III AUa 834/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił Z. K. prawa do emerytury pomostowej.

W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż odmówił prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, albowiem ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat oraz po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. K. wskazał, że w trakcie pracy zawodowej przepracował 29 lat 10 miesięcy i 16 dni, jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyższej 3,5 tony – wożąc mleko do dostawców. Ubezpieczony podał, iż taką pracę wykonywał w okresach od 02.05.1985 r. do 29.02.1992 r., od 08.11.1993 r. do 31.05.1995 r., od 01.06.2001 r. do 31.12.2002 r., od 01.01.2003 r. do 31.12.2007 r. oraz od 01.01.2008 r. do chwili obecnej.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto, pozwany wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 12 marca 2025 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII U 1355/24 w punkcie pierwszym: oddalił odwołanie i w punkcie drugim: zasądził od ubezpieczonego na rzecz pozwanego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z kwotą należnych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu I instancji:

Z. K., urodzony (...) w dniu 15 marca 2024 r. złożył w organie wniosek o emeryturę pomostową.

W toku postępowania przed organem ubezpieczony początkowo udowodnił 41 lat 2 miesiące i 18 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 7 lat 6 miesięcy i 15 dni okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. 1983 Nr 8, poz. 43).

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 11 kwietnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej z uwagi na nieudowodnienie okresu pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat oraz nie wykonywanie po dniu 31 grudnia 2008 r. prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.

Następnie, organ rentowy decyzją z dnia 07 maja 2024 r. ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do wnioskowanego świadczenia, zmieniając decyzję z dnia 11 kwietnia 2024 r. jedynie w zakresie udowodnionej pracy w szczególnych warunkach i uznając, że ubezpieczony udowodnił 8 lat 11 miesięcy i 15 dni okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. 1983 Nr 8, poz. 43), co jednak nie spowodowało nabycia prawa do emerytury pomostowej.

Ostatecznie do okresów pracy w warunkach szczególnych ZUS uwzględnił okresy pracy w (...) Spółdzielni (...) w N. (z wyłączeniem okresów nieskładkowych) od 08.11.1993 r. do 31.05.1995 r., od 01.06.2001 r. do 31.08.2001 r., od 01.11.2001 r. do 31.12.2007 r. oraz od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r., a nie uwzględnił okresu zatrudnienia w Spółdzielni (...) w E. od 02.05.1985 r. do 29.02.1992 r. z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w wystawionym przez pracodawcę w dniu 01 października 2003 r. świadectwie pracy w warunkach szczególnych.

W okresie od 02.05.1985 r. do 29.02.1992 r. ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółdzielni (...) w E. na stanowisku kierowcy-ładowacza.

W okresie zatrudnienia ubezpieczony jeździł cysterną do odbioru mleka.

W dniu 01 października 2003 r. pracodawca wystawił ubezpieczonemu świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym wskazał, że ubezpieczony w ww. okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyższej 3,5 tony.

Od 08 października 1993 r. ubezpieczony jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Spółdzielni (...) w N., w tym w okresie od 08 listopada 1993 r. do 31 maja 1995 r. na stanowisku kierowcy-konwojenta, od 01 czerwca 1995 r. do 31 grudnia 2002 r. na stanowisku magazyniera nabiałowego, przy czym w okresie od 01 czerwca 2001 r. do 31 sierpnia 2001 r. miał powierzone na stale wykonywanie obowiązków kierowcy-konwojenta, w okresie od 01 stycznia 2003 r do 31 grudnia 2003 r. na stanowisku kierowcy-konwojenta r. i od 01 stycznia 2004 r. jest zatrudniony na stanowisku kierowcy.

Ubezpieczony w okresach pracy na stanowisku kierowcy-konwojenta/kierowcy zajmował się i nadal zajmuje się transportem mleka – odbiera mleko od rolników i wozi je do mleczarni. W ramach tych obowiązków ubezpieczony jest odpowiedzialny za surowiec tj. dokonując odbioru mleka sprawdza jego temperaturę, kwasowość i czystość. Wcześniej próby te były wykonywane ręcznie, obecnie odbywa się to automatycznie. Wcześniej teren działania przedsiębiorstwa to było ok. 150 km, obecnie jest to 300 km. Ubezpieczony wykonuje 2-3 transporty dziennie. Cysterny, którymi jeździ ubezpieczony to samochody o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony - wcześniej były to S. (...) i (...) obecnie są to M. i S. (1).

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS oraz zeznań świadków i ubezpieczonego.

Sąd ten pozytywie ocenił dowody z dokumentów, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości, zaś ich treść i forma nie były kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich, jakie należałoby uwzględnić z urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego. Dokumenty urzędowe stanowiły zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 k.p.c.), zaś dokumenty prywatne dowód tego, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.).

Sąd I instancji dał wiarę zeznaniom świadków L. Ś. i M. R., a także zeznaniom odwołującego Z. K. uznając, że były wewnętrznie spójne i logiczne, a ponadto znalazły potwierdzenie w treści zgromadzonych w sprawie dokumentów.

Powyższe dowody układają się zdaniem tego Sądu w spójną całość, wzajemnie się potwierdzając lub uzupełniając. Nie były też kwestionowane przez strony i Sąd meriti dał im wiarę w całej rozciągłości.

Zdaniem tego Sądu zgromadzony materiał dowodowy pozwala na dokonanie wiążących ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Niemniej jednak, w ocenie Sądu, odwołanie Z. K. nie jest zasadne i jako takie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Odnosząc się do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, iż warunki nabywania prawa do emerytury pomostowej określa ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U.2024.1696 t.j.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.

Ustawa o emeryturach pomostowych zastąpiła i uzupełniła przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, określające zasady przyznawania emerytur w niższym wieku pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze nowymi regulacjami, określającymi zasady nabywania wcześniejszych emerytur z tytułu tego rodzaju pracy. Najogólniej rzecz ujmując celem tej ustawy jest ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury z powodu pracy w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze do mniejszej liczby sytuacji uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwania osób, które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy na starych zasadach, na wcześniejsze przejście na emeryturę powinny zostać zaspokojone. Ustawa ma charakter przejściowy, ograniczając prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999 r. (art. 4 pkt 5 ustawy). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny emerytura pomostowa ma być „pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem” (uzasadnienie wyroku z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09, (...) 2010 nr 3, poz. 21). Wskazany wyżej cel ustawy realizują w najbardziej widoczny sposób jej przepisy określające przesłanki nabycia emerytury pomostowej.

Zgodnie z art. 4 ustawy prawo do emerytury pomostowej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.,

2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,

3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn,

4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn,

5. (uchylony)

6. po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3,

Z art. 4 wynika, że jakkolwiek w świetle art. 4 pkt 2 i 5 w związku z art. 3 ust. 7 ustawy, do wymaganego przez ustawę stażu przypadającego przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed 1 stycznia 2009 r., wlicza się okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jak i art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to właściwego ograniczenia do zamierzonego przez ustawodawcę kręgu osób uprawnionych do emerytury pomostowej dokonuje konieczność spełnienia przesłanki z art. 4 pkt 6. Wymaganie to spełnia zasadniczą funkcję eliminacyjną, ograniczając ostatecznie prawo do emerytury pomostowej do kręgu osób wykonujących pracę kwalifikowaną jako szczególną w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Możliwość uzyskania emerytury pomostowej przez osoby niespełniające warunku z art. 4 pkt 6 przewiduje art. 49 ustawy według którego prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:

1. po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

2. spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i art. 5-12;

3. w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Przytoczony przepis zmienia wymagania konieczne do uzyskania emerytury pomostowej dla osób niespełniających warunku z art. 4 pkt 6 ustawy, zwalniając je z konieczności wykonywania po 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jednakże wprowadza w to miejsce wymaganie, aby ubiegający się o rozważane świadczenie spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. Warunek ten został jasno wyrażony, bowiem wynika wprost z literalnego brzmienia art. 49 pkt 3 ustawy i jest zgodny z jej celem. W uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., II UK 164/11, na który powołał się Sąd I instancji, Sąd Najwyższy wskazał, że w świetle tego przepisu nie ma podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, nie może być kwalifikowany jako prace w warunkach szczególnych (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy) w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów. Sąd Najwyższy podkreślił, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, że przepisy regulujące system zabezpieczenia społecznego ze względu na swoją istotę i konstrukcję podlegają wykładni ścisłej. Nie powinno się więc stosować do nich wykładni celowościowej, funkcjonalnej lub aksjologicznej w opozycji do wykładni językowej, jeżeli ta ostatnia prowadzi do jednoznacznych rezultatów interpretacyjnych.

W rezultacie należy uznać, że określenie „okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3” zawarte w art. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowych, oznacza okres pracy wskazany w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy bez wliczania do niego okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy emeryturach i rentach z FUS.

Sąd Okręgowy podkreślił, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, III AUa 1664/12). Innymi słowy nie spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 4 cytowanej ustawy pozbawia wnioskodawcę prawa do emerytury pomostowej.

Jak wskazał dalej Sąd I instancji, w niniejszym postępowaniu niesporne było, iż ubezpieczony wymagany wiek 60 lat osiągnął w dniu (...) że udowodnił ponad 41-letni ogólny staż pracy. W ocenie tego Sądu nie budziło także wątpliwości, iż ubezpieczony legitymuje się ponad 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych na dzień 31 grudnia 2008 r. Mimo błędów w świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 01 października 2003 r. na podstawie zeznań świadków i ubezpieczonego należało bowiem uznać, że także praca Z. K. w okresie zatrudnienia w Spółdzielni(...) w E. na stanowisku kierowcy-ładowacza od 02.05.1985 r. do 29.02.1992 r. była pracą w warunkach szczególnych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. 1983 Nr 8, poz. 43) tj. pracą wymieniona w wykazie A, załącznika do tego rozporządzenia, w dziale VIII (w transporcie i łączności) pod pozycją 2 tj. pracą kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton.

Analizując jednak sytuację prawną odwołującego zarówno w aspekcie art. 4, jak i 49 ustawy o emeryturach pomostowych Sąd Okręgowy uznał, że nie spełnił on warunku pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze określonych w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych ani przed, ani po dniu 31 grudnia 2008 r., Z. K. nie wykonywał takiej pracy, która dałyby się zakwalifikować jako praca wymiona w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.

W ocenie Sądu I instancji przeprowadzone postępowanie dowodowe nie pozostawia wątpliwości, iż praca ubezpieczonego na stanowiskach kierowcy-ładowacza, jak i kierowcy zarówno w okresie zatrudnienia w Spółdzielni (...)w E., jak i w (...) Spółdzielni (...) w N. była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, ale tylko w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (poprzednio obwiązujących). Praca wykonywana w warunkach opisywanych przez ubezpieczonego i świadków tj. praca kierowcy samochodu ciężarowego (cysterny) transportującego mleko w okresach od 02.05.1985 r. do 29.02.1992 r., od 08.11.1993 r. do 31.05.1995 r., od 01.06.2001 r. do 31.08.2001 r., od 01.11.2001 r. do 31.12.2007 r. oraz od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r., nie ma natomiast swojego odpowiednika w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych, a więc nie jest kwalifikowana jako praca w rozumieniu jej art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej. W załączniku nr 1 do ww. ustawy wymienione są bowiem jedynie prace wewnątrz cystern, kotłów, a także zbiorników o bardzo małej kubaturze po substancjach niebezpiecznych (pozycja 30), a w załączniku nr 2 prace kierowców autobusów, trolejbusów oraz motorniczych tramwajów w transporcie publicznym (pozycja 8), prace kierowców pojazdów uprzywilejowanych (pozycja 9) i prace kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne wymagające oznakowania pojazdu tablicą ostrzegawczą barwy pomarańczowej, zgodnie z przepisami Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w G. (1) dnia 30 września 1957 r. (pozycja 10). Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby ubezpieczony wykonywał którąkolwiek z powyższych pracy, czy też inną wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.

Tak więc, mimo, iż ubezpieczony pracował przez ponad 15 lat w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy emerytalnej, to nie ma podstaw do ich kwalifikacji do prac w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy pomostowej, co jest warunkiem koniecznym do nabycia prawa do emerytury pomostowej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477(14) § 1 kodeksu postępowania cywilnego, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawcy, o czym orzekł w punkcie I wyroku.

O kosztach procesu Sąd ten orzekł w punkcie II sentencji, na podstawie art. 98 §1 k.p.c., to jest w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Zasądzona z tego tytułu od skarżącego kwota 360 zł, to stawka minimalna wynagrodzenia pełnomocnika organu rentowego, wynikająca z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 t.j.). O odsetkach od tych kosztów orzeczono zgodnie z art. 98§1(1) k.p.c.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł ubezpieczony, zaskarżając wyrok ten w całości i zarzucając mu:

1.  naruszenie przepisów prawa postępowania poprzez samoistny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym ustaleniu, że skarżący Z. K. po dniu 31 grudnia 2008 roku nie pracuje w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze podczas gdy zeznania świadków oraz przesłuchanie strony skarżącej świadczą w sposób jednoznaczny, że również po dniu 31 grudnia 2008 roku charakter jego pracy spełniał wszelkie kryteria, o których mowa w art. 3 ust. 1 oraz 3 ustawy o emeryturach pomostowych;

2.  naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci niezastosowania normy art. 3 ust 1 i 3, które to naruszenie nastąpiło poprzez uznanie, że charakter pracy, jej rodzaj, specyfika, towarzyszące jej wymagania nie wypełniają definicji legalnej zawartej w normie art. 3 us. l i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, a w konsekwencji oddalenie odwołania skarżącego, podczas gdy właściwe zastosowanie normy art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych pozwala stwierdzić, że wykonywana przez skarżącego praca wpisuje się w desygnat definicji legalnej ustanowionej przez nory art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej.

3.  naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie normy art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych podczas gdy skarżący spełnił wszelkie wymagania i kryteria od jakich ustawa uzależnia przyznanie prawa do emerytury pomostowej;

Mając powyższe na uwadze ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej; zmianę rozstrzygnięcia kosztowego, poprzez zasądzenie od pozwanego zakładu emerytalnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; zasądzenie od pozwanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych i należnymi odsetkami - za postępowanie przed drugą instancją.

W uzasadnieniu apelacji ubezpieczony wskazał m.in., iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu, kwestionując zastosowanie norm prawa materialnego stanowiącego podstawę orzeczenia, tj. art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Sąd bowiem stoi na stanowisku, iż w zakresie prac spełniających charakter szczególny lub prac w szczególnych warunków, znajdują się tylko te prace wymienione w załącznikach do ustawy. W ocenie apelującego, taka interpretacja jest niezgodna z literalnym znaczeniem stosowanej ustawy, jak również rozumieniem zasad techniki prawodawczej. Apelujący wskazał, iż powyższe normy stanowią określenie definicji legalnej terminów pracy w szczególnych warunkach oraz pracy o szczególnym charakterze. Prawodawca więc określa zespół cech, okoliczności oraz kryteriów jakie spełnić musi dany stan faktyczny aby zakreślić go w ramach desygnatu definicji pracy w szczególnych warunkach albo pracy o szczególnym charakterze. Informacje o załącznikach pojawiają się dopiero pod koniec jednostki redakcyjnej normy. Umieszczenie informacji o załącznikach sformułowane jest po znaku średnik, a więc jest wyłączone z całej definicji legalnej wskazanych wyżej terminów prawnych. Uwypuklić nadto należy, że fraza odnośnie załączników nie jest normą o charakterze odsyłającym. Konsekwencją tego musi być uznanie, że zakres desygnatów norm art. 3 ust 1 i 3 nie jest wyznaczany ściśle załącznikami. W ocenie skarżącego funkcja umieszczenia ww. załączników jest znacząco inna. Prace bowiem, które są w nich wymienione, niezależnie od stanu faktycznego i realiów wykonywania tychże prac każdorazowo muszą stanowić o spełnieniu kryterium, o którym mowa w art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych . Natomiast nie można zgodzić się z poglądem wedle, którego wymienione załączniki stanowią katalog zamknięty prac w szczególnych warunkach oraz pracy o szczególnym charakterze. Takie stwierdzenie, w ocenie ubezpieczonego, prowadzi bowiem do uznania braku racjonalności prawodawcy, który kreuje definicję legalną, a jednocześnie ogranicza ją do ustalonego katalogu. Ubezpieczony wskazał, iż fundamentalną regułą interpretacyjną jest racjonalność ustawodawcy, w ramach której dba on o spójność, zupełność i brak sprzeczności w stanowionym prawie. Takie założenia powodują, że koniecznym jest uznanie swoistej otwartości katalogu desygnatów definicji norm art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych .

Apelujący podnosił, iż skoro możliwym jest zaliczenie w poczet prac w szczególnych warunkach oraz pracy o szczególnym charakterze również prac pozostających poza wskazanymi załącznikami, należy rozważyć czy praca wykonywana przez niego jest pracą spełniającą wymogi nałożone przez przytaczane powyżej definicje legalne. Wskazał on następnie, że jego praca polega na kierowaniu cysterny zawierającej mleko. Skarżący wykonuje od dwóch do trzech, czasem czterech kursów dziennie. Cysterna ta ma dużą pojemność, a równowartość zawartości mleka w ramach jednego transportu oscyluje wokół kilkudziesięciu tysięcy złotych. Fakty te nie były kwestionowane przez organ emerytalny. Skarżący odpowiada za odpowiednie zlanie mleka do cysterny, kontroluje jego jakość, odwozi mleko do mleczami. Skarżący pokonuje dziennie trasę kilkudziesięciu kilometrów. Wymaga to od niego natężonej uwagi, precyzji w kierowaniu tak skomplikowanym, dużym, ciężkim pojazdem jakim jest cysterna. Skarżący ma świadomość, że wszelkie zdarzenia drogowe przy jego udziale niosą za sobą daleko idące i znaczące konsekwencje niż w sytuacji zdarzenia drogowego przy udziale samochodu mniejszego, który nie jest załadowany znaczącą ilością towaru; nadto koniecznym jest uwypuklenie odpowiedzialności finansowej jaka towarzyszy działaniom i świadczeniu pracy skarżącego. Apelujący wskazał, iż tak ukształtowany stan faktyczny wpisuje się w definicję legalną pracy w szczególnych warunkach albo pracy o szczególnym charakterze, a tym samym wymóg kształtowany przez normę art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych został przez niego spełniony, czego konsekwencją winno być ustalenie przez Sąd, że skarżący spełnił wszelkie kryteria warunkujące prawo do emerytury pomostowej.

W odpowiedzi na apelację pozwany organ rentowy domagał się oddalenia apelacji oraz zasądzenia na jego rzecz od ubezpieczonego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych wraz z należnymi odsetkami.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja Z. K. nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd Apelacyjny uznał, że w sprawie nie zachodziły podstawy prawne ani do zmiany zaskarżonego wyroku w kierunku postulowanym przez ubezpieczonego, gdyż wyrok ten odpowiadał prawu, ani do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do jej ponownego rozpoznania Sądowi I instancji – gdyż mając na względzie brzmienie art. 386 § 4 k.p.c. – Sąd I instancji nie tylko przeprowadził postępowanie dowodowe w wystarczającym zakresie dla kategorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ale i rozpoznał jej istotę.

Spór koncentrował się na kwestii spełniania przez ubezpieczonego przesłanek prawa do emerytury pomostowej wynikających z ustawy z 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych, a konkretnie – na możliwości stwierdzenia, czy ubezpieczony 1) po 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienioną w załączniku nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych lub pracę o szczególnym charakterze wymienioną w załączniku nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych i łącznie legitymuje się co najmniej 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych (tj. wykonywał prace wymienione w załączniku nr 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych) a jeśli nie, czy cały dotychczasowy okres zatrudnienia może być kwalifikowany jako okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ubezpieczonego w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych (prace wymienione w załączniku nr 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych) i czy okres ten wynosi na dzień wejścia w życie ustawy o emeryturach pomostowych, tj. na 1 stycznia 2009 r. co najmniej 15 lat.

Wbrew podniesionym w apelacji zarzutom, Sąd Okręgowy dokonał właściwych ustaleń stanu faktycznego w zakresie elementów istotnych dla rozstrzygnięcia oraz prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Sąd ten swoje ustalenia oparł na dowodach opisanych w uzasadnieniu wyroku, zaś rozważania tego Sądu mają pokrycie w prawidłowo dokonanych ustaleniach faktycznych. Uzasadnienie jest analityczne i czytelne oraz poddaje się kontroli instancyjnej. Argumentacja Sądu I instancji jest logiczna i klarowna, tymczasem tylko w przypadku, gdy nie ma logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych związków przyczynowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Takiego braku logiki czy oczywistych sprzeczności skarżący nie wykazał. Jakkolwiek apelujący zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych, to jednak zarzut ten sprowadzał się w istocie do dokonanej oceny prawa materialnego. Jak się zdaje konstrukcja apelacji opiera się na mylnym rozumieniu zasad nabywania prawa do emerytury pomostowej, co Sąd Okręgowy w swoim uzasadnieniu starał się w przystępny sposób wyjaśnić. Sąd Apelacyjny podziela zatem ustalenia Sądu I instancji, odnośnie do okoliczności faktycznych w sprawie, przyjmując je za własne, co sprawia, że zbędne jest ponowne ich szczegółowe przytaczanie (art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny podziela także ocenę prawną faktów w sprawie przedstawioną przez Sąd I instancji, zatem nie ma konieczności ponownego jej szczegółowego przywoływania (art. 387 § 2 ¹ pkt 2 k.p.c.).

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 4 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia kumulatywnie następujące warunki: 1) urodził się po 31 grudnia 1948 roku; 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5) (uchylony); 6) po 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, iż w świetle art. 4 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych, do wymaganego przez tę ustawę stażu przypadającego przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed 1 stycznia 2009 roku, wlicza się okresy pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, a więc pracy ujętej w załączniku nr 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, jak i art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, tj. pracy wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm.). Istotne jest przy tym – obok legitymowania się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych/szczególnym charakterze – kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy (tj. po 31 grudnia 2008 r.), jednak w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Zgodnie zaś z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, dla osób, które po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywały pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, tj. prac wymienionych w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, emerytura pomostowa przysługuje tylko wtedy, gdy spełniają one warunki określone w art. 4 pkt 1-4 i art. 5-12 oraz w dniu wejścia w życie ustawy miały wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 omawianej ustawy.

Zastrzec jednak zdecydowanie należy, że zakres prac uznawanych za pracę w szczególnych warunkach (lub szczególnym charakterze) wymienionych w ustawie o emeryturach pomostowych nie jest tożsamy z zakresem takich prac, na które wskazuje ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. o wieku emerytalnym pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wspomniana wyżej ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych dokonała bowiem znacznego, jakościowego ograniczenia prac uznawanych za wykonywane w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, u podstaw czego leżało założenie, że postęp techniczny i cywilizacyjny spowodował, że wiele prac, który wykonywanie było uprzednio traktowane jako mające szczególnie niekorzystany wpływ na zdrowie pracowników – już takimi nie są, w związku z czym brak podstaw do dalszego uprzywilejowania pracowników, wykonujących te prace. Wyraźnym zatem celem ustawy było ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury z powodu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze do mniejszej liczby sytuacji uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwania osób, które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy na starych zasadach na wcześniejsze przejście na emeryturę powinny zostać zaspokojone (por. w tym zakresie wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 grudnia 2013r. , II UK 159/13 ; z dnia 13 marca 2012 r., II UK 164/11, OSNP 2013, nr 5-6, poz. 62 i z dnia 4 września 2012 r., I UK 164/12, LEX nr 1284720, uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09, OTK-A 2010, nr 3, poz. 21 oraz uzasadnienie projektu ustawy, Sejm RP VI kadencji, nr druku 1070).

Podobnie jak w przypadku emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach tak i w przypadku emerytur pomostowych katalog prac kwalifikowanych jako prace w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze jest zamknięty (enumeratywnie ujęty) w załącznikach Nr 1 (praca w szczególnych warunkach) i Nr 2 (prace w szczególnym charakterze). Oznacza to, że tylko prace ujęte w tych załącznikach mogą być kwalifikowane jako prace wykonywane w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze ( por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14.05.2014r. UK 460/13 OSNP 2015/4/55; z dnia 13. (...)., II UK 164/11, OSNP 2013 nr 5-6, poz. 62; z dnia 24.01.2014r. III UK 33/13 OSNP 2015/4/).

Godzi się też przypomnieć, że prawo do emerytury pomostowej podobnie jak prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach są regulacjami wyjątkowymi, nadającymi przywileje określonym grupom pracowników, a jak wiadomo przepisy wprowadzające wyjątek od ogólnych zasad nabywania prawa do emerytury nie powinny być wykładane w sposób rozszerzający. W prawie ubezpieczeń społecznych zresztą z zasady przepisy powinny być wykładane w sposób ścisły z wyraźną dominacją wykładni literalnej. Nie powinno się więc stosować do nich zasadniczo wykładni celowościowej, funkcjonalnej lub aksjologicznej w opozycji do wykładni językowej, jeżeli ta ostatnia prowadzi do jednoznacznych rezultatów interpretacyjnych, a zatem nie można ich poddawać ani wykładni rozszerzającej, ani zwężającej, modyfikującej (por. w tym zakresie wyroki Sądu Najwyższego z : z dnia 8 stycznia 1993 r., III ARN 84/92, OSNC 1993 Nr 10, poz. 183; z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999 Nr 1, poz. 7; z dnia 25 kwietnia 2003 r., III CZP 8/03, OSNC 2004 Nr 1, poz. 1; z dnia 16 sierpnia 2005 r., I UK 378/04, OSNP 2006 nr 13-14, poz. 218; z dnia 23 października 2006 r., wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 listopada 1999 r., II UKN 187/99, OSNAPiUS 2001 Nr 4, poz. 121; wyrok z 16 sierpnia 2005 r., I UK 378/04, OSNP 2006 nr 13-14, poz. 218 i z dnia 25 czerwca 2008 r., II UK 315/07, LEX nr 496396, I UK 128/06, OSNP 2007 nr 23-24, poz. 359; z dnia 29 stycznia 2008 r., I UK 239/07, OSNP 2009 nr 7-8, poz. 103; z dnia 4 marca 2008 r., II UK 129/07, OSNP 2009 nr 11-12, poz. 155; z dnia 19 maja 2009 r., III UK 6/09, LEX nr 509028; z dnia 25 października 2016 r., I UK 386/15, LEX nr 2169474).

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 października 2022 r., III USKP 159/21, odnośnie do kręgu osób uprawnionych do emerytury pomostowej, jakkolwiek w świetle art. 4 pkt 2 i w związku z art. 3 ust. 7 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych do wymaganego stażu przypadającego przed dniem wejścia w życie tego aktu, tj. przed 1 stycznia 2009 r., wlicza się okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno art. 3 ust. 1 lub 3 tej ustawy, jak i art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to ostateczne ograniczenie zamierzonego przez ustawodawcę kręgu osób uprawnionych do emerytury pomostowej wynika z konieczności ziszczenia się przesłanki z art. 4 pkt 6 ustawy. Wymaganie to spełnia zasadniczą funkcję eliminacyjną, ograniczając ostatecznie prawo do emerytury pomostowej do kręgu osób wykonujących pracę kwalifikowaną jako szczególna w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych po 31 grudnia 2008 r.

Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma przy tym istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy (rzeczywiście wykonywanych zadań pracowniczych).

Tak więc ocena charakteru i rodzaju prac ubezpieczonego w niniejszej sprawie nastąpić musiała przez pryzmat kwalifikacji tychże prac pod kątem załącznika nr 1 i 2 do ustawy pomostowej, a więc tego, czy ubezpieczony wykonywał prace nie tyle przewidziane w ramach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ale wskazane w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy pomostowej.

W świetle prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego, dokonanych w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazać przede wszystkim należało, iż odwołujący się po dniu 31 grudnia 2008 r. nie pracował w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów ustawy pomostowej, co wyklucza możliwość nabycia przez niego prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 tej ustawy. Wykonywana po tej dacie (i nadal) praca kierowcy w (...) Spółdzielni (...) w N. niewątpliwie nie podlega możliwości kwalifikacji jako pracy w warunkach szczególnych. Jakkolwiek – jak wynikało z całokształtu okoliczności faktycznych niniejszej sprawy – obowiązki Z. K. w tym czasie, tj. po dniu 31 grudnia 20028 r. (ale również i wcześniej) sprowadzały się de facto do kierowania cysterną o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, którą transportował uprzednio odebrane od rolników mleko w ramach skupu prowadzonego przez spółdzielnię, co ustalono zarówno na podstawie zeznań słuchanych w sprawie świadków, jak i samego ubezpieczonego, to jednak, zgodnie z treścią załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, w którym zamieszczono: prace kierowców autobusów, trolejbusów oraz motorniczych tramwajów w transporcie publicznym (pozycja 8), prace kierowców pojazdów uprzywilejowanych (pozycja 9) i prace kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne wymagające oznakowania pojazdu tablicą ostrzegawczą barwy pomarańczowej, zgodnie z przepisami Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w G. (1) dnia 30 września 1957 r. (pozycja 10) – obowiązki wykonywane przez ubezpieczonego nie podpadały pod żadną ze ww. pozycji. Trudno też uznać, iż ubezpieczony wykonywał w tym czasie prace, o jakich mowa w załączniku nr 1 do ww. ustawy, gdzie wymienione są jedynie prace wewnątrz cystern, kotłów, a także zbiorników o bardzo małej kubaturze po substancjach niebezpiecznych (pozycja 30).

Z powyższych względów Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczony nie spełnił przesłanek, o których mowa w art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych i w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji (a wcześniej organu rentowego) było prawidłowe, brak bowiem wykazania okresu pracy w szczególnych warunkach po dniu 31.12.2008 r. powoduje, iż nie jest możliwe nabycie prawa do emerytury przez odwołującego na podstawie art. 4 ustawy.

Nie można przy tym tracić z pola widzenia, iż ubezpieczony nie był uznawany za pracownika w warunkach szczególnych na gruncie przepisów ustawy o emeryturach pomostowych także przez ww. pracodawcę – (...) Spółdzielnię (...) w N.. Tak wynikało przede wszystkim z treści pisma ww. podmiotu z dnia 2 grudnia 2024 r., złożonego do akt sprawy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, w którym to wskazano, iż zdaniem (...) pracownik ten nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, tj. prac wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy (wykaz prac w szczególnych warunkach) i w załączniku nr 2 (wykaz prac o szczególnym charakterze), w szczególności nie wykonywał pracy kierowcy, wymienionego pod poz. 8-10.

Apelujący nie wykazał też, aby przed dniem wejścia w życie ustawy o emeryturach pomostowych wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienioną w załączniku nr 1 i/lub nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, a tylko w takim wypadku mógłby nabyć prawo do emerytury pomostowej na podstawie art. 49 o emeryturach pomostowych.

Jakkolwiek ubezpieczonemu wystawione zostało przez Spółdzielnię (...)w E. świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 1 października 2003 r., którego treść wskazywała, iż w spornym okresie (od dnia 2 maja 1985 r. do 29 lutego 1992 r.) wykonywał on stale i w pełnym wymiarze czasu pracę kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5 t wymienioną w wykazie A dział VIII poz. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nadto okoliczności wykonywania w tym czasie pracy kierowcy-ładowacza, jako pracy w warunkach szczególnych, gdyż znajdującej odzwierciedlenie w treści ww. Rozporządzenia – wykaz A, dział VIII – w transporcie i łączności – poz. 2 (praca kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 t potwierdzone zostały w oparciu o zeznania świadków i ubezpieczonego – jednakże było to niewystarczające z punktu widzenia dokonanej w niniejszej sprawie oceny spełnienia przez Z. K. przesłanek, warunkujących nabycie prawa do emerytury pomostowej.

Mimo, iż ubezpieczony w spornym okresie (który po doliczeniu do okresu uznanego przez organ rentowy: 8 lat 11 miesięcy i 15 dni, dawał staż ponad 15-letni) pracował w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy emerytalnej, to brak było podstaw, aby okres ten zakwalifikować do prac w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy pomostowej, co niewątpliwie jest warunkiem koniecznym do nabycia prawa do wnioskowanego świadczenia. Raz jeszcze bowiem podkreślić należy, iż praca ubezpieczonego w tym czasie (niezależnie od tego, że znajdowała swój odpowiednik w treści załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.) nie podlegała takiej kwalifikacji w świetle wykazu prac zamieszczonego w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych.

Nie sposób zgodzić się przy tym z wywodami apelacji odnośnie do tego, że zakres desygnatów norm art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, nie jest i nie powinien być ściśle wyznaczony załącznikami nr 1 i 2 do tej ustawy, stąd przyjęta przez Sąd I instancji interpretacja ww. przepisów art. 3 ust. 1 i 3 ustawy, zgodnie z którą w zakresie prac, spełniających kryterium prac o szczególnym charakterze/szczególnych warunkach znajdują się tylko te wymienione w załącznikach nr 1 i 2 do ww. ustawy, jest interpretacją wadliwą. Raz jeszcze podkreślić należy, iż ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych wprowadziła dla potrzeb tej ustawy zamknięty katalog prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, co równoznaczne jest z tym, iż tylko prace ujęte w załącznikach do tej ustawy mogą podlegać zakwalifikowaniu do prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Twierdzenia apelacji ograniczają się tymczasem do zakwestionowania interpretacji dokonanej przez Sąd Okręgowy; apelujący mimo, że z całą stanowczością twierdził, iż jego praca podpadała pod prace z załączników do ustawy o emeryturach pomostowych, to jednak mimo szczegółowego wskazania rodzaju wykonywanych obowiązków i odpowiedzialności, związanej z ich wykonywaniem, nie powołał się jednakże na konkretną pozycję, pod którą według jego interpretacji, praca ta mogłaby zostać zakwalifikowana.

Reasumując powyższe rozważania, Sąd Okręgowy nie dopuścił się w sprawie naruszenia ani prawa procesowego ani materialnego i prawidłowo przyjął, że odwołujący nie spełnia przesłanek nabycia prawa do emerytury pomostowej ani z art. 4 ani z art. 49 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.

W tym stanie rzeczy apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c., czemu Sąd Apelacyjny dał wyraz w punkcie pierwszym sentencji.

W punkcie drugim sentencji wyroku Sąd Apelacyjny zasądził od ubezpieczonego na rzecz pozwanego organu rentowego kwotę 270 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, działając na podstawie art. 98 §1, 1 ¹ i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. i art. 108 §1 zd. 1 k.p.c. w zw. z §9 ust. 2 oraz §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).

SSA Daria Stanek