Sygn. akt III AUa 1247/12
Dnia 27 czerwca 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Ewa Cyran
Sędziowie:
SSA Iwona Niewiadowska-Patzer (spr.)
del. SSO Jolanta Cierpiał
Protokolant:
inspektor ds. biurowości Beata Tonak
po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z odwołania Przedsiębiorstwa Budowlanego (...) Sp. z o.o. w S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
przy udziale zainteresowanych: S. J., J. J. (1), M. J., J. J. (2), D. K.
o podstawę wymiaru składek
na skutek zażalenia Przedsiębiorstwa Budowlanego (...) Sp. z o.o. w S.
na postanowienie zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z dnia 6 marca 2013r. sygn. III AUa 1247/12
p o s t a n a w i a :
zmienić punkt 2 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że nie obciążyć odwołującego kosztami zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.
del. SSO Jolanta Cierpiał
SSA Ewa Cyran
SSA Iwona Niewiadowska-Patzer
Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r., oddalił apelację Przedsiębiorstwa Budowlanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 29 czerwca 2012r. (pkt 1) a także zasądził od odwołującej na rzecz pozwanego kwotę 600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej (pkt 2).
Sąd Apelacyjny rozstrzygnięcie o kosztach procesu w instancji odwoławczej oparł na zasadzie odpowiedzialności za końcowy wynik procesu.
Zażaleniem powyższe orzeczenie Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu w instancji odwoławczej zaskarżyła odwołująca, domagając się jego zmiany i nieobciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego. Sądowi Apelacyjnemu postawiono zarzut naruszenia art. 102 k.p.c.
Skarżąca w uzasadnieniu wywiedzionego zażalenia podniosła, że znajduje się obecnie w trudnej sytuacji ekonomicznej w związku z czym zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę w przedmiocie likwidacji spółki, zaś sama spółka zamierza spłacić zaległości na rzecz organu rentowego tytułem składek wynikające z wydanych przeciwko niej stu decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości jej należności.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie odwołującej okazało się usprawiedliwione.
Wprawdzie w ostatecznym rozrachunku to odwołującą należało uznać za przegrywającą proces w instancji odwoławczej, w związku z oddaleniem jej apelacji, co zasadniczo uzasadniałoby obciążenie jej kosztami procesu przeciwnika według zasady odpowiedzialności za końcowy wynik procesu, to jednak argumentacja skarżącej dotycząca dramatycznej sytuacji ekonomicznej spółki, związanej m.in. z koniecznością zapłaty zaległych składek za dziesięć lat wstecz w odniesieniu do setki pracowników, okazała się przekonywująca. W konsekwencji w sprawie po stronie odwołującej zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., pozwalający na odstąpienie od obciążenia jej kosztami zastępstwa procesowego pozwanego w instancji odwoławczej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, zgodnie z którym kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10.10.2012 r., w sprawie o sygn. akt I CZ 66/12 niepublik. a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2.06.20120 r. w sprawie o sygn. akt I PZ 2/10 niepublik).
W ocenie Sądu Apelacyjnego to właśnie poczucie sprawiedliwości przemawiało za koniecznością odstąpienia od obciążania odwołującej kosztami zastępstwa procesowego pozwanego w instancji odwoławczej, w kontekście ogólnej trudnej sytuacji ekonomicznej, w jakiej znalazła się spółka, skutkującej podjęciem uchwały o likwidacji spółki, w obliczu konieczności spłaty na rzecz pozwanego zobowiązań z tytułu nieuiszczonych składek za 10 lat wstecz, w odniesieniu do stu pracowników. Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że dodatkowe obciążenie spółki obowiązkiem zapłaty na rzecz pozwanego, kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej, w obliczu cofnięcia przez odwołującą wywiedzionych apelacji, przy tak dużej liczbie spraw przegranych przez odwołującą, oznaczałoby definitywne pogrzebanie szans spółki nie tylko na ew. uniknięcie procesu likwidacyjnego, ale przede wszystkim na realizację celu wszczętych przez organ rentowy postępowań, tj. spłatę należności głównych tytułem składek na rzecz organu rentowego.
Zgodzić się jednocześnie należało ze skarżącym, że rzeczywisty nakład pracy fachowego pełnomocnika pozwanego przy tej liczbie tożsamych pod względem faktycznym oraz oceny prawnej spraw, był znikomy i w istocie ograniczał się do powielania wcześniej zredagowanych pism procesowych, co tym bardziej uzasadniało odstąpienie odwołującej od obowiązku zwrotu pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.
W konsekwencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 394 2 § 1 i 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
del.SSO Jolanta Cierpiał SSA Ewa Cyran SSA Iwona Niewiadowska-Patzer