczną ilość kompletów reklamowych określono na 145, za każdy komplet wnioskodawca otrzymać miał wynagrodzenie w kwocie 3,50 zł brutto, czyli miesięczne wynagrodzenie miało wynieść minimum 507,50 zł. Wykonawca mógł zgodzić się na wykonywanie pracy w większym zakresie . Niewykonanie umówionej ilości pracy nie powodowało rozwiązania zawartej umowy po myśli § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31.12.1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą, które to Rozporządzenie - zgodnie z § 6 umowy stron - decydowało w sprawach w umowie nieuregulowanych.

Rozliczeniem wykonawcy z wykonanej pracy miały być comiesięczne ra­porty sporządzane do końca miesiąca.

Regulamin pracy nakładczej miał za podstawę § 31 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31.12.1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą powoływał się także na szereg wymienionych w nim przepisów k.p. i ogólnie k.c.

W kwietniu 2006 r. wnioskodawca wykonał 8 pakietów reklamowych, w styczniu 2007 r. -także 8. Innych raportów nie złożył do akt. Wynika stąd, że wnioskodawca dwukrotnie wykonał zaledwie 8, zamiast umówionych 145 pakietów reklamowych.

Tyle materiałów miesięcznie dostarczył mu nakładca do skompletowania i rozesłania, choć wnioskodawca spodziewał się większej ilości. Wynagrodzenie wnioskodawcy wynosiło zatem 28 zł/miesiąc. Na rozprawie wykonawca podał informacyjnie, że pracę nakładczą wykonywał stale, bez urlopów, bez planów urlopowych i złożył tyle raportów, ile miesięcy przepracował. W żadnych aktach, w żadnym procesie, czy też w postępowaniu przed ZUS nie zostały złożone inne raporty, niż te w niniejszych aktach.

Za okres: od 1 stycznia do 31 grudnia 2006 r. nie nakładca z umowy, tylko (...) S.A. w T., jako płatnik podatku wnioskodawcy, informował deklaracją PIT 11, że przychód wnioskodawcy wyniósł 1.320 zł, a zaliczka na podatek 80 zł.

PIT 11 za 2007 r. wypełnił płatnik (...) spółka z o.o. w K., potwierdzając nieopodatkowany przychód wnioskodawcy w kwocie 336 zł.

Za rok 2008 r. nie nakładca z umowy, tylko (...) S.A. w T., jako płatnik podatku wnioskodawcy , informował deklaracją PIT 11, że nieopodatkowany przychód wnioskodawcy wyniósł 140 zł.

W dniu 6 czerwca 2008 r. (...) S.A. w T. wystawiła wnioskodawcy świadec­two pracy stwierdzając, że wykonywał on pracę nakładczą w okresie: od 1 kwietnia 2006 r. do 12 marca 2008 r. na rzecz spółki (...), a w okresie: od 13 marca do 31 maja 2008 r. na rzecz spółki (...).

Prokuratura Rejonowa w Katowicach - wobec braku znamion czynu zabro­nionego - umorzyła dochodzenie w sprawie uporczywego nieodprowadzania składek ubezpieczeniowych przez nakładców wnioskodawcy.

Na okres od lutego do 31 sierpnia 2006 r. spółka (...) ubezpieczyła wnioskodawcę w zakre­sie NNW, a od 1 września 2007 r. takie ubezpieczenia wszystkim wykonawcom (...) proponowała spółka (...).

Pismami z 15 lutego 2007 r. i 21 maja 2008 r. spółka (...) wzywała wnioskodawcę do złożenia raportów wykonania pracy nakładczej, bowiem nie mogła dokonać rozliczeń z ZUS.

Pismem z 20 marca 2008 r. (...) S.A. zawiadomiła wykonawców pracy nakładczej, że wstępuje z dniem 12 marca 2008 r. w miejsce nakładcy (...) spółki z o.o. do umów, a umowy te nie tracą ważności.

Od 31 grudnia 1998 r. wnioskodawca prowadził własną działalność gospodarczą pod na­zwą (...) w S. w branży handlowo - usługowej. Był także przedstawicielem firmy (...), zajmującej się dystrybucją ziół. Z tej działalności uzyskiwał dochód miesięczny w wysokości ok. 2000 zł miesięcznie. Prowadził ją do 2010 r.

Nieoznaczony płatnik składek z tytułu umowy o pracę nakładczą, jako podstawę wymiaru składek wnioskodawcy za okres od kwietnia 2006 r. do grudnia 2006 r. deklarował kwoty od 4,43 zł do 32,43 zł miesięcznie, a od stycznia 2007 r. do marca 2008 r. - jednakowo 28 zł miesięcznie.

Druk zgłoszeniowy ZUS ZUA dotyczący wnioskodawcy został złożony 28 kwietnia 2006 r. Składek nie odprowadzono.

Decyzją z 1 czerwca 2010 r. organ rentowy stwierdził, że w okresie: 1 kwietnia 2006 r. – 11 marca 2008 r. wnioskodawca nie podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nakładczą, zawartej z płatni­kiem (...) Sp. z o.o. z siedzibą w K..

W toku postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji prawidłowo zawiadomiono wnioskodawcę i nakładcę o toczącym się postępowaniu i możliwości w nim udziału.

Wyrokiem z dnia 18 października 2010 r., IX U 903/10, przy udziale zainteresowanej (...) S.A. (następcy prawnego (...) spółki z o.o.) tut. Sąd prawomocnie od­dalił odwołanie wnioskodawcy od tej decyzji, bowiem wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r., III AUa 142/11, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację wnioskodawcy jako bezzasadną. Sąd II instancji przeprowadził postępowanie z udziałem (...) S.A. jako następcy prawnego (...) spółki z o.o.

Postanowieniem tut. Sądu z dnia 27 stycznia 2012 r., IX U 2247/11, prawo­mocnie odrzucono wniosek wnioskodawcy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 18 października 2010 r., IX U 903/10, z powodu braku ustawowych podstaw do wznowienia postępowania. Również to postępowa­nie toczyło się z udziałem zainteresowanej (...) S.A. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2012 r., III AUz 119/12 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił zażalenie wnioskodawcy.

Materiał złożony w niniejszej sprawie zarówno przy wniosku skierowanym do ZUS (wielokrotnie), jak i do akt sądowych nie różni się od tego, który prezentowany był w poprzednich procesach sądowych i poprzednich postępowaniach administracyjnych.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy, powołując się na art. 83 a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wskazał, że w tym procesie nie zostały złożone żadne nowe dowody, czy ujawnione okoliczności, istniejące przed wydaniem decyzji, które miałyby wpływ na prawo lub zobowiązanie określone już prawomocną i dwukrotnie badaną przez Sądy decyzją organu rentowego z dnia 1 czerwca 2010 r. Sąd ten podkreślił, że organowi rentowemu dokładnie znane były - zarówno w dacie obecnie skarżonej decyzji, jak i tej prawomocnej - umowa o pracę nakładczą z jej regulaminem, stale te same dwa raporty z wykonanej pracy nakładczej, formularze PIT - 11 starannie potwierdzające, iż umowa o pracę nakładczą nie była wykonywana zgodnie z jej treścią, a wynagrodzenie wnioskodawcy nie uprawniało go do objęcia ubezpieczeniami.

Sąd wskazał także, że pozostałe, przedłożone w sprawie przez wnioskodawcę dowody, w postaci certyfikatu do udzielenia pomocy prawnej, regulaminu Centrum Wymiany Infor­macji Gospodarczej wraz z kopią blankietowej umowy zlecenia, postanowienia Prokuratury Rejonowej K. - (...)w K., potwierdzenie przy­stąpienia do Grupowego Ubezpieczenia Następstw Nieszczęśliwych Wypadków w Ramach POLISY (...) Nr (...) z dnia 31.08.2005 r., korespondencji (...) S.A., czy (...) sp. z o.o. nie mają także waloru „nowości", ani wpływu na rozstrzygnięcie o istnieniu prawa wnioskodawcy do podlegania ubezpieczeniom społecznym, a zwłaszcza nie stanowią podstawy do ponownego rozpoznania sprawy w oparciu o przepis art. 83 a ustawy systemowej.

Apelację od ww. wyroku złożył R. Z., stwierdzając, że orzeczenie jest rażąco niesprawiedliwe. Ubezpieczony wskazywał na błędną interpretację prawa materialnego, dokonaną przez Sąd I instancji, przy czym nie podał, o jaki konkretnie przepis mu chodzi. Apelujący zarzucił też rażącą wadliwość przeprowadzonego przez ten Sąd postępowania i naruszenie przepisów postępowania procesowego, tj. art. 227 i art. 232 k.p.c., przejawiające się świadomym i celowym nie przeprowadzeniem przez Sąd Okręgowy wnikliwego i rzetelnego przewodu dowodowego zmierzającego do ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy faktów oraz okoliczności, mających dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne znaczenie, w przedmiocie stwierdzenia nie podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania umowy o pracę nakładczą oraz art. 233 k.p.c. przez rażące przekroczenie swobodnej oceny dowodów i dowolną ich ocenę, a także art. 328 § 2 k.p.c. przez nie spełnienie ustawowych wymagań co do uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Dodatkowo apelujący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów na okoliczność ich treści, tj. wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III AUa 1313/12 oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2012 r., sygn., akt I UK 247/12.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja wnioskodawcy jest bezzasadna.

Wbrew poglądowi skarżącego Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, jak też zastosował właściwe przepisy prawne.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w sprawie R. Z. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., w dniu 1 czerwca 2010 r. wydał decyzję, którą to organ rentowy stwierdził, że wnioskodawca nie podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nakładczą zawartą z płatnikiem składek spółką (...) Sp. z o.o. Co istotne decyzja ta stała się prawomocna na skutek oddalenia przez Sąd Okręgowy odwołania ubezpieczonego, a następnie oddalenia apelacji wnioskodawcy przez Sąd Apelacyjny w wyroku z 14 kwietnia 2011 r. Ważne jest także, że R. Z. nieskutecznie próbował wzruszyć ww. postępowanie, wnosząc skargę o wznowienie postępowania, która została ostatecznie odrzucona.

W obecnej sprawie przedmiotem rozpoznania była prawidłowość decyzji organu rentowego z 23 kwietnia 2013 r., którą to odmówiono R. Z. wszczęcia postępowania dotyczącego ponownego ustalenia prawa do podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu zatrudnienia wnioskodawcy w okresie od 1 kwietnia 2006 r. do 11 marca 2008 r. u płatnika składek (...) sp. z o.o.

Słusznie wskazują zarówno organ rentowy, jak i Sąd I instancji, że żądanie R. Z. dotyczyło kwestii rozstrzygniętej już prawomocną decyzją z dnia 1 czerwca 2010 r., którą w istocie wyłączono wnioskodawcę z ubezpieczeń. W tej sytuacji jedyną możliwością ponownego orzekania w tej sprawie byłoby przedstawienie przez ubezpieczonego nowych dowodów lub ujawnienia takich okoliczności, istniejących przed wydaniem prawomocnej decyzji, które miałyby wpływ na prawo lub zobowiązanie (art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U.2013.1442 j.t. ze zm.).

Jak prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy R. Z. nie przedstawił w sprawie jakichkolwiek dowodów, jak też nie powołał się na takie okoliczności, które uzasadniałyby ponowną i odmienną ocenę stanu faktycznego sprawy, niż ta, która wynika już z prawomocnych ustaleń. Wbrew przekonaniu apelującego wszelkie podnoszone przez niego kwestie, jak i przedstawione obecnie dokumenty, nie mają charakteru nowości w rozumieniu ww. przepisu ustawy, a tym bardziej nie mają one żadnego wpływu na ostateczne ustalanie o niepodleganiu przez wnioskodawcę ubezpieczeniom z tytułu pracy nakładczej, co zresztą właściwie przedstawił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Natomiast apelacja R. Z. nie dość, że zmierza do wzruszenia prawomocnych orzeczeń sądowych zapadłych w sprawie, to dodatkowo sprowadza się w zasadzie tylko i wyłącznie do polemiki z niewadliwymi ustaleniami Sądu, jak i dokonaną przez ten organ prawidłową oceną prawną zaistniałych faktów.

Z ww. względów Sąd Apelacyjny, uznając apelację wnioskodawcy za bezzasadną, oddalił ją na podstawie art. 385 k.p.c.

R.S.