Sygn. akt: III AUa 692/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 grudnia 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Iwona Szybka (spr.)
Sędziowie:SSA Lucyna Guderska
SSO del. Romuald Kompanowski
Protokolant: sekr. sądowy Patrycja Stasiak
po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. w Łodzi
sprawy M. Z.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł.
o wysokość renty,
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi
z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt: VIII U 1278/11;
oddala apelację.
Sygn. akt III AUa 692/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 maja 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił M. Z. prawa do przeliczenia podstawy wymiaru renty, ponieważ ustalone wskaźniki wysokości podstawy wymiaru świadczenia okazały się niższe niż ustalony obecnie – 81,29%. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat poprzedzających rok, w którym po raz pierwszy zgłoszono wniosek o świadczenie ( 1977-1986) wyniósł 80,91%, z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat poprzedzających rok, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie świadczenie ( 1991-2000) wyniósł 19,14%, a z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia ( 1974-1994) wyniósł 66,25%.
Odwołanie od tej decyzji wniósł M. Z. domagając się uwzględnienia minimalnych wynagrodzeń w miejsce zerowych oraz ustalenia świadczenia przy zastosowaniu kwoty bazowej obowiązującej od 1 marca 2010 r.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 roku Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił odwołanie.
Powyższe orzeczenie poprzedziły następujące ustalenia faktyczne:
Wnioskodawca M. Z. urodził się (...)r. Jest uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy przyznanej na stałe. Świadczenie rentowe zostało przyznane decyzją z dnia 6 lutego 1988 r. od dnia 1 grudnia 1987 r. Podstawę wymiaru świadczenia obliczono w oparciu o wynagrodzenie z 12 miesięcy od grudnia 1986 r. do listopada 1987 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony z w/w okresu wyniósł 81,29%. W dniu 28 grudnia 2010 r. M. Z. wniósł o przeliczenie wysokości świadczenia z uwzględnieniem wynagrodzeń minimalnych w j.g.u. Decyzją z dnia 20 maja 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił M. Z. prawa do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym po raz pierwszy zgłoszono wniosek o przyznanie prawa do renty, tj. z lat 1977-1986 wyniósł 80,91%; z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przeliczenie renty, tj. z lat 1991 - 2000 wyniósł 19,14%, a z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia przypadających przed rokiem złożenia wniosku o przeliczenie świadczenia, tj. z lat 1974-1987, 1989-1994 wyniósł 66,25%. Wnioskodawca nie udokumentował wynagrodzeń w okresach od 4 maja 1992 r. do 8 maja 1992 r. (okres zatrudnienia w firmie (...)), od 1 lipca 1994 r. do 30 lipca 1994 r. (zatrudnienie w firmie (...)). Za okresy te organ rentowy przyjął do wyliczenia wynagrodzenia minimalne w j.g.u.
W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy, wskazując na treść art. art. 15 art. 111 i 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń, uznał odwołanie za nieuzasadnione. W ocenie Sądu Okręgowego dotychczas przyjęty wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 81,29% jest najbardziej korzystny dla M. Z., a zatem nie ma podstaw dla przeliczenia świadczenia rentowego w trybie art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Odnosząc się do kwoty bazowej, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że kwota ta ulegała zmianie w wyniku waloryzacji części socjalnej, pozostając w wysokości z daty przyznania. Natomiast art. 111 nie przewiduje w przedmiotowym przypadku możliwości przyjęcia kwoty bazowej obowiązującej w 2011 r. Ponadto w ocenie Sądu wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych dowodów.
Powyższy wyrok zaskarżył apelacją M. Z. wnosząc o jego zmianę „poprzez ponowne dobre i sumienne obliczenie podstawy wymiaru emerytury-renty i wybranie całościowy ogólny wskaźnik podstawy wymiaru jak najbardziej korzystny”. W uzasadnieniu apelacji ubezpieczony wskazał na nieuwzględnienie przy wyliczeniu świadczenia wynagrodzenia otrzymywanego z okresów zatrudnienia w firmie (...) w okresach od 4 maja 1992 r. do 8 maja 1992 r., w firmie (...) od 1 lipca 1994 r. do 30 lipca 1994 r. oraz doliczenia do okresów składkowych okresu pracy w spółce cywilnej (...) przypadającego na lata 1992 -1993, a także przyjęcia kwoty bazowej z 1 marca 2010 roku.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
W niniejszej sprawie w sporze jest decyzja ZUS z dnia 20 maja 2011 roku, którą to decyzją organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ wwpw ustalony dotychczas jest najwyższy.
W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd pierwszej instancji poczynił w sprawie pełne i prawidłowe ustalenia faktyczne oraz wyprowadził prawidłowe wnioski oparte na właściwe zastosowanym prawie materialnym. Tym samym zdaniem Sądu drugiej instancji uwzględnienie żądania wnioskodawcy o przeliczenie świadczenia nie jest możliwe, gdyż nie wykazał on konkretnych okoliczności, które miałyby stanowić podstawę do przeliczenia renty.
Zgodnie z art. 111 ust 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:
1)z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,
2)z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,
3)z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty,
- a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.
W związku z powyższym warunkiem ponownego przeliczenia świadczenia jest wykazanie wyższego (...) w porównaniu do obliczonego poprzednio, tj. przy pierwotnym ustaleniu wysokości emerytury lub renty. Tymczasem z zaskarżonej decyzji ZUS wynika, iż organ rentowy próbował dokonać przeliczenia świadczenia ubezpieczonego przy uwzględnieniu różnych wariantów. Jednakże wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony z 10-lecia przypadającego zarówno z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym złożono wniosek o przyznanie renty albo wniosek o jej przeliczenie, czy także z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia przypadającego przed rokiem zgłoszenia wniosku o przeliczenie świadczenia, okazał się niższy od dotychczas przyjętego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 81,29 %. Mając powyższe na uwadze słusznie uznał Sąd Okręgowy, że zaskarżona decyzja ZUS jest prawidłowa, bowiem brak jest przesłanek do przeliczenia wnioskodawcy renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie art. 111 w/w ustawy.
Zauważenia wymaga, iż ubezpieczony kwestionuje prawidłowość ustalenia przez ZUS stażu pracy, a odnosi ten zarzut konkretnie do zatrudnienia na umowę zlecenia w spółce cywilnej (...), w W., w A. P. i w Piekarni (...). Tymczasem jak wynika z akt rentowych ZUS, w aktach tych ( k. 354-357) znajduje się odpis prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 23 czerwca 2005 roku, wydany w sprawie III AUa 1756/04 wraz z uzasadnieniem, z którego wynika, że już wówczas Sąd Apelacyjny orzekł, że nie ma podstaw do uwzględnienia okresów pracy ubezpieczonego na podstawie umów zlecenia w spółce cywilnej (...) w okresie od 20 sierpnia 1992 r. do 31 sierpnia 1992 r., od 5 września 1992 r. do 30 września 1992 r., od 5 października 1992 r. do 29 października 1992 r., od 4 listopada 1992 r. do 28 listopada 1992 r., od 4 grudnia 1992 r. do 28 grudnia 1992 r., od 3 stycznia 1993 r. do 28 stycznia 1993 r. oraz okresu pracy w Piekarni (...) od 1 do 19 sierpnia 1992 r., bowiem w tych okresach wnioskodawca nie został zgłoszony do ubezpieczenia co jest zgodne z ustawą z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umów zlecenia lub umowy agencyjnej ubezpieczenia, z której wynika, że ubezpieczenie nie obejmuje osób, które zawarły umowę, jeśli osoby te mają ustalone prawo do emerytury lub renty, chyba że zgłoszą wniosek o objęcie ubezpieczeniem. W tym zakresie wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych dowodów, które prawomocne ustalenie Sądu Apelacyjnego mogłyby wzruszyć. Oznacza to, że Sąd Apelacyjny jest związany tym prawomocnym ustaleniem.
Ponadto z akt rentowych ZUS wynika, że organ rentowy zaliczył do okresów składkowych i nieskładkowych okres pracy w firmie (...) od 4 maja 1992 r. do 8 maja 1992 r. oraz okres pracy w firmie (...) od 1 lipca 1994 r. do 30 lipca 1994 r. W okresach tych ZUS przyjął, wbrew stanowisku wnioskodawcy, nie zarobki zerowe, a minimalne wynagrodzenie w jgu. Zarobki te pozostają jednak bez wpływu na wysokość świadczenia, a to dlatego, że ich uwzględnienie nie spowoduje ustalenia wwpw powyżej 81,29%. Wyjaśnić należy bowiem, że wynagrodzenia z lat 1992-1994 mogą być przyjęte do wyliczenia wwpw tylko w przypadku wyliczania wskaźnika z 10 lat z okresu 1991-2000 oraz z 20 najkorzystniejszych lat. W pierwszym przypadku wwpw wyniósł 19,41%, a w drugim 66,25%. Przyjęcie zatem nawet bardzo wysokiego ( hipotetycznego) wynagrodzenia w latach 1992 - 1994 odpowiadającego nawet średniej krajowej, nie doprowadzi do zmiany tych wskaźników na wyższe niż dotychczasowy 81,29%.
Brak jest także podstaw do przeliczenia wnioskodawcy świadczenia rentowego z uwzględnieniem nowej kwoty bazowej na podstawie art. 111 w/w ustawy bowiem przepis ten nie przewiduje możliwości przyjęcia kwoty bazowej obowiązującej w marcu 2011 roku. Przepis ten w ust 2 wyraźnie wskazuje, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w art. 15, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia, a nie przez kwotę bazową z daty złożenia wniosku o przeliczenie świadczenia. Nawet zatem, gdyby wnioskodawca miał prawo do przeliczenia renty przy zastosowaniu nowego wyższego wwpw, to i tak całe świadczenie obliczone by zostało od dotychczas stosowanej kwoty bazowej. Wyjaśnić przy tym należy, że przeliczenie świadczenia w oparciu o nową kwotę bazową może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki z art. 110 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Art. 110 ust. 1 stanowi, że wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Ust. 2 stanowi, że warunek posiadania wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru nie jest wymagany od emeryta lub rencisty, który od dnia ustalenia prawa do świadczenia do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie świadczenia, w myśl ust. 1, nie pobrał świadczenia wskutek zawieszenia prawa do emerytury lub renty lub okres wymagany do ustalenia podstawy przypada w całości po przyznaniu prawa do świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wynosi co najmniej 130%. Niesporne jest, że do wnioskodawcy przepis art. 110 nie ma zastosowania.
Reasumując stwierdzić należy, że wnioskodawca nie może mieć przeliczonej renty, bo wwpw wyliczony z innych lat jest niższy niż dotychczas wyliczony. Nawet przy przyjęciu, że w roku 1992, 1993 i 1994, wnioskodawca uzyskał wynagrodzenie w wysokości średniej krajowej, to i tak fakt ten nie wpłynie na podwyższenie wwpw z 19,41 % albo z 66,25% do powyżej 81,29%.
Kierując się wskazaną argumentacją, nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji.