II UKN 310/99

Wyrok z dnia 14 stycznia 2000 r. II UKN 310/99 Zwłoka w ustalaniu statusu ubezpieczonego oraz w wykonaniu prawo- mocnych wyroków sądów pracy i ubezpieczeń społecznych wynikająca z po- dejmowania przez pracownika organu rentowego czynności wyjaśniających, nie uzasadnia nałożenia na tego pracownika kary upomnienia, w sytuacji, gdy w stosunkowo krótkim okresie poprzedzającym ukaranie był on nagradzany za właściwe wykonywanie obowiązków. Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2000 r. sprawy z po- wództwa Teresy W.-K. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego- Oddziałowi Regionalnemu w K. o uchylenie kar porządkowych i zapłatę, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 11 lutego 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 28 września 1998 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Krakowa – Nowej Huty oddalił powództwo Teresy W.-K. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpie- czenia Społecznego-Oddziałowi Regionalnemu w K. o uchylenie kar upomnienia z dnia 29 sierpnia, 2 września i 13 września 1996 r. oraz o zasądzenie 614,40 zł premii za miesiące sierpień-grudzień 1996 r. i nagród za wyniki pracy za trzeci kwartał 1996 r. Sąd Rejonowy ustalił, że pierwsza z kar nałożona została na powódkę za brak nadzoru nad podległymi pracownikami, w wyniku czego sprawa podlegania obowiąz- kowi ubezpieczenia Genowefy D. załatwiana była dwa lata, druga z kar została nało- żona za przewlekłość postępowania w sprawie potwierdzenia ubezpieczenia Tadeu- 2 sza T., wynikła między innymi z powodu udzielenia przez powódkę urlopu wypoczyn- kowego podległej pracownicy, która zajmowała się tą sprawą, zaś trzecie upomnienie powódka otrzymała za brak nadzoru nad pracownikami zajmującymi się wykonywa- niem prawomocnych wyroków sądowych zasądzających świadczenia na rzecz ubez- pieczonych, które nie były wykonywane niezwłocznie. Wyrokiem z dnia 11 lutego 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie w częściowym uwzględnieniu apelacji powódki zmienił wy- rok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że uchylił nałożone na powódkę kary upomnienia z dnia 2 i 13 września 1996 r., a w pozostałym zakresie apelację oddalił. Sąd drugiej instancji poddał ponownej, szczegółowej analizie korespondencję powódki z prezesem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. dotyczącą dodatku za pracę osób obsługujących komputery w szkodliwych warunkach oraz do- kumentację kontroli sprawy ubezpieczenia T.T. i wykonywania wyroków sądowych i doszedł do przekonania, iż uzasadnione było ukaranie powódki tylko za brak nadzoru nad pracownikiem odpowiedzialnym za przewlekłość sprawy ubezpieczenia G.D. Natomiast w pozostałych sprawach należało zauważyć, że powódka jeszcze w lipcu 1996 r. była nagrodzona, a kontrole jej pracy zostały wdrożone wówczas, gdy wystą- piła do prezesa KRUS w sprawie dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, co dyrektor Oddziału KRUS uznał za naruszenie drogi służbowej, mimo że centrala KRUS nie podzieliła tego stanowiska i różnica zdań w tej kwestii między po- wódką a jej przełożonym doprowadziła do sytuacji konfliktowej, w której udzielono jej upomnień także w związku z potwierdzaniem ubezpieczenia T.T. i z wykonywaniem wyroków. W sprawie T.T. Sąd drugiej instancji ustalił, że wniosek o wypłatę jednora- zowego odszkodowania w związku z wypadkiem w gospodarstwie rolnym wpłynął do Wydziału Zasiłków 26 czerwca 1996 r., w dniu 27 czerwca 1996 r. wniosek ten prze- kazano do Wydziału Ubezpieczeń Społecznych, kierowanego przez powódkę celem potwierdzenia ubezpieczenia. Zwrócono go Wydziałowi Zasiłków 5 lipca 1996 r. bez potwierdzenia, lecz z adnotacją o prowadzeniu korespondencji z Urzędem Gminy w Z. w celu ustalenia czy T.T. był ubezpieczony jako rolnik, czy jako domownik. W re- zultacie sprawę wyjaśnił Wydział Zasiłków delegując do Urzędu Gminy w dniu 6 września 1996 r. swojego pracownika i zdaniem Sądu drugiej instancji Wydział Zasił- ków mógł we własnym zakresie sprawę wyjaśnić wcześniej, gdyż wypłata należała do kompetencji tego Wydziału, zaś zwłoka w wyjaśnieniu sprawy charakteru ubez- pieczenia nie była zawiniona bezpośrednio przez powódkę. Co do ukarania za 3 zwłokę w wykonywaniu wyroków sądowych Sąd Okręgowy uznał, że okres od 10 do 15 dni od otrzymania wyroku w sytuacji, gdy do kierowanego przez powódkę Wy- działu dziennie wpływało około 250 spraw, a przypadki wymienione w upomnieniu z dnia 13 września 1996 r. miały miejsce w okresie urlopowym przy zmniejszonym sta- nie pracowników, nie może być traktowany jako odstąpienie od pojęcia „niezwłocz- nego” wykonania, zaś czynności wyjaśniające podjęte przez pracownika Wydziału w dobrej wierze nie pozwalają na przypisanie powódce braku nadzoru. Jednocześnie Sąd drugiej instancji stwierdził, że wypłata powódce premii nastąpiła w wysokości regulaminowej, bez potrąceń jako skutków kar regulaminowych, podzielając w tej kwestii stanowisko Sądu Rejonowego. Od powyższego wyroku kasację wniosła pozwana zarzucając naruszenie art. 108 KP i art. 233 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd drugiej instancji dokonując ponownej analizy materiału dowodowego szczegółowo umotywował wyprowadzone z tej analizy ustalenia i wnioski. Trafnie Sąd ten uznał, że nałożenia na powódkę trzech kolejnych kar regulaminowych nie można odrywać od faktu, że w stosunkowo krótkim okresie poprzedzającym ukaranie powódka była nagradzana i że z uwagi na zwrócenie się bezpośrednio do centrali w Warszawie w sprawie dodatków za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia po- padła w konflikt z dyrektorem Oddziału zarzucającym jej niezachowanie drogi służ- bowej. Jednakże prezes KRUS nie dopatrzył się w postępowaniu powódki takiego naruszenia, a mimo to dyrektor oddziału podtrzymywał swój zarzut, co mogło spowo- dować nie obiektywną oceny pracy powódki. Zaznaczył też Sąd drugiej instancji, że w sprawie potwierdzenia ubezpieczenia T.T. zaniedbania można przypisać innemu wydziałowi i pracownik tego wydziału zeznający na niekorzyść powódki mógł być zainteresowany przerzuceniem odpowiedzialności za wyjaśnianie statusu ubezpie- czonego wyłącznie na kierowany przez powódkę wydział ubezpieczeń. Wywody Sądu drugiej instancji są więc logiczne i spójne, przeto jego ustale- niom nie można przypisać przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów wyra- żonej w przepisie art. 233 § 1 KPC. Jeżeli zatem w świetle ustaleń Sądu drugiej ins- tancji powódka nie uchybiła obowiązkom pracowniczym w sprawie T.T. i wykonania 4 wyroków sądowych, nie mogło dojść do obrazy przepisu art. 108 KP, który znajduje zastosowanie wówczas, gdy pracownikowi zostanie wykazane zawinione zaniedba- nie obowiązków pracowniczych. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================