III AUa 1804/11

Wygrał powód
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu — III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
SA20 marca 2012·sentence
Ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie AI

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację ZUS od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy, który zmienił decyzję ZUS i ustalił, że Sąd Rejonowy w L. jako płatnik składek nie jest zobowiązany do rozliczenia i opłacenia składek na Fundusz Pracy za byłego sędziego G.B. za okres od 20 października 1999 r. do 30 maja 2005 r. Spór dotyczył obowiązku opłacenia składek na Fundusz Pracy po ustaniu stosunku służbowego sędziego, którego stosunek rozwiązano na podstawie art. 68 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że art. 91 § 9 i § 10 PUSP stanowią przepisy szczególne względem ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o promocji zatrudnienia. Zgodnie z art. 91 § 9 PUSP od wynagrodzenia sędziów nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne, a w razie rozwiązania stosunku służbowego w trybie art. 68 PUSP, od wynagrodzenia wypłaconego w okresie służby przekazuje się składkę przewidzianą w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Sąd uznał, że obowiązek ten dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe), a nie składek na Fundusz Pracy, których art. 91 § 10 nie wymienia. Skoro ustawodawca nie przewidział obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy po ustaniu służby sędziego, nie ma podstaw do obciążania płatnika tym obowiązkiem. Apelacja ZUS oparta na art. 107 ustawy o promocji zatrudnienia i art. 32 ustawy systemowej została uznana za niezasadną. Art. 32 ustawy systemowej jest przepisem technicznym, a materialnoprawną podstawę stanowią przepisy szczególne o ustroju sądów. Wyrok jest prawomocny.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Czy płatnik składek (sąd rejonowy) jest zobowiązany do rozliczenia i opłacenia składek na Fundusz Pracy za byłego sędziego po ustaniu stosunku służbowego?
  • ·Czy art. 91 § 10 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych obejmuje swoim zakresem składki na Fundusz Pracy, czy tylko składki na ubezpieczenie społeczne?
  • ·Czy przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 107) oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 32) mogą stanowić samodzielną podstawę obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy za byłego sędziego?
  • ·Zasada lex specialis – pierwszeństwo art. 91 § 9 i § 10 PUSP przed ogólnymi przepisami o składkach.
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.

Sygn. akt III AUa 1804/11

Dnia 20 marca 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Maria Pietkun (spr.)

Sędziowie:

SSA Irena Różańska-Dorosz

SSA Janina Cieślikowska

Protokolant:

Karolina Sycz

po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. we Wrocławiu

sprawy z wniosku Sądu Rejonowego w L.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

o składki

na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy

z dnia 7 listopada 2011 r. sygn. akt V U 961/11

oddala apelację.

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 21 czerwca 2011 r. w ten sposób, że ustalił, iż płatnik składek Sąd Rejonowy w (...)nie jest zobowiązany do rozliczenia i opłacania składek na Fundusz Pracy za byłego sędziego G. B.za okres od 20 października 1999 r. do 30 maja 2005 r.

Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy oparł o ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które Sąd Apelacyjny przyjmuje jako własne.

Z powyższym wyrokiem w całości nie zgodził się organ rentowy wywodząc apelację, w której zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.), art. 91 § 9 i 10 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070), art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., nr 69, poz.415 ze zm.) poprzez ustalenie, że płatnik składek Sąd Rejonowy w L.nie jest zobowiązany do rozliczenia i opłacenia składek na Fundusz Pracy za byłego sędziego za okres od 20 października 1999 r. do 30 maja 2005 r.

Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, względnie z ostrożności procesowej o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Apelacyjny zważył:

Apelacja organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew zarzutom apelującego Sąd Okręgowy zastosował właściwe przepisy prawne oraz dokonał ich prawidłowej wykładni. Nadto swoje stanowisko dotyczące spornej kwestii Sąd I instancji dokładnie i logicznie uzasadnił, którą to argumentację Sąd Apelacyjny w pełni akceptuje.

Spór w sprawie dotyczył kwestii obowiązku rozliczenia i opłacenia przez odwołującego się – Sąd Rejonowy, składek na Fundusz Pracy za byłego sędziego, którego stosunek służby został rozwiązany na podstawie art. 68 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.

W przedmiotowej sprawie obowiązek opłacenia składek nie dotyczy okresu kiedy składki winny być opłacane na bieżąco za osoby pozostające w zatrudnieniu. Spór dotyczy natomiast sytuacji kiedy składki winy być opłacone po ustaniu stosunku służbowego sędziego, za którego w okresie trwania służby nie odprowadza się tych składek.

W rozpoznawanej sprawie nie można, więc tak jak to czyni apelujący, rozpatrywać powyższej regulacji w oderwaniu od treści art. 91 § 9 i § 10 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. tj. 2001/98/1070), które są przepisami szczególnymi, jak to trafnie przyjął Sąd I instancji, w odniesieniu do kwestii obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku sędziów. W myśl art. 91 § 9 cytowanej ustawy od wynagrodzenia sędziów nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne, natomiast stosownie do § 10 tego przepisu w razie rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego w sposób, o którym mowa w art. 68, od wynagrodzenia wypłaconego sędziemu w okresie służby, od którego nie odprowadzano składki na ubezpieczenie społeczne, przekazuje się składkę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przewidzianą za ten okres w przepisach o ubezpieczeniu społecznym.

Zatem treść tych przepisów nie pozostawia żadnych wątpliwości, że w opisanej wyżej sytuacji, z którą mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, jak to zresztą słusznie przyjął Sąd Okręgowy, obowiązek rozliczenia i opłacenia istnieje jedynie w odniesieniu do składek na ubezpieczenie społeczne, które to obejmują, w myśl art. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych: ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenia rentowe, ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa oraz ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Powołany przepis art. 91 ust. 10 ustawy w/w ma na zasadzie przepisu szczególnego pierwszeństwo i wskazuje zakres w jakim do osoby byłego sędziego stosuje się powszechnie obowiązujące przepisy tyczące obowiązku odprowadzenia składek za okres kiedy pozostawał w służbie.

W art. 56 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. tj. 2003/58/514 ze zm. ) oraz art. 107 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U tj. 2008/69/415) wskazano, że składki na Fundusz Pracy opłaca się za czas trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, a zatem chodzi tutaj m. in. o okres zatrudnienia, natomiast w przypadku sędziów zachodzi szczególna sytuacja, kiedy to mimo tego, że pozostają oni w stosunku służby i otrzymują wynagrodzenie, to od tego wynagrodzenia nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne. Wyjątek dotyczy sytuacji określonej w przepisie art. 91 § 10 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, w którym jednak mowa jest jedynie o składkach na ubezpieczenie społeczne i brak jest jakiegokolwiek odniesienia do regulacji dotyczących składek na Fundusz Pracy. Stanowisko organu rentowego wyrażone w apelacji sprowadza się do zastosowania wprost przepisów w/w ustawy o promocji zatrudnienia , niezależnie od treści art. 91 § 10 ustawy prawo o ustroju…. Takiej możliwości, zdaniem Sądu Apelacyjnego w zakresie składek na fundusz pracy nie ma, skoro ustawodawca nie przewidział tego rodzaju zobowiązania w ustawie o ustroju…, a tylko ta ostatnia regulacja jest podstawą do opłacania jakichkolwiek należności po ustaniu stosunku służby sędziego. Skoro tak, to nie ma żadnych podstaw, by obciążać płatnika składek – Sąd Rejonowy w L.obowiązkiem rozliczenia i opłacania tych składek za byłego sędziego G. B.. Wskazać należy, iż podstawą rozstrzygnięcia w sprawie jest ocena prawna powołanych przepisów, trafnie dokonana przez sąd pierwszej instancji, nie jest natomiast wiążąca dla sądu praktyka organu rentowego w innych sprawach, czy stanowiska zajmowane w pismach przez organy administracji .

Odnosząc się do zarzutów apelującego wskazać należy, że art. 38 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.), którego naruszenie m. in. zarzuca organ rentowy, nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, domniemywać zatem należy, że chodziło o przepis art. 32 cytowanej ustawy, który stanowi, że do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Przepis ten, zdaniem Sądu Apelacyjnego, jest jednak przepisem o charakterze czysto technicznym, natomiast podstawa materialna w odniesieniu do obowiązku i zasad opłacania składek na Fundusz Pracy znajduje się w powołanych wyżej przepisach art. 56 ustawy o zatrudnieniu… i obowiązującym w spornym okresie od 1 maja 2005 r. art. 107 ustawy o promocji zatrudnienia… Przepisy te jednoznacznie określają, że składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Jest to sytuacja odmienna od obowiązku opłacenia składek na zasadach określonych w powołanym art. 91 ust. 10 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych tylko w zakresie uregulowanym w tym przepisie.

Z tych motywów zarzuty podniesione w apelacji nie zasługują na uwzględnienie, co skutkowało jej oddaleniem przez Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c.

R.S.