III AUa 70/13

Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Lublinie — III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
SA7 marca 2013·sentence
Ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła odwołania wnioskodawcy od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury od dnia nabycia prawa do świadczenia (1 września 2010 r.) z uwzględnieniem zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Wnioskodawca w pierwotnym wniosku o emeryturę (10 września 2010 r.) nie wnosił o to zwiększenie ani nie przedłożył stosownego zaświadczenia. Dopiero 11 sierpnia 2011 r. złożył wniosek o doliczenie okresów ubezpieczenia rolniczego, przedstawiając zaświadczenie KRUS. ZUS przyznał zwiększenie od miesiąca zgłoszenia wniosku (1 sierpnia 2011 r.). Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny podtrzymał to rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS świadczenie wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku, a ciężar dowodu i inicjatywy w zakresie zgłoszenia żądania spoczywa na wnioskodawcy. Nie można było przyjąć, że pierwotny wniosek obejmował również zwiększenie rolnicze, skoro nie zawierał takiego żądania ani nie wskazywał na opłacanie składek. Nie wystąpił też błąd organu rentowego w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2, gdyż ZUS nie miał podstaw do przyznania zwiększenia bez wniosku. Apelację oddalono.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Interpretacja art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – wypłata świadczenia od miesiąca zgłoszenia wniosku
  • ·Zakres obowiązku organu rentowego w razie braku wniosku o zwiększenie świadczenia z tytułu opłacania składek rolniczych
  • ·Błąd organu rentowego jako podstawa przeliczenia świadczenia wstecz w świetle art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.

Sygn. akt III AUa 70/13

Dnia 7 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz (spr.)

Sędziowie:

SA Teresa Czekaj

SA Elżbieta Czaja

Protokolant: st.sekr.sądowy Urszula Goluch-Nikanowicz

po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. w Lublinie

sprawy M. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.

o wysokość emerytury

na skutek apelacji wnioskodawcy M. B.

od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu

z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt IV U 866/12

oddala apelację.

III AUa 70/13

Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 30 marca 2012 r. odmówił wnioskodawcy M. B. przeliczenia emerytury od dnia 1 września 2010 r., tj. od dnia nabycia prawa do emerytury, ponieważ wniosek o zwiększenie świadczenia wraz z zaświadczeniem o opłacaniu składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego (...), zgłosił on w dniu 11 sierpnia 2011 r. i od miesiąca zgłoszenia przyznano mu prawo do tego zwiększenia.

Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Zamościu wniósł wnioskodawca M. B., zarzucając naruszenie art. 129 i art. 133 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez nieprzyjęcie, że świadczenie winno być przeliczone i wypłacone poczynając od dnia powstania praw do tego świadczenia oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wniosek i zaświadczenie o opłacaniu składki na (...) wnioskodawca zgłosił w dniu 11 sierpnia 2011 r. i dlatego decyzją z dnia 7 września 2011 r. przyznano mu zwiększenie od dnia 1 sierpnia 2011 r., od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, a nie "jak powinien zrobić ZUS od daty powstania prawa do świadczenia".

Wyrokiem z dnia 19 listopada 2012 roku Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca M. B., ur. (...), w dniu 10 września 2010 r. zgłosił w organie rentowym wniosek o przyznanie prawa do emerytury. W kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych podał m.in.: "03.04.2006 nadal Gospodarstwo Rolne - własne akt notarialny" oraz "7.03.1966 26.10.1970 praca w gospodarstwie rolnym dokumenty w KRUS. Na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 8 marca 1966 r. do 26 października 1970 r., przedłożył "oświadczenie wnioskodawcy" z 10 września 2010 r. i "oświadczenie" z 10 września 2010 r., potwierdzone przez Burmistrza Ł. w zakresie własnoręczności podpisu wnioskodawcy, jego stałego zamieszkania w podanym okresie w miejscowości M. oraz istnienia w tym czasie gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,88 ha, prowadzonego przez rodziców wnioskodawcy. Do wniosku o emeryturę wnioskodawca załączył również zeznania dwóch świadków, na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, w wymienionym wyżej okresie od 8 marca 1966 r. do 26 października 1970 r. We wniosku o przyznanie prawa do emerytury z dnia 10 września 2010 r., nie wnosił o przyznanie zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, nie załączył zaświadczenia o opłacaniu tych składek, nie wskazał nawet, że składki na to ubezpieczenie były przez niego opłacane.

Decyzją z dnia 27 września 2010 r. organ rentowy odmówił mu przyznania emerytury, przyjmując, że na dzień 1 stycznia 1999 r., nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W decyzji tej organ rentowy przyjął natomiast, że wnioskodawca na tę datę, bez uwzględnienia pracy w gospodarstwie rolnym, posiada ponad 26 lat okresów składkowych. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Zamościu, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy od decyzji z dnia 27 września 2010 r., zmienił tę decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 1 września 2010 r. Wykonując ten wyrok organ rentowy decyzją z dnia 13 czerwca 2011 r., ustalił wnioskodawcy wysokość przyznanego świadczenia.

