I PKN 494/98
Wygrał powód
SN29 grudnia 1998·
Inne
Podsumowanie AI
Sąd Najwyższy uznał, że inspektor pracy może wytoczyć powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy na rzecz pracownika bez jego uprzedniej zgody. Zgoda pracownika jest wymagana jedynie wtedy, gdy inspektor chce wstąpić do już toczącego się postępowania. Sprzeciw pracownika nie pozbawia więc inspektora legitymacji czynnej do wniesienia pozwu ani do złożenia apelacji od wyroku wydanego w takiej sprawie. SN stwierdził, że sąd drugiej instancji błędnie odrzucił apelację z powodu rzekomego braku legitymacji procesowej inspektora pracy. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, aby umożliwić rozpoznanie apelacji co do meritum.
Kluczowe kwestie prawne:
- ·legitymacja czynna inspektora pracy do wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy
- ·zakres wymogu zgody pracownika z art. 631 KPC
- ·dopuszczalność apelacji wniesionej przez inspektora pracy działającego na rzecz pracownika
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 29 grudnia 1998 r.
I PKN 494/98
Zgoda pracownika jest wymagana tylko na wstąpienie inspektora pracy
do postępowania w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy, nie zaś do
wytoczenia powództwa przez inspektora na rzecz pracownika (art. 631
KPC).
Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie
SN: Kazimierz Jaśkowski, Jerzy Kwaśniewski.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia
1998 r. sprawy z powództwa Inspektora Pracy Marka J. działającego na rzecz Józefa
D., Stanisława D., Czesława D., Stanisława C., Stanisława B., Tadeusza B., Euge-
niusza B., Adama B., Bolesława B. i Jerzego B. przeciwko Agencji Ochrony „S.”
Spółce z o.o. w K. o ustalenie, na skutek kasacji strony powodowej od postanowienia
Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia
15 stycznia 1998 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
u c h y l i ć zaskarżone postanowienie.
U z a s a d n i e n i e
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu posta-
nowieniem z dnia 15 stycznia 1998 r. odrzucił apelację Inspektora Pracy od wyroku
Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Kłodzku z dnia 16 września 1997 r. Jako powód
odrzucenia apelacji Sąd ten wskazał brak legitymacji czynnej Inspektora Pracy.
Zdaniem Sądu drugiej instancji legitymacja procesowa inspektora pracy z art.
631
KPC ma charakter formalny i ograniczony zakres. Inspektor może wytoczyć po-
wództwo „w trybie” art. 631
KPC jedynie za wiedzą i zgodą pracownika. Sprzeciw
pracownika „odbiera inspektorowi legitymację czynną, formalną do występowania w
procesie”. Art. 8 ust. 1 pkt 11a ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji
2
Pracy (Dz.U. z 1985 r. Nr 54, poz. 276 ze zm.) określa jedynie rangę kompetencyjną
działań inspektorów pracy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego brak legitymacji inspekto-
ra pracy do wniesienia apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji wynika ze sprze-
ciwu pracowników, na rzecz których wytoczono powództwo.
Inspektor pracy wniósł kasację od tego postanowienia, podnosząc zarzuty na-
ruszenia przepisów postępowania mającego decydujący wpływ na rozstrzygnięcie
sprawy, a w szczególności art. 631
KPC, 203 § 4 i 469 KPC, a także prawa material-
nego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 22 § 1 i 11
KP.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest uzasadniona. Zgodnie z art. 631
KP w sprawach o ustalenie ist-
nienia stosunku pracy inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa na rzecz oby-
wateli, a także wstępować za zgodą powoda do postępowania w tych sprawach w
każdym jego stadium. Z treści tego przepisu jasno wynika, że do wytoczenia przez
inspektora powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy nie jest wymagana zgoda
pracownika. Wymaganie to dotyczy jedynie wstąpienia do toczącego się już postę-
powania. Nie ma podstaw do twierdzenia, by brak zgody lub sprzeciw pracownika, na
którego rzecz inspektor wytoczył powództwo odbierał mu legitymację czynną. Pods-
tawy takiej nie stwarza w szczególności wykładnia celowościowa, na którą powołał
się Sąd Wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu. Z treści przepisu art. 631
KP
przy uwzględnieniu wszelkich możliwych rodzajów wykładni nie można wyprowadzić
normy, która pozbawiałaby prawa wniesienia apelacji z powodu braku legitymacji
przez osobę, której dotyczył wyrok Sądu pierwszej instancji, czyli tę, która została w
tym wyroku określona jako strona (oczywiście jeżeli istnieje w tym wyroku tzw. subs-
trat zaskarżenia dla tej strony).
Kasację należało zatem uwzględnić na mocy art. 39315
KPC i uchylić zaskar-
żone postanowienie jako tamujące rozpoznanie apelacji.
========================================
Dodano: 1 kwietnia 2026