III AUz 3/13

Orzeczenie procesowe
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie — III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
SA18 stycznia 2013·
Ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie AI

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił zażalenie wnioskodawcy N.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 19 listopada 2012 r. (IV U 1542/12) odmawiające ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie przeciwko ZUS Oddziałowi w R. o składki ubezpieczeniowe. Sąd I instancji uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, a także że udział pełnomocnika nie jest potrzebny, bo sprawa nie jest skomplikowana, a wnioskodawca samodzielnie i poprawnie prowadzi postępowanie. Sąd Apelacyjny podzielił tę ocenę. Wskazał, że przesłankami przyznania pomocy prawnej z urzędu są: brak możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania (art. 117 § 2 kpc) oraz potrzeba udziału profesjonalnego pełnomocnika (art. 117 § 4 kpc). Wnioskodawca złożył fragmentaryczne informacje o stanie rodzinnym i majątku, nie wykazując całościowego obrazu dochodów, a twierdzenie o utrzymywaniu ośmioosobowej rodziny było niezrozumiałe. Sprawa o ustalenie podstawy wymiaru składek nie należy do skomplikowanych, a wnioskodawca prawidłowo sporządził odwołanie od decyzji ZUS i wniosek o zawieszenie postępowania, co świadczy o dobrej orientacji i aktywności procesowej. Sąd oddalił zażalenie na podstawie art. 397 § 2 kpc w zw. z art. 385 kpc. Orzeczenie ma charakter proceduralny, dotyczy odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o składkach.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Przesłanki ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie o składki ubezpieczeniowe (art. 117 § 2 i § 4 kpc)
  • ·Ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy i możliwości poniesienia kosztów pomocy prawnej
  • ·Ocena potrzeby udziału profesjonalnego pełnomocnika ze względu na stopień skomplikowania sprawy i zdolność strony do samodzielnego działania
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.

Sygn. akt III AUz 3/13

Dnia 18 stycznia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Janina Czyż

po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku N. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R.

o składki ubezpieczeniowe

na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego

w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt IV U 1542/12

p o s t a n a w i a:

oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uzasadniając iż skoro wnioskodawca nie ma trudności w prowadzeniu sprawy, na co wskazuje poprawność składanych przez niego pism procesowych i przejawiana inicjatywa

procesowa, to udział profesjonalnego pełnomocnika jest niepotrzebny. Ponadto

w ocenie Sądu za przyznaniem wnioskodawcy pomocy prawnej nie przemawia sytuacja materialna.

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca domagał się jego uchylenia i ustanowienia adwokata z urzędu, kwestionując ocenę jego sytuacji majątkowej, dokonaną przez Sąd I instancji.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zażalenie wnioskodawcy jest nieuzasadnione i nie może odnieść zamierzonego skutku, albowiem postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie

jest trafne i nie narusza prawa.

Przypomnieć trzeba, że przesłanką ustanowienia adwokata (radcy

prawnego) dla strony nie zwolnionej przez sąd od kosztów sądowych jest wykazanie, że nie może ona bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny,

(co oznacza możliwość utrzymania na poziomie członków rodziny średnio zarabiającej por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 14 października 1983 r.,

I CZ 151/83, OSNC 1984, nr 5, poz. 82) ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. W tym celu strona obowiązana jest we wniosku zawrzeć osobiste oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, natomiast rzeczą Sądu jest uznanie

oświadczenia strony, o którym mowa w art. 117 § 2 kpc, za dostateczne do ustanowienia wykwalifikowanego pełnomocnika z urzędu ( por. postanowienie

SN z dnia 21 czerwca 1967 r., II CZ 44/67, Lex, nr 6184).

Po analizie przedstawionego przez wnioskodawcę oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach tut. Sąd podziela ocenę Sądu Okręgowego w Rzeszowie, że wnioskodawca nie wykazał, że nie może ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny kosztów wynagrodzenia

profesjonalnego pełnomocnika. Z przedstawionych fragmentarycznych

informacji nie wynika bowiem całościowy obraz dochodów i źródeł utrzymania

wnioskodawcy i jego rodziny, niezrozumiałym pozostaje również twierdzenie wnioskodawcy o utrzymywaniu ośmioosobowej rodziny. Dlatego też nie można uznać, że wnioskodawca wykazał, że nawet poczynienie oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny byłoby niewystarczające dla poniesienia kosztów procesu.

Zauważyć w tym miejscu należy, że Skarb Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłat za strony. Dopiero w ostatniej kolejności domagać się można pomocy prawnej finansowanej ze środków budżetu państwowego (por.

uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11.07.2000 r. sygn. I PZ 45/00, OSNP 2002/2/45).

Ponadto drugim warunkiem uwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy prawnej z urzędu jest zgodnie z art. 117§4 kpc zaistnienie potrzeby udziału profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu, co również podlega ocenie

Sądu, który winien badać z jednej strony stopień skomplikowania danej sprawy,

z drugiej zaś strony faktyczną zdolność strony, która składa taki wniosek, do własnego działania w toczącym się postępowaniu.

Sąd Okręgowy uznał, iż sprawa o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne nie należy do skomplikowanych, a wnioskodawca poprawnie redaguje pisma w sprawie, z czym należy się zgodzić.

Wnioskodawca do czasu wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania pełnomocnika z urzędu prawidłowo i terminowo sporządził

odwołanie od decyzji ZUS Oddziału w R. z dnia 25 lipca 2012 r. określającej podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia

społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, następnie wniosek o zawieszenie postępowania. Treść składanych pism procesowych wskazuje na

dobrą orientację wnioskodawcy odnośnie własnej sytuacji procesowej i

uzasadnia ocenę, że wnioskodawca bierze aktywny udział w postępowaniu.

Dlatego też w świetle treści art. 117§4 kpc nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu.

Z tych względów orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 397 § 2 kpc w związku z art. 385 kpc.

(...)

(...)

(...)