W "podaniu - wniosku" z dnia 11 sierpnia 2011 r., wnioskodawca załączając zaświadczenie KRUS z dnia 28 lipca 2011 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacaniu składki na to ubezpieczenie, wniósł o doliczenie tego ubezpieczenia, z wyrównaniem od dnia 1 września 2010 r. Decyzją z dnia 7 września 2011 r. organ rentowy, od dnia 1 sierpnia 2011 r., przyznał wnioskodawcy zwiększenie z tytułu opłacania składek na (...).

W dniu 9 marca 2012 r. wnioskodawca ponownie zgłosił w organie rentowym wniosek o przeliczenie świadczenia - od dnia powstania do niego praw - przez wydanie decyzji. Rozpoznając tej wniosek organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 30 marca 2012 r.

Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dokumentów zawartych w aktach emerytalnych wnioskodawcy.

Przytaczając treść przepisu art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) według którego prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, ale z ograniczeniem wynikającym z przepisu art.129 ust. 1 cyt. ustawy o wypłacie świadczenia od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, Sąd Okręgowy orzekł, ze odwołanie wnioskodawcy jest bezzasadne.

Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że stosownie do treści art. 116 ust. 1 i 5 tej ustawy, postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej (ust. 1), przy czym do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości (ust. 5). W myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) - stosowanego w sprawie do dnia 22 listopada 2011 r., na podstawie art. 194 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - postępowanie w sprawie świadczeń emerytalno-rentowych wszczyna się na podstawie wniosku zgłoszonego przez osobę zainteresowaną lub jej pełnomocnika; Za wniosek uważa się zgłoszone na piśmie lub ustnie do protokołu żądanie przyznania świadczenia; Wniosek powinien zawierać: imię i nazwisko zainteresowanego, datę jego urodzenia, miejsce zamieszkania, wskazanie rodzaju świadczenia, o które się ubiega, oraz podpis osoby uprawnionej do zgłoszenia wniosku. Do wniosku powinny być dołączone - w zależności od rodzaju żądanych świadczeń - odpowiednie dokumenty lub oświadczenia stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia, co oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.

Wnioskodawca składając w organie rentowym w dniu 10 września 2010 r. wniosek o emeryturę, nie wnosił o przyznanie zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Wskazując informacyjnie w kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych, że pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, a następnie własnym gospodarstwie rolnym, nie przedłożył zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, a nawet nie wskazał, że składki na to ubezpieczenie opłacał.

W tej sytuacji nie można przyjąć, że łącznie z wnioskiem o przyznanie emerytury, wnosił również o przyznanie przedmiotowego zwiększenia.

Wniosek o przyznanie zwiększenia zgłosił w dniu 11 sierpnia 2011 r. We wniosku tym jednoznacznie wskazał na ubezpieczenie w KRUS, doliczenie "kwoty z KRUS" i do tak sformułowanego wniosku załączył zaświadczenie o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Stąd organ rentowy prawidłowo przyznał mu zwiększenie od dnia 1 sierpnia 2011 r.

Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy zamieszczonemu w odwołaniu, w dniu złożenia wniosku o emeryturę, tj. w dniu 10 września 2010 r., nie podał on informacji o ubezpieczeniu społecznym rolników i nie wnosił o zwrócenie się przez organ rentowy do KRUS o informację o okresie opłacania składki rolniczej. W kwestionariuszy złożonym w tym dniu podał tylko informacyjnie, że we wskazanych okresach w latach 1966- 1970 i od 2006 r. do nadal, pracował w gospodarstwie rolnym rodziców oraz we własnym gospodarstwie rolnym.

Zdaniem Sądu Okręgowego odwołanie wnioskodawcy mogłoby być uwzględnione jedynie w razie uznania, że organ rentowy wskutek popełnionego błędu nie przyznał wnioskodawcy zwiększenia od daty nabycia prawa do emerytury (art.133 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), ale taki przypadek błędu organu rentowego nie występuje w sprawie niniejszej.

Od tego wyroku apelacje wniósł wnioskodawca M. B., zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał naruszenie prawa materialnego a mianowicie art.133 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 luteg1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.

Wnosił o zmianę wyroku i poprzedzającej go decyzji przez przyznanie świadczenia emerytalnego w wyższej wysokości od daty nabycia przez wnioskodawcę prawa do emerytury.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Argumentacja przytoczona w apelacji jest powieleniem zarzutów zgłoszonych przez wnioskodawcę w odwołaniu i do tych zarzutów Sad Okręgowy szeroko odniósł się z uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Sąd Apelacyjny nie stwierdza zarzucanego naruszenia prawa materialnego i w całej rozciągłości podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i wnioskowania prawnicze zawarte w motywach zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba ich powtarzania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1997 roku II UKN 61/97 – OSNAPiUS 1998/3/104, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 roku I PKN 339/98 – OSNAPiUS 1998/24/776).

W tej sytuacji Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok w pełni odpowiada przepisom prawa, dlatego apelacja nie może być uwzględniona.

Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na podstawie art.385 KPC orzekł, jak w sentencji.