I PKN 636/99

Wygrał pozwany
SN25 maja 2000·sentence
Inne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła roszczenia pracodawców wobec byłej pracownicy, technika dentystycznego, o odszkodowanie za zabranie materiałów protetycznych z zakładu pracy. Powodowie twierdzili, że pozwana przywłaszczyła cały komplet Ceramco II o wartości 4.633,10 zł, natomiast pozwana przyznała się jedynie do zabrania dwóch elementów o wartości 1.180 zł. Sąd Rejonowy i następnie Sąd Okręgowy uznały, że powodowie nie udowodnili zabrania całego zestawu, a odpowiedzialność pozwanej ogranicza się do wartości faktycznie zabranych komponentów. Sąd Najwyższy oddalił kasację powodów. Wskazał, że kasacja oparta wyłącznie na zarzutach procesowych nie może prowadzić do wydania wyroku reformatoryjnego, a zarzuty dotyczące oceny dowodów i uzasadnienia wyroku nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. SN potwierdził, że sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów i prawidłowo przyjął, iż nie wykazano szkody w żądanej wysokości.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy w związku z zaborem mienia
  • ·ciężar dowodu w sprawie o odszkodowanie z art. 6 KC w zw. z art. 300 KP
  • ·granice swobodnej oceny dowodów i wymogi uzasadnienia wyroku (art. 233 § 1 KPC, art. 328 § 2 KPC, art. 382 KPC)
  • ·dopuszczalność żądania wyroku reformatoryjnego przy kasacji opartej wyłącznie na zarzutach procesowych
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie powinno więc zawierać omówienie i ocenę mocy dowodowej wszyst- kich dowodów zgromadzonych przez sąd, także tych, które ostatecznie „nie wniosły niczego istotnego dla sprawy”. Przepis art. 328 § 2 KPC ma zastosowanie - z mocy art. 391 KPC - również w postępowaniu apelacyjnym. Wydając zaskarżony wyrok Sąd Okręgowy nie tylko odwołał się do oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejo- nowy (akceptując tę ocenę), ale także – odnosząc się do zarzutów postawionych w apelacji - dokonał samodzielnej oceny dowodów, w szczególności zeznań świadków Piotra S., Grzegorza Ś. i Marii S., odwołując się w swoich rozważaniach do treści tych zeznań i poddając je analizie. Mógł to uczynić, albowiem w systemie apelacji pełnej, jaki przyjęto w 1996 r. w Kodeksie postępowania cywilnego, sąd drugiej ins- tancji władny jest przeprowadzić własną ocenę materiału dowodowego zebranego przez sąd pierwszej instancji i na podstawie tej oceny dokonać własnych – całkiem nowych lub uzupełniających - ustaleń faktycznych. Oznacza to równocześnie, że re- spektując treść art. 328 § 2 KPC w związku z art. 391 KPC Sąd Okręgowy powinien był dokonać oceny wiarygodności i mocy dowodowej zeznań wskazanych świadków i przedstawić ocenę tych dowodów w uzasadnieniu swojego wyroku, czego jednak nie uczynił. Odwołanie się do oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd Rejo- nowy było niewystarczające, ponieważ z uzasadnienia wyroku Sądu Pracy wynikało jednoznacznie jedynie to, że Sąd ten dał wiarę zeznaniom pozwanej i nie dał wiary zeznaniom powódki, nie wynikało natomiast – bo w tej kwestii Sąd Pracy wyraźnie się nie wypowiedział - w jaki sposób oceniona została wiarygodność dowodów z ze- znań świadków. Oceny materiału dowodowego nie mogło zastąpić przytoczenie przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu treści zeznań poszczególnych świadków. Jedy- nie brak wyraźnego zakwestionowania wiarygodności i mocy dowodowej tych dowo- 7 dów oraz oparcie się na nich przy dokonywaniu ustaleń faktycznych pozwalały na wniosek, że Sąd Rejonowy uznał je za wiarygodne. Zastrzeżenia wobec uzasadnienia zaskarżonego wyroku sprowadzają się za- tem do tego, że wbrew wymaganiom dotyczącym