II UKN 490/99
Wygrał pozwany
SN29 września 1999·
Ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie AI
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie emerytury. Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie, ponieważ zostało wniesione po upływie 18 miesięcy od doręczenia decyzji, mimo że ustawowy termin wynosił miesiąc. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, wskazując, że wnioskodawca był prawidłowo pouczony o terminie i nie dochował go z własnej winy. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Uznał, że pismo z 4 stycznia 1997 r. nie było odwołaniem do sądu, lecz skargą skierowaną do dyrektora oddziału ZUS, bez żądania wszczęcia postępowania sądowego. Podkreślił też, że 18-miesięczne opóźnienie jest nadmierne, a jego przyczyny były zależne od wnioskodawcy, który błędnie zakładał, że może uzyskać korzystne rozstrzygnięcie w ZUS zamiast wnieść odwołanie do sądu.
Kluczowe kwestie prawne:
- ·odrzucenie odwołania od decyzji organu rentowego wniesionego po terminie
- ·ocena, czy pismo skierowane do ZUS można uznać za odwołanie do sądu
- ·przesłanki przywrócenia terminu z art. 4779 § 3 KPC: brak nadmiernego opóźnienia i przyczyny niezależne od odwołującego
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 29 września 1999 r.
II UKN 490/99
Wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego po upływie 18 mie-
sięcy od dnia doręczenia jej odpisu jest nadmiernie spóźnione i uzasadnia jego
odrzucenie na podstawie art. 4779
§ 3 KPC.
Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski
(sprawozdawca), Maria Tyszel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 września 1999 r. na posiedzeniu
niejawnym sprawy z wniosku Witolda S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-
nych-Oddziałowi w O. o prawo do wypłaty emerytury, na skutek kasacji wnioskodaw-
cy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 1999 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
o d d a l i ć kasację.
U z a s a d n i e n i e
Postanowieniem z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie z wniosku Witolda S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w O. o emeryturę, Sąd
Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie odrzucił odwołanie
wnioskodawcy od decyzji organu rentowego. Przyczyną odrzucenia odwołania było
jego wniesienie po upływie 18 miesięcy od dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji.
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 1999 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpie-
czeń Społecznych w Warszawie oddalił zażalenie wnioskodawcy podnosząc, iż był
on prawidłowo pouczony o miesięcznym terminie do wniesienia odwołania i nie uczy-
nił tego z własnej winy. W kasacji od tego postanowienia wnioskodawca zarzucił na-
ruszenie art. 130 § 1 KPC przez przyjęcie, że jego pismo z dnia 4 stycznia 1997 r.
nie było odwołaniem od decyzji organu rentowego z dnia 20 grudnia 1996 r. (dorę-
czonej dnia 24 grudnia 1996 r.), błędną wykładnię art. 4779
§ 3 KPC przez przyjęcie,
2
iż przekroczenie terminu jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn zależnych od wnios-
kodawcy oraz naruszenie art. 385 KPC przez oddalenie zażalenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja nie jest uzasadniona.
Zarzut pierwszy dotyczy błędnej kwalifikacji pisma wnioskodawcy z dnia 4
stycznia 1997 r. Gdyby je traktować jako odwołanie od decyzji organu rentowego, to
miesięczny termin z art. 4779
§ 1 KPC byłby zachowany. Trafnie jednakże przyjęto, iż
nie jest to odwołanie od decyzji organu do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez-
pieczeń Społecznych. Pismo to jest bowiem skierowane do dyrektora Oddziału ZUS
w O., zatytułowano je „skarga”, a w żadnym jego fragmencie nie ma żądania skiero-
wania sprawy na drogę sądową. Wręcz przeciwnie, wnioskodawca uważa, że skoro
jego sprawa była już uprzednio rozpatrywana przez sąd, to „nie widzi żadnej potrze-
by wniesienia sprawy sądowej na ten sam temat”. Nie został zatem naruszony art.
130 § 1 KPC stanowiący, że mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne
oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i roz-
poznania go w trybie właściwym.
Nie jest także uzasadniony zarzut błędnego nieprzywrócenia terminu na pods-
tawie art. 4779
§ 3 KPC. Według tego przepisu sąd odrzuci odwołanie wniesione po
upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z
przyczyn niezależnych od odwołującego się. Z tego przepisu wynika wprost, iż do
przywrócenia terminu niezbędne jest spełnienie się obu warunków: przekroczenie
terminu nie może być nadmierne, a przyczyna tego musi być niezależna od odwołu-
jącego się. W niniejszej sprawie żaden z nich nie został spełniony. Jest bez wątpie-
nia nadmiernym opóźnieniem złożenie odwołania po upływie 18 miesięcy, zwłaszcza
gdy porówna się ten okres z przewidzianym prawem terminem jednomiesięcznym.
Przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn zależnych od odwołującego, był on bo-
wiem przekonany (mimo prawidłowego pouczenia) że nie musi odwoływać się do
sądu, lecz może uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie składając skargi do
dyrektora Oddziału ZUS.
Z tych względów na podstawie art. 39312
KPC orzeczono jak w sentencji.
========================================
Dodano: 1 kwietnia 2026