obowiązku przedstawienia relacji z oceny zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd Okręgowy wyraźnie nie stwier- dził, czy dowodom z zeznań wskazanych w kasacji świadków dał wiarę, czy też od- mówił im wiary i mocy dowodowej, a jeśli odmówił, to z jakich przyczyn. Wskazana usterka uzasadnienia nie miała jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem przy zało- żeniu, że Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom wymienionych osób (taki wniosek wy- pływa z kolei stąd, że Sąd nie zakwestionował wiarygodności tych dowodów), możli- wa do obrony jest teza tego Sądu – o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy – że z dowodów tych nie wynika, aby pozwana zabrała cały kompletny zes- taw Ceramco II zawierający materiały protetyczne, składający się oryginalnie z sześ- ciu różnych komponentów, z których dwa były zapakowane w plastikowe pojemniki w kształcie teczki dyplomatki, a pozostałe cztery w kartonowe pudełka. Tezę tę Sąd Okręgowy w należyty i przekonujący sposób uzasadnił. Świadek Grzegorz Ś., do- stawca materiałów protetycznych, opisał jedynie poszczególne elementy zestawu Ceramco II i określił ich łączną objętość, nie mógł natomiast stwierdzić, co (jakie komponenty – cały zestaw czy tylko jego część) zabrała z zakładu pracy pozwana, nie uczestniczył bowiem w zdarzeniach, jakie miały miejsce 6 i 7 listopada 1996 r. w pracowni stomatologicznej prowadzonej przez powodów. Z kolei rozbieżność pomię- dzy twierdzeniami świadka Piotra S., który zeznał, że pozwana zabrała pojemnik pla- stikowy o kształcie dyplomatki, a relacją świadka Marii S., która w siatce reklamówce przyniesionej przez pozwaną dostrzegła kartonowe pudełka, Sąd Okręgowy wyjaśnił w sposób zgodny z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym, przyjmując ostatecznie za wiarygodną wersję wydarzeń przedstawioną przez pozwa- ną. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 382 KPC w związku z art. 233 § 1 KPC. Granice swobodnej oceny dowodów wyznaczają przede wszystkim czynniki logiczny, ustawowy i aksjologiczny. Sąd Okręgowy nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonej tymi czynnikami. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wyprowadził wnioski logicznie prawidłowe. Nie ma w rozumowaniu Sądu sprzeczności, a wnioski wyciągnięte z oceny poszczególnych dowodów ukła- dają się w logiczną całość. Sąd oparł swoje przekonanie na dowodach przeprowa- 8 dzonych prawidłowo, formalnie zgodnie z przepisami o postępowaniu dowodowym. Rozważył zebrany materiał dowodowy i poddał go analizie. Nie pominął również oświadczenia pozwanej w sprawie zwrotu równowartości zestawu porcelany Ceram- co, odnosząc się do niego pośrednio. Z oświadczenia dotyczącego zwrotu powodom kwoty 4.800 zł (sporządzonego 8 listopada 1996 r.) pozwana wycofała się jeszcze w toku sprawy karnej, kiedy zorientowała się, jaka była rzeczywista wartość zabranych przez nią komponentów. Pisemne oświadczenie pozwanej miało rangę dokumentu prywatnego (art. 245 KPC). Dowód ten faktycznie nie został poddany przez Sąd Okręgowy szczegółowej analizie, jednak nie jest to uchybienie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skoro Sąd ostatecznie dał wiarę w całości zeznaniom poz- wanej, która wyjaśniła przyczyny odwołania swego oświadczenia z 8 listopada 1996 r. Wreszcie ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Okręgowy jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, uwzględnia system pozaprawnych reguł i ocen społecznych i wnioski wynikające z oceny różnych faktów życia społecz- nego. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 39312 KPC. ========